ექვთიმე თაყაიშვილი – Ekvtime Takaishvili

იყო დრო და ეს არც ისე დიდი ხანია, რაც ჩვენი ინტელიგენცია ერთობ გულგრილად უცქეროდა ქართულ საკულტურო ნაშთებს და თავს არ იწუხებდა მათი შეგროვებისა და გამოცემისათვის. ამ გულგრილობამ დიდძალი პირველხარისხოვანი ძეგლები დაგვიკარგა. რაც მამებს თავიანთ ძველ ოჯახებში დაგროვილი ჰქონდათ, შვილებმა დაკარგეს… ქართული სულიერი, გონებრივი და მატერიალური კულტურა რთულია, მრავალმხრივია და ბევრ რამეში მეტად თავისებურია. იშვიათია პატარა ერი, რომელსაც ასეთი მდიდარი ძველი კულტურა ჰქონდეს. ამ კულტურამ გადაარჩინა ქართველი ერი მოსპობას ჟამთა ვითარების აბობოქრებული ქარტეხილისაგან, მისცა უნარი სიმტკიცისა, გამძლეობისა და ყოველი ჭირის გადატანისა. ვინც ამ კულტურას, ასე თუ ისე, არ იცნობს, ის არასოდეს არ იქნება ნამდვილი ქართველი, ჭეშმარიტად ქართული სულის მატარებელი, მას გადაგვარება მოელის, თუ უკვე გადაგვარებული არ არის.

ამიტომ მოვალე ვართ, ხელი შევუწყოთ ჩვენი კულტურის საფუძვლიანად შესწავლას, რაც უნდა გამოიხატოს საკულტურო მასალების შეკრებაში და უკვე შეკრებილის გამოქვეყნებაში. უამისოდ ჩვენ ვერ აღვადგენთ ჩვენი კულტურის ნამდვილ სახეს და ვერ შევიგნებთ მის ცხოველმყოფელ ძალას, რომელიც იხატებოდა, პირველ ყოვლისა, მდიდარი ქართული ენის განვითარებაში. ქართველთა მიერ ქართული ძეგლების შეკრება იწყება მხოლოდ წერა-კითხვის საზოგადოების დაარსებიდან, ამას ხელი შეუწყო კიდევ საეკლესიო მუზეუმისა და განსაკუთრებით განაცხოველა საისტორიო და საეთნოგრაფიო საზოგადოების დაარსებამ… ეხლა მას აგვირგვინებს ჩვენს დროს დაარსებული ქართული უნივერსიტეტი და ხელს უწყობენ ჩვენი მუზეუმები.

კვეხნაში ნურვინ ჩამომართმევს, თუ ვიტყვით, რომ წილად მხვდა, სხვებთან ერთად, ჩემი სუსტი ღონე და მცირე თავისუფალი დრო, სპეციალური საპედაგოგო მოღვაწეობიდან გადარჩენილი, მთლად შემეწირა ქართული საისტორიო და საკულტურო საგნების და მასალების შეგროვებისათვის, ცნობაში მოყვანისათვის, აღწერისა და გამოცემისათვის. ამ მიზნით ხშირად მიხდებოდა მოგზაურობა და ექსპედიციების მოწყობა საქართველოს სხვადასხვა კუთხეებში. შეგროვილი დიდძალი მასალა დაცულია ჩვენს მუზეუმებში. მცირე ნაწილი გამოცემულია და ვინც ჩვენს ლიტერატურას თვალს ადევნებდა, დაინახავდა, თუ როგორ შეუწყვეს ხელი ამ გამოცემებმა ჩვენი ისტორიის, ლიტერატურის და ხელოვნების შესწავლას. ხოლო ერთი ნაწილი მასალებისა თან მაქვს და გამოუცემელი რჩება, საქმე კი საშურია: დრო მიდის, მე მივიწურე აღსასრულისაკენ: “ადამის ტომთა წესითა” და ჩემს შემდეგ ამ მასალას თავს ვერავინ გაართმევს.

თანა მაქვს, სხვათა შორის, შესანიშნავი სახუთმოძღვრო ძეგლების გეგმები სამუსულმანო საქართველოსი და მრავალი ფოტოგრაფიული სურათი. მათ შორის ისეთი პირველხარისხოვანი ძეგლების სურათებიც, რომელნიც დღეს სამუდამოდ მოსპობილია და მხოლოდ ჩემი აღწერილობა და გადმოღებული სურათებია დარჩენილი. ამათ გამოცემას მპირდებოდნენ ექვს დიდ ალბომად, მაგრამ ეს იმედი ეხლა გაქრა, ვინაიდან ამას, სულ ცოტა დასჭირდება ნახევარ მილიონ ფრანკზე მეტი. ისიც დიდი საქმე იქნება, თუ აღწერილობათა ტექსტები გამოვეცით. ეს შეადგენს დაახლოებით 2000 გვერდს შუა ფორმატის წიგნისას, რასაკვირველია, ეს რამდენიმე წიგნად უნდა გამოვიდეს. ამიტომ გავკადნიერდები, ვინაიდან ეს საზოგადო ქართული საკულტურო საქმეა და მივმართავ ყველა საზღვარს გარეთ მყოფ ქართველ ორგანიზაციებს და თვითეულ საზღვარს გარეთ მყოფ ქართველს განურჩევლად პარტიისა.

კეთილი ინებონ და ვისაც რა შეუძლია, რამდენიც შეუძლია, დაგვეხმარონ ამ საქმეში. ვისაც ეხერხება, ერთდროული თანხა მოგვაწოდოს; ვისაც ეს არ ეხერხება, თვიურად ერთი წლის განმავლობაში ათ-ათი ფრანკი შემოიტანოს. უფრო ხელმოკლედ შეუძლიათ თვიურად ხუთ-ხუთი ფრანკი გადადვან. ვინც უმუშევარია, მათ ეს მიმართვა არ ეხება. კერძოდ იმ ორგანიზაციებისათვის, რომელნიც გაზეთებს სცემენ, ჩემი წინადადებაა, ერთი-ორი ნომერის გამოცემა შეაჩერონ და მათი ფასი ამ საქმისათვის გადადვან, ამით მგონია, არაფერი დაშავდება.

მე მოწმე ვარ იმ საოცარი ევოლუციისა, რომელიც ჩვენში მოხდა ამ საკითხში. თუ პირველ ხანებში ამ დარგში მუშაობის დროს მე სასაცილოდ მიგდებდნენ, თავს მესხმოდენ, განსაქიქებელ წერილებს მიძღვნიდნენ, საისტორიო და საეთნოგრაფიო საზოგადოების დაარსების შემდეგ მტრული განწყობილება სიმპატიად შეიცვალა. ყველამ დიდი პატივი დამდვა, ძვირად თუ ვისმეს გაუწბილებივარ საყურადღებო ხელნაწერების და ნივთების შემოწირვაში. რაშიაც ფულს ვაძლევდით, იმასაც სულ იაფად დაგვითმობდნენ. ათი წლის განმავლობაში დიდი მუზეუმი შევქმენით და მილიონი მანეთის უძრავი მამულები შევიძინეთ.

ის ანდერძები, რომელნიც დაგვიტოვეს აკაკი წერეთელმა, დავით სარაჯიშვილმა, ნესტორ პეტრიაშვილმა, ღუდუშაურებმა და ბევრმა სხვებმა (ხოლო ჩვენ რევოლუციის და ფულის დაცემის გამო ნაკლებად ვისარგებლეთ), მოწმობენ ძირითად გარდატეხას და მტკიცე შეგნებას ჩვენი ძველი კულტურის შესწავლის აუცილებელ საჭიროებისა… მთელმა საქართველომ პატივი დაგვდვა და ხელი შეგვიწყო. თუ ასეთი სიმპატია გამოყვა ემიგრაციასაც, მაშინ ჩემი წინადადება, პატივით იქნება მიღებული. სამწუხაროდ, ჩვენი ემიგრაცია დაქსაქსულია პოლიტიკური მიმართულების თვალსაზრისით. ამ საქმეში მაინც შევერთდეთ. იქნება ამ შეერთებამ სხვა დიდ საქმეშიც შეერთება გამოიწვიოსო. ღმერთმა ქნას!

ახლო ხანში 50 წელი შესრულდება, რაც მე საპედაგოგო დარგში დავიწყე მუშაობა. ჩემმა ყოფილმა შეგირდებმა მომმართეს წინადადებით იუბილეს მოწყობისა. რაზედაც, უარი განვაცხადე, პირველად მიტომ, რომ საიუბილეო არაფერი გამიკეთებია. მხოლოდ ჩემ ქართულ მოვალეობას ვასრულებდი. მეორედ მიტომ, რომ კიდევაც ღირსი ვიყო იუბილესა, ჩვენს პირობებში, ემიგრაციაში, იუბილე ვის გაუგონია! არ ეგების! იუბილეზედ მეტად ჩავთვლი და უფრო სასარგებლოც იქნება, თუ ამ გამოცემათა საშუალებას მომიხერხებენ.

ნურვინ დამწამებს, თითქო მე ჩვენი ემიგრაციის სიღარიბე არ ვიცოდე. მაგრამ ისიც კარგად ვიცი, ჩვენში საზოგადო საქმე, თუ რამე გაკეთებულია, ისევ ღარიბი ქართველის ჯიბით და მისი ინტელიგენციის წყალობით, მდიდრები ცოტა გვყვანდენ და ვინც გვყავდა, ბევრი საიმისო არაფერი გაუკეთებიათ. თუ გული გულობს და ყველანი შევერთდებით, საერთო წვლილითაც ამ საქმეს ეშველება. ეს არის პირველი და უკანასკნელი ჩემი თხოვნა ქართველი ემიგრაციისადმი. ვინც პატივს დაგვდებს და დაგვეხმარება ამ საქმეში, მათ ვთხოვ წინდაწინვე მიიღონ ჩემი უღრმესი მადლობა.

25 ნოემბერი, 1936, პარიზი

ნიკო ბაგრატიონი (ბური)

ნიკო ბაგრატიონი (ბური) – Niko Bagrationi (buri)

ნიკო ბური – ბურებთან (მოგონებები)

გაზეთი “კვირის პალიტრა”, 2009 წ. – N 50, 51, 52; 2010 წ. – N 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7,

მშვენიერ ქრიზანთემებზე

ვიქტორ პანჩენკო – Viktor Panchenko

ბიოგრაფია

ვიქტორ ვასილის ძე პანჩენკო დაიბადა 1949 წელს ქ. სამარყანდში (უზბეკეთი). 1970 წელს დაამთავრა ტაშკენტის პ. ბენკოვის სახ. სამხატვრო სკოლა (ფერწერის განხრით), 1975 წელს – ტაშკენტის კონსერვატორია (სადირიჟორო ფაკულტეტი). 30 წელია რაც მხატვრობას მისდევს. თავის სურათებში ცდილობს მოახდინოს ორი საწყისის – მარადიულისა და წამიერის შერწყმა. სურათების სიუჟეტი წარმოადგენს გამოგონილისა და განცდილის ასოციაციათა ნაერთს.
მხატვრის უმთავრესი გამოფენებია:
გამოფენა “უზბეკეთის ფერწერა” – 1991 წ. დელი, კალკუტა;
პერსონალური გამოფენა ხელოვანთა ცენტრალურ სახლში – 1993 წ. მოსკოვი;
კამერული აკვარელის ბიენალე – 1996 წ. სიმფეროპოლის სამხატვრო მუზეუმი, უკრაინა;
პერსონალური გამოფენა – 1997 წ. სიმფეროპოლის სამხატვრო მუზეუმი, უკრაინა;
პერსონალური გამოფენა – 1999 წ. სიმფეროპოლის სამხატვრო მუზეუმი, უკრაინა;
პერსონალური გამოფენა – 2000 წ. მერია, პრაღა, ჩეხეთი;
პერსონალური გამოფენა – 2006 წ. გალერეა მწვანე პირამიდა, სევასტოპოლი, უკრაინა;
2003 წლიდან იუნესკოს საერთაშორისო სამხატვრო ფონდის წევრია. ცხოვრობს და მოღვაწეობს ქ. სიმფეროპოლში, უკრაინა

Биография

Панченко Виктор Васильевич родился в 1949г. в г.Самарканде.Узбекистан. В 1970 г. окончил ташкентское художественное училище им.П. Бенькова \отделение живописи\, а в 1975г.-Ташкентскую консерваторию\ дирижерский ф-т\.
Профессионально занимается живописью более 30 лет. В своих картинах стремится соединить вечное и мгновенное, два начала. Сюжеты картин-это сплав вымысла и жизненных ассоциаций.
Основные выставки последних лет:
1991г.-Выставка “Живопись Узбекистана”-г.г.Дели.Калькутта.
1993 г.- Персональная выставка в Центральном Доме Работников Искусств.г.Москва.Россия.
1996 г.-Биеннале камерной акварели. Художеств.Музей г. Симферополь.Украина.
1997 г.- Персональная выст-ка Художественный Музей г.Симферополь.
1999г.-персональная выставка- Художественный Музей г.Симферополь.
2000г.- Персональная выставка в Мэрии г.Прага. Чехия.
2006г.- Персональная выст-ка в галерее “Зеленая Пирамида” г.Севастополь.\Украина\

С 2003 г.- член Международного Художественного Фонда ЮНЕСКО. Живет и работает в г.Симферополь\Украина\.

ბაგრატიონ მუხრან ბატონის სასახლე

იქ, სადაც ახლა კავშირგაბმულობის სახლია, ბაგრატიონ მუხრან მუხრან ბატონის სამსართულიანი სახლი იდგა, რომელიც აიგო 1877 წელს არქ. ფონ-სკოიანის მიერ შედგენილი პროექტით. ამ სახლში იყო თბილისის შეკრებილობა (სობრანიე). 1921 წლის ზაფხულს მომხდარი ხანძრის შემდეგ ამ შენობიდან მხოლოდ კედლებიღა დარჩა. თბილისის საქალაქო საბჭომ 1928 წელს ეს ადგილი კავშირგაბმულობის დაწესებულების შენობის ასაგებად გამოჰყო.
დაინგრა დამწვარი შენობის კედლები. მოსკოვში, არქიტექტორ კონსტანტინე სოლომონოვის მიერ შემუშავდა ხუთსართულიანი შენობის პროექტი, რომლის დამტკიცების შემდეგ (1930 წელს) დაიწყო მშენებლობა. მშენებლობა 1934 წელს დამთავრდა. შენობა აგებულია რკინა-ბეტონის კარკასებით, რომელიც შევსებულია აგურით და ტუფით.
შენობის გარე გაფორმება ვერ აკმაყოფილებდა რუსთაველის პროსპექტზე არსებული შენობისადმი წაყენებულ მოთხოვნილებას. ავტორმა არ გაითვალისწინა მის მიერ დაპროექტებული წმინდა პრაქტიკული შენობის საპასუხისმგებლო მდებარეობა, დაარღვია პროსპექტის წითელი ხაზი და მისი პერსპექტივის თანდათანობითი გახსნის მშვიდი მთლიანობა. იგი წარმოადგენდა კონსტრუქტივისტული არქიტექტურის ტიპურ ნიმუშს და ორი ათეული წლის განმავლობაში ამახინჯებდა მთავარი პროსპექტის ჰარმონიულ ხედს.
საქალაქო საბჭომ 1934 წლის 16 ნოემბრის დადგენილებით კავშირგაბმულობას წინადადება მისცა ჩაეტარებინა მისი მშრალი და უშინაარსო ფასადის საფუძვლიანი რეკონსტრუქცია თანამედროვე გემოვნებისა და მოთხოვნილების მიხედვით.
ამ საკითხის მოგვარება სხვადასხვა მიზეზების გამო გაჭიანურდა და მხოლოდ 1954 წლის 5 ნოემბერს დამთავრდა, ზეძირკვლის მოპირკეთება კი – 1955 წლის 25 აპრილს.
ფასადის რეკონსტრუქცია შესრულდა ცნობილი არქიტექტორის, შოთა რუსთაველის სახელმწიფო პრემიის ლაურეატის ივანე ჩხენკელის პროექტით. სამუშაომ მოითხოვა ფასადის ახალი კაპიტალური კედლის აგება. რომელიც შეერთებული ძველი შენობის რკინა-ბეტონის კარკასთან. მართალია, ამან ოდნავ შეამცირა კიდეც ტროტუარის სიგანე, მაგრამ გაფორმების მხრივ რუსთაველის პროსპექტს შეემატა თვალსაჩინო, დასამახსოვრებელი ფასადი, რომელიც მოპირკეთებულია ეკლარის თეთრი ქვით და დაგვირგვინებულია ლამაზი კარნიზით, ანალოგიურად გაფორმდა გვერდის ფასადი ლესია უკრაინკას ქუჩის მხრიდან.

წყარო: გ. ბეჟანიშვილი, რუსთაველის პროსპექტი და მოედანი, თბილისი, 1967 წ.
გიორგი ხუციშვილი, ჩემო თბილის ქალაქი, თბილისი, 1980 წ.

« Newer Posts - Older Posts »

კატეგორიები