1921-1924 წლების ეროვნულ-განმათავისუფლებელი მოძრაობის თვალსაჩინო მოღვაწე, შტაბს-კაპიტანი ალექსანდრე ჯანდიერი (დახვრიტეს 1924 წელს)

ალექსანდრე ჯანდიერი – Aleksander Jandieri

ვახტანგ კოტეტიშვილი

ვახტანგ კოტეტიშვილი – Vakhtang Kotetishvili

პიერ პაოლო პაზოლინი იტალიელი კომუნისტის ანტონიო გრამშის საფლავთან, 1962

პიერ პაოლო პაზოლინი – Pier Paolo Pasolini (1922 – 1975)

თეო ხატიაშვილი – მე გაჩვენებთ, გიყვებით, გახსენებთ, როგორი იყო ეს სამყარო…

ჰომოფობიურ საზოგადოებაში, როგორადაც დღემდე რჩება, ქართული საზოგადოება, ჰომოსექსუალობა პოლიტიკური მკვლელობის ინსპირირების საუკეთესო “საშუალებაა”. უკანასკნელი წლების მანძილზე სამი გახმაურებული მკვლელობა (უფრო სწორედ ერთი მკვლელობა, მეორე- იძულებითი თვითმკვლელობა, მესამე – “უბედური შემთხვევა”) სწორედ ამ მიზეზით დარჩა ბოლომდე გაუხსნელი და აუხსნელი. მორალისტური კოდექსების ტყვეობაში მყოფ საზოგადოებას ურჩევნია მოახდინოს მსხვერპლის ჰეროიზაცია და მიზეზები ბუნდოვანი დარჩეს, ვიდრე პოპულარული სახე “ბინძური ჭორებით” რეპუტაცია-შელახული აღმოჩნდეს.
სხვა საკითხია, რომ როგორც წესი, ამ “რეპუტაციის” შესახებ ყოველთვის და ყველასთვის ცნობილია ხოლმე (ყოველ შემთხვევაში, ჭორის დონეზე მაინც), მაგრამ, მთავარია ის არ იყოს დეკლარირებული. ამგვარი ფარისევლური შეთანხმება რაღაცეების მიჩქმალვაზე, რათა საზოგადოების მორალურ სახეზე წარმოდგენა არ დაირღვეს, ჰომოფობიის კიდევ ერთი გამოვლენაა.ბოლო ხანების ყველაზე ანგაჟირებული მკვლელობაც (სანდრო გირგვლიანის მკვლელობის საქმე), მედიით გავრცელებული ვერსიის თანახმად, ჰეტეროცენტრისტული ეგოიზმის შედეგია- ამ შემთხვევაში მსხვერპლი საკუთარ ჰომოფობიურ აგრესიას შეეწირა. ანუ აგრესიულ საზოგადოებაში მსხვერპლად ნებისმიერი ადამიანი შეიძლება იქცეს “უმრავლესობისადმი” და “უმცირესობისადმი” კუთვნილების მიუხედავად.

ჰომოსექსუალობა 1975 წელს მომხდარი ერთ-ერთი უსასტიკესი მკვლელობის მიზეზი გახდა – ყველა წმინდანისა და მიცვალებულის დღეს პიერ პაოლო პაზოლინის აკუწული სხეული რომის გარეუბანში, ოსტიის ერთ-ერთ ბუნკერში იპოვნეს. ეს ის ადგილი გახლდათ, სადაც რეჟისორი “სიყვარულის საძებნელად ხშირად დაეხეტებოდა მარტო”. იდუმალებით მოცული მკვლელობა… – ამბობდნენ, რომ პაზოლინიმ თითქოს თავად გამოიწვია მოწამეობრივი სიკვდილი, რითაც საბოლოოდ გაამართლა “მათეს სახარებაში” გამოყვანილ მეამბოხე ქრისტესთან იდენტიფიკაცია, რადგან მისი აზრით: “ან სიკვდილის საშუალებით უნდა გამოხატო საკუთარი თავი, ან უნდა იყო უკვდავი, ბოლომდე გამოუთქმელი.”

პაზოლინი თავისივე შემოქმედებაში გაიდეალებული ‘ლუმპენების’ მსხვერპლი გახდა. თუმცა, ეჭვი არავის ეპარებოდა, რომ მკვლელობას პოლიტიკური ელფერი დაჰკრავდა – სამოცდაათიანი წლების იტალიაში ნეო-ფაშისტების მკვეთრი გააქტიურება შეინიშნებოდა, რომელთაც რამდენჯერმე დაარბიეს კიდეც პაზოლინის სახლი. სწორედ ისინი უნდა ყოფილიყვნენ დამკვეთები. უკვე დახურულ პროცესს, შარშან დამნაშავის ახალი აღიარება მოჰყვა, რამაც საბოლოოდ დაადასტურა ეჭვები: მკვლელები ( როგორც აღმოჩნდა, ის ერთი კი არა, ოთხი იყო) გაშმაგებულნი ურტყამდნნ რეჟისორს და თან დასძახოდნენ: “ესეც შენ, დამპალო კომუნისტო, შენი კომუნისტური იდეებისთვის”.

Pier Paolo Pasolini

პაზოლინის “გამომწვევი დამოუკიდებლობა” მხოლოდ ნეო-ფაშისტებს როდი აღიზიანებდა – მას ხშირად კიცხავდნენ მემარჯვენეებიცა და მემარცხენეებიც, კომუნისტებიცა და სექსუალურ უმცირესობათა უფლებების დამცველი აქტივისტებიც, რადგან მისი წინააღმდეგობა არ იყო “კამპანიური” და ის ყოველთვის მარტოობაში გამოიხატებოდა. სამოციანი წლების სტუდენტური მღელვარების დროსაც კი, როცა უკვე ყველა დასავლელი ინტელექტუალი აშკარად გამოხატავდა თანადგომას, პაზოლინის სრულიად განსხვავებული პოზიცია დაიკავა და საწყალი პოლიციელების მხარე დაიჭირა, რომლებიც თავად არიან სისტემის მსვერპლნი, რადგან სახელმწიფო სამსახურში მოწოდების კი არა, თავიანთი მრავალსულიანი ოჯახებისათვის ელემენტარული საარსებო საშუალების მოსაპოვებლად დგანან.

“ყოველთვის მკიცხავდნენ არა იმდენად როგორც ჰომოსექსუალს, არამედ როგორც მწერალს, რომლის მიდრეკილებებით შანტაჟირებასაც ვერ ახერხებდნენ; ვერ ახერხებდნენ ამგვარად ეიძულებინათ ჩამდგარიყო საერთო მწკრივში. სინამდვილეში სკანდალი გამოწვეული იყო არა მარტო იმიტომ, რომ არ ვმალავდი ჩემს მამათმავლობას, არამედ იმითაც, რომ საერთოდ არაფერს ვუვლიდი დუმილით გვერდს. სიძულვილსა და შეურაცხყოფას იმით უფრო ვიწვევდი , რომ სიტყვის თავისუფლების უფლებას ვიყენებდი, ვიდრე სექსუალური გადახრებით, სხვაგვარად რომ ვთქვა, მოქმედ ნორმებთან შეუთავსებლობით..” – პასუხობდა ის ერთ-ერთ ინტერვიუში.

თითქმის ყოველი მისი ფილმი სკანდალს იწვევდა. ფილმებს ასამარლებდნენ, საბოლოოდ კი მაღალმხატვრულ ნაწარმოებებად აღიარებდნენ, რომელთაც თვით ვატიკანი აჯილდოვებდა ქრისტიანული იდეებისა და ჰუმანურობისათვის. პარადოქსულობა და წინააღმდეგობრიობა პაზოლინის ცხოვრების მუდმივი განმსაზღვრელი იყო. როგორც თავად აღნიშნავდა, კონფლიქტური ხასიათი უკვე თავად მის სახელში იყო ჩადებული – პიერ-პაოლო რადიკალურად განსხვავებული წმინდანების – პეტრესა და პავლეს საპატივცემულოდ დაარქვეს.

მდიდარი გლეხის ოჯახიდან გამოსული, მოკრძალებული და სათნოებით აღსავსე დედისა და გაღატაკებულ, არისტოკრატიული წარმომავლობის ამპარტავან და ფაშისტ მამას შორის არსებულმა მუდმივა უსიამოვნებამ პაზოლინის ადრეულ ასაკშივე ჩამოუყალიბა ურყევი პოზიცია, რომელიც ყოველთვის ჩაგრულთა, დამცირებულთა, განდევნილთა და მარგინალთა თანადგომაში გამოიხატება. ჯერ კიდევ მაშინ, როცა უნივერსიტეტში პროფესორ ლონგისთან ხელოვნების ისტორიას ეუფლებოდა, მას იტაცებდა არა იმდენად რომის კლასიკური არქიტექტურა ან საერთოდ იტალიური რენესანსის აკადემიური სტილი, რამდენადაც პერიფერიებში განვითარებული ნაკლებად რაფინირებული, წონასწორობას მოკლებული “კუსტარული” ხელოვნება, რომელიც ცოცხალ მუხტს შეიცავდა. თავის ლიტერატურულ ნაწარმოებებს პაზოლინი “მაღალ”, ლიტერატურულ იტალიურზე კი არა, არამედ ფრიულურ დიალექტზე ქმნიდა, რომელიც (სხვა დიალექტებთან ერთად, რომლებსაც ასევე სწავლობდა პაზოლინი) სულ უფრო და უფრო იდევნებოდა, იკარგებოდა და შესაბამისად ღარიბდებოდა იტალიური ენა.

”თეორემა” - პიერ პაოლო პაზოლინი; ”Theorem” - Pier Paolo Pasolini

პაზოლინის პერსონაჟების საზოგადოებისგან განდევნილი ადამიანები არიან, რომლებიც მდიდარ შინაგან სამყაროს ინახავენ ( მართალია, ცუდსაც და კარგსაც, აგრესიულსაც და ჰუმანურსაც, მაგრამ აარაერთგვაროვანს, ცოცხალს). პაზოლინის ფილმების უმეტესობა იმ დროსა და სივრცეს აღადგენს, რომელთაც ცივილიზაციის რეპრესია და სისტემატიზაცია ჯერ არ შეხებია. “პირველყოფილ ბარბაროსობაში არის რაღაც წმინდა, კარგი და სისასტიიკის გამოვლენა უკიდურესად იშვიათია. ასეა თუ ისე , რაც უფრო პირველყოფილია, მით ნაკლებად ანგარებიანი, ანგარიშიანი, აგრესიული და ტერორისტულია” – ამბობდა პაზოლინი ერთ-ერთ ინტერვიუში. მისი აზრით, თანამედროვე კაპიტალისტურ სამყაროში სიყვარულიც გათვლით ხდება, ადამიანის ყველაზე ინტიმურიც ნორმირებულია. ამიტომაც ევლინება ტიპიურ მსხვილბურჟუაზიულ ოჯახს ღმერთი (თუ ანგელოზი) ადამიანური სახით “თეორემაში”, ისე, როგორც თავის დროზე დიონისე მოევლინა ხალხს, რათა შეახსენოს ადამიანებს, რომ იცხოვრონ და უყვარდეთ. უყვარდეთ ყოველგვარი ანგარებისა და საზოგადოებრივი ნორმების, ჩარჩოების გარეშე, ისე, როგორც მისი ‘სიცოცხლის ტრილოგიაში” , რომლის შესახებაც პაზოლინი წერდა: “მე ვაჩვენებ ფეოდალურ სამყაროს, სადაც ეროსი განსაკუთრებული სიღრმით, სიშმაგითა და ბედნიერებით განიცდება.; სადაც ყველა ადამიანს, თვით ყველაზე მდაბიოს ჩათვლით, საკუთარი ღირსების შეგრძნება გააჩნია,. მე ვაცოცხლებ ამ სამყაროს და გეუნბებით, გიყვებით, გახსენებთ , როგორი იყო ეს სამყარო”…
ის სამყარო კი სადაც პაზოლინი ცხოვრობდა და ჩვენც ვაგრძელებთ ცხოვრებას, სიყვარულისგან ძალზე გაუცხოებული და ქსენოფობიურია.

გამოქვეყნდა ჟურნალში “მე”

წყარო: http://www.facebook.com

სერგო ფარაჯანოვი – Sergei Parajanov

სერგო ფარაჯანოვი – Sergei Parajanov (1924 – 1990)

თეო ხატიაშვილი – „თაღლითი“ რეჟისორის ტრაგიკული ისტორია

„იცით რა არის შამფური? – ხანჯალი, რომელზეც მწვადს აცვამენ. იმისთვის რომ აგურები ნაგებობად გადაიქცეს, საჭიროა ყველაზე ელემენტარული სიუჟეტური შამფური, რომელზეც ეს ყველაფერი აისხმება და ფორმას მიიღებს“ – ეს შენიშვნა სამხატვრო საბჭოზე „კიევის ფრესკების“ განხილვისას გამოითქვა. თუმცა ფარაჯანოვს ყოველი მომდევნო „უშამფურო“ ფილმის გადაღების შემდეგ მსგავს პრეტენზიებს უყენებდნენ. ფარაჯანოვი შენიშვნებს, რასაკვირველია, არ ითვალისწინებდა; რაღაცნაირად ახერხებდა (თუმცა ყოველთვის ვერა,) დაერწმუნებინა, დაენახვებინა საბჭოს წევრებისთვის სუმბურული, პოეტური იერსახეებით სავსე სცენარი, რისთვისაც ალბათ, მისთვის ჩვეულ დემაგოგიასა თუ არტისტიზმს არ იშურებდა. თანაც დაუფარავად აცხადებდა: „ღმერთმა ქნას, ჩვენს სტუდიას ფორმალიზმში სდებენ ბრალს, ღმერთმა ქნას, სიმბოლოები გვქონდეს. როგორ შემიძლია კინოს ენაზე გადმოვცე რა არის წვიმა? საწვიმრებით…“
ასეთი სახოვანი იყო ფარაჯანოვის დამოკიდებულება ნებისმიერი მოვლენისადმი – წვიმა არა „ნატურალური სახით“, არამედ საწვიმარი ლაბადებით, სიყვარულის ახსნა არა ჩვეულებრივ, ბანალურად (ანუ რაც დაახლოვებით იგივე ფარაჯანოვისთვის, რაც ვერბალურად) არამედ, ვთქვათ, კალიასა და პეპლის სცენის გათამაშებით („ლეგენდა სურამის ციხეზე“) და ა.შ. ცალკეული ეპიზოდები მის ფილმებში ირაციონალურის კარნახით და არა ლოგიკით ებმის ერთმანეთს; ფარაჯანოვი ერთი ამბიდან მოულოდნელ ლირიკულ გადახვევას აკეთებს, რომელიც ტრადიციულ, მწყობრ დრამატურგიას მიჩვეულ მაყურებელს აბნევს, მათი დაკავშირება უჭირს, ზოგჯერ მეტად ღრმა, სიმბოლურ ახსნას ეძებს მაშინ, როდესაც ფარაჯანოვი უბრალოდ ტკბება სილამაზით (შეიძლება იმითიც, რომ მაყურებელს აცურებს) სამყაროთი, ცხოვრებით.. ტკბება უბრალოდ თავისუფალი სივრცით, სადაც ყველაფერი ამბივალენტურია, ყველაფერი მოძრავი, სადაც ადვილად იცვლება თეთრი შავით და პირიქით.. მოკლედ, დასაშვებია ყველაფერი როგორც ზღაპარში, რომლის თანაავტორობა რეჟისორთან ერთად მაყურებელსაც შეუძლია.

"ამბავი სურამის ციხისა", სერგო ფარაჯანოვი – "Legend of Suram Fortress" - Sergei Parajanov

საბჭოთა კულტურისთვის, რომელიც „ოტტეპელის“ სიოს მიუხედავად, ოფიციალურად, კვლავ სოცრეალიზმის დირექტივებით იქმნებოდა , სრულიად მიუღებელი იყო ამგვარი არაკონტროლირებადი სივრცე. მისთვის გაცილებით უფრო გასაგები იყო დისიდენტური კულტურა , რომელსაც კრძალავდა, თაროზე შემოდებდა, ანტისაბჭოურად და მტრად გამოაცხადებდა ავტორს, ან უკეთეს შემთხვევაში მიჭრიდ–მოჭრიდა, არასასურველ ეპიზოდებს მოაცილებდა და „გააუმტივარებდა“.. მაგრამ რა უნდა ექნა ფარაჯანოვისთვის, რომელიც არ ყოფილა დისიდენტი? მისი ფილმებისთვის, რომლის დაჭრა ისედაც სუმბურულ ტექსტებს, საბოლოოდ გამოაცლიდა „შამფურს“? ანდა, რა უნდა ამოეჭრა – ამაღლებული სიყვარულის სცენები თუ სამშობლოსთვის შეწირული გმირის ისტორია? სოცრეალიზმის მიხედვით, ყველაფერი ძალზე კონკრეტული, მკაფიო და გასაგები უნდა ყოფილიყო – ვიღაც კარგი და მისაბაძია, ჩვენს ბედნიერ მომავალს აშენებს. ვიღაც კი ამ ყველაფერს ხელს უშლის. ფარაჯანოვთან „მივიწყებულ წინაპართა აჩრდილები“ წარმოსახვით სამყაროში დაგვატარებენ და მითოლოგიურ სახეებსა თუ ისტორიებს აცოცხლებენ – აქ მხოლოდ იმაში შეიძლება შეედავო ავტორს, რომ თანამედროვეობას მოწყდა, რეალობას არ ასახავს და დეკადენტურია.
რა თქმა უნდა,“წარსულში ემიგრაცია“, – თანაც პრეისტორიულ წარსულში – პროტესტი იყო არსებული რეალობისადმი, რომელსაც ხაზგასმულად ფერადოვანი, მშვენიერი, ამაღლებული სამყაროს შექმნით ისევე ემიჯნებოდა ფარაჯანოვი თავის ფილმებში, როგორც ცხოვრებაში.
ის რამდენიმე ათწლეულით ადრე რომ დაბადებულიყო, ფორმალიზმის ბრალდებით ყოველგვარი გასამართლების გარეშე მოიშორებდნენ და რეპრესირებულთა რიცხვს შეავსებდა. ფორმალიზმი ხელოვანისთვის 60–70იან წლებშიც „მძიმე ცოდვად“ რჩებოდა და რეპრესიებიც, მართალია სახეცვლილად, მაგრამ მაინც ტარდებოდა.
“მივიწყებულ წინაპართა აჩრდილების“ საერთაშორისო წარმატების შემდეგ „კიევის ფრესკებზე“ დაწყებული მუშაობა შეაწვეტინეს. ის, რომ ფარაჯანოვი არასასურველი რეჟისორი, მისი ფილმები კი მიუღებელი იყო, „საიათნოვას“ მიმართ გატარებულ „სანქციებშიც“ აშკარად გამოჩნდა – ფილმს დაბალი კატეგორია მიანიჭეს, რაც იმას ნიშნავდა რომ მხოლოდ პროვინციულ თუ მეორეხარისხოვან კინოთეატრებში იქნებოდა ნაჩვენები, საერთაშორისო ფესტივალზე გატანა, რასაკვირველია, შეუძლებელი იყო. მაგრამ ფარაჯანოვის „ნორმაში მოქცევა“ იმდენად რთული იყო, რომ მხოლოდ შემოქმედებაზე ზეწოლა საკმარისი არ აღმოჩნდა. ის ორჯერ დააპატიმრეს სპეკულაციასა და ჰომოსექსუალიზმის ბრალდებით, პირველად მკაცრი რეჟიმის ხუთწლიანი სასჯელი მიუსაჯეს, რომელიც დასავლური საზოგადოების აქტიური ჩარევით, განსაკუთრებით საფრანგეთის კომპარტიისა და მისი წევრის, პოეტ ლუი არაგონის დიდი ძალისხმევით, რომელმაც უშუალოდ ლეონიდ ბრეჟნევს გაუგზავნა წერილი, შეუმსუბუქეს და სამი წლის შემდეგ კვლავ გამოუშვეს. თუმცა, მალე კვლავ იჭერენ, მაგრამ ამჯერად რამდენიმეთვიანი პატიმრობის შემდეგ ათავისუფლებენ. ფარაჯანოვს გადაღების უფლებას არ აძლევენ; მხოლოდ 1983 წლიდან კინოსტუდია ქართულ–ფილმში იწყებს მუშაობას და მალევე იღებს ფილმს „ლეგენდა სურამის ციხეზე“, ანუ თითქმის ათი წლის განმავლობაში ის მოწყვეტილია თავისი საქმიანობიდან. აკი, მის მიერ დაწერილ შეწყალების წერილში „დანაშაულის მონანიებასთან“ ერთად ესეც არის გათვალისწინებული:

…განსასგელი ფარაჯანოვი ს.ი.–სგან.
122_I და II სტატია და 211. 5 წლით თავისუფლების აღკვეთა. მკაცრი რეჟიმი.
შეწყალების თხოვნა.
17 დეკემბერი 1974 წ. – ჩემი მკაცრი იზოლაციის წელი.
ჩემს მიმართ წაყენებული ბრალდება და სასჯელი ღრმად გააზრებული მაქვს. პირადად გთხოვთ შეიწყალოთ ჩემი ნამოქმედარი. პირადად თქვენს წინაშე ვიღებ ვალდებულებას, რომ გათავისუფლების შემდეგ არ დავბრუნდები კიევში და არ დავუბრუნდები ხელოვნებას. ჩემი ფიზიკური და მორალური მდგომარეობა ისეთივე ტრაგიკულია, როგორც ჩემი მომავალი.

ს. ფარაჯანოვი, 1974 წ. დეკემბერი, გუბერნიკი

სერგო ფარაჯანოვი

ფარაჯანოვის ზონიდან გამოგზავნილი წერილები სავსეა ტრაგიზმის განცდით, შიშით, სასოწარკვეთით… და თან, ამავე დროს შეუპოვრობით. ის ყველაზე მძიმე დანაშაულის მქონე რეციდივისტებთან ერთად იჯდა, რომელთა არც სლენგი ესმოდა, არც ქცევის წესები, არც იდეალები. ისინიც უნდობლად უყურებდნენ ბეჯითად მომუშავე რეჟისორს. თუმცა ფარაჯანოვი, რომლისთვისაც ადამიანებთან ურთიერთობა ცალკე ხელოვნება იყო, მაინც ახერხებს მათთან საერთო ენის გამონახვას. ისინიც უყვებიან თავიანთ საშინელ ისტორიებს – დოსტოევსკი უნდა იყო, რომ მათი მხატვრულ ნაწარმოებებში გადატანა შეძლოო; ფარაჯანოვი ცდილობს, შემოქმედებითი იმპუსლები გააღვიძოს პატიმრებში, მათ ნამუშევრებს კი თავის ახლობლებს უგზავნის და რეკომენდაციებს უწევს… ასე რომ გარემოს მიმართ თავდაპირველი შიში დაძლეულია. ფარაჯანოვს გაცილებით ეშინია იმის თუ რა დახვდება გარეთ და რას გააკეთებს. „რა თქმა უნდა, არ ვიცი რისთვის ვზივარ და რამდენ ხანს ვიჯდები, ჩემი დანაშაული ვაღიარე და ერთი წელი უნდა ვმჯდარიყავი. თუმცა ხუთი წელი მომისაჯეს, ჩამომართვეს ბინა. ხელოვანისა და მამაკაცის მუნდირი. თუმცა ესეც არ არის მთავარი. მთავარია – რა იქნება მერე? რა ბედი ელის სვეტლანას, ჩემს შვილს და ჩემ ხელოვნებას, რომელიც სრულიად ჯერ კიდევ არ გამომიხატავს ერკანზე“ – წერდა ლილია ბრიკს.

სერგო ფარაჯანოვი და ლილი ბრიკი – Sergei Parajanov & Lilya Brik

ფარაჯანოვი ხელოვნებამ გადაარჩინა ზონაში, სადაც ყველაზე უტილიტარული და იაფფასიანი ნივთისგანაც კი კოლაჟებს ქმნიდა. თითქმის ყოველ წერილში თავის მეგობრებს სთხოვს, გამოუგზავნონ ბისერები, გამოუსადეგარი ძველი ნივთები და ა.შ. „ცხოვრების საუკეთესო წლები“, რომელიც გავატარე იზოლაციაში“ – ასე მოიხსენიებდა ციხეში გატარებულ პერიოდს , როცა შექმნა ასი ნოველა, სამი სცენარი, 120 ნახატი და კოლაჟი და გაიარა ნამდვილი ჯოჯოხეთი. თუმცა, ფარაჯანოვი თვლიდა რომ ხელოვანისთვის აუცილებელიც კი იყო ეს ყველაფერი განეცადა.

ციხის მეეზოვე - The Prison Road Sweeper

თითქმის ოცწლიანი პაუზის შემდეგ გადაღებული ფილმები კი ისევ ისეთი ფერადოვანი, სიცოცხლითა და უსაზღვრო თავისუფლებით გაჟღენთილი, ისევ სიმბოლოებით სავსე და“უშამფურო“ იყო. „პერესტროიკის“ რიტორიკა ამ ყველაფერს იტანდა, მაგრამ ამჯერად ნაციონალისტი ქსენოფობებისთვის მისი სომხური წარმომავლობა გახდა მიუღებელი.

P.S. ფრანგი კრიტიკოსი სერჟ დანეი გოდარზე წერდა: „გოდარის სახელი დაახლოვებით ისეთივეა, როგორც თავის დროზე პიკასოსი. ის იქცა ხელოვნების სინონიმად მასებისთვის გაუგებარი, შერყვნილი ავანგარდიზმის, სხვაგვარად რომ ვთქვათ, თაღითობის გაგებით… არსებითად კი სიტყვა „გოდარი გარკვეულწილად აღნიშნავს „გახსნილობას“, იმ ექსტრავაგანტულ თავისუფლებას, რის გამოც შურთ და რისთვისაც ტუქსავენ“.
არ შემეშინდება რომ ფარაჯანოვზე დანეის პერიფრაზირება მოვახდინო.

გამოქვეყნდა – ჟურნალი „მე“, 2008 წლის, მეორე ნომერი.

წყარო: http://www.facebook.com

« Newer Posts - Older Posts »

კატეგორიები