ტკბილი სიზმარი, ლადო გუდიაშვილი – Lado Gudiashvili. 1959 წ.

შოთა ნიშნიანიძე – Shota Nishnianidze (1929-1999)

“ქართული ზღაპარი”

იქ, რიონზე ბონდის ხიდი ქანაობდა…
გავდიოდი გაღმა, ხარეს
და ჯადოსნურ ლერწამს ვთლიდი.
თურმე ბეწვის ხიდი იყო,
მე მეგონა ბონდის ხიდი

ვიღაც ქალი ბჟოლას სხეპდა
და ვაზს უმაგრებდა ჭიგოს,
მე მეგონა გლეხის ქალი,
თურმე ღვთისმშობელი იყო…

ვიღაც შუბლზე ხარს კოცნიდა
და მთესვარად ხნულს მისდევდა,
თურმე ქრისტე-ღმერთი იყო,
მე მეგონა გუთნის დედა.

იქ ერთ ბიჭთან ვჭიდაობდი,
ხათრს არ მიტეხავდა ისიც..
თურმე ამირანი იყო,
ძმა ბადრის და უსუპისი.

ერთი გოგო მომეწონა – ი
რმის ჯოგს წველიდა მთაში,
თუ ქალღმერთი დალი იყო,
ბრიყვმა რა ვიცოდი მაშინ.

კოლხის ქალი მყავდა ძიძად
– ამორძალი ენამწარე,
ნიშა ხარის სიყვარულიც
იმ მხარეში შემასწავლეს.

დედაჩიტი ბარტყებისთვის
ღმერთს უნთებდა თაფლის სანთლებს.
ჩიტის ლოცვას ყურს ვუგდებდი
და იმ მადლით გავიზარდე.

გზაზე ბერი გადამიდგა…
შემომცინა “ გიხაროდენ “.
– წადი, შვილო, და რაც ნახე,
ქართული ხმით იგალობე.

* * * * * *
– ჩიტო, ჩიტო, ოქროს ჩიტო,
ბავშვობისკენ ფრინდი, ფრინდი,
ბონდის ხიდი მაპოვნინე,
ზღაპრის ხიდი… ოქროს ხიდი

„ცოტნე დადიანის გმირობა“, ოსკარ შმერლინგის ნახატი, 1895

შოთა ნიშნიანიძე – Shota Nishnianidze (1929-1999)

ცოტნე დადიანი – Tsotne Dadiani ( -1260)

“ცოტნე დადიანი”

მეგრულ სიმღერებიდან თუ მეგრული მოთქმიდან
ისმის ცხენის თქარუნი და ჭიხვინიც მოდიდდა.

იქნებ ელვა ავარდა ძველლაზური აფრიდან,
ანდა წმინდა გიორგი მარტვილიდან აფრინდა?

მთვარის ყაბალახიანი, ღამის ნაბდიანი
მიდის, მიიჩქარის ცოტნე დადიანი.

რახანია ეკლესიებს შესევია ჭილყვავი,
და ციხეებს აზიური სიმღერები ჭირხლავენ,
ცას უყეფენ კოცონები და კარვები მონგოლთა…
ვერ იქნება კოხტაგორა საქართველოს გოლგოთა!
– მაშ გაფრინდი, ბედაურო, გრძელფაფარა, კანჭვრილო,
ოჩოკოჩის გახედნილო და ჭინკების გაწვრთნილო,
არც ქერი გაქვს, არც არაყი, არც მოთმენა, არც ძილი, –
ახრამუნე ჰორიზონტი… გადახუხე მანძილი…
ჩქარობს, ჩქარობს, ჩქარობს ავსებული ურვით,
ცოტნე დადიანის რაინდული გული…
. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
ისევ ისმის თქარუნი და ჭიხვინი რაშის,
ვხედავ სამეგრელოდან ამხედრებულ აჩრდილს.
მოჭენაობს, მოგელავს თოხარიკით… ჩორთით…
ფაფარივით აწეწილა საუკუნის შფოთი…
ამ ყიჟინით, ამ სულით, ამ მარადი ლტოლვით
ისევ ფხიზლობს უძველესი მეომარი ტომი.
ისევ ფეთქავს, ისევ სცემს, ლეგენდებად თქმული,
პატარა საქართველოს რაინდული გული…

რეზო ინანიშვილი, მედეა კახიძე და შოთა ნიშნიანიძე

შოთა ნიშნიანიძე – Shota Nishnianidze (1929-1999)

ნინო დარბაისელი – Nino Darbaiseli (1961)

რა სახელს აფუჭებს!
“მცირე მოგონება შოთა ნიშნიანიძეზე”

ეს ბატონმა შოთა ნიშნიანიძემ თავად მიამბო.
მისი ნამდვილი გვარი მამაგეიშვილია.
სტუდენტობისას თურმე დიდი წესიერებით არ გამოირჩეოდა და ლექტორები ხშირად აძევებდნენ აუდიტორიიდან.
იყო ასეთი პროფესორი, ტრიფონ რუხაძე, კარგი კაცი და პოეზიის დიდი მოყვარული, მაგრამ ყოველ ლექციას ისიც მამაგეიშვილის გარეთ გაგდებით იწყებდა და ერთი უწიგნური ვინმეც ეგონა, მის პოეტობას ხომ როგორ წარმოიდგენდა!
ერთხელ ერთ რედაქციაში საგულდაგულოდ გამოწყობილ შოთას თავისი ლექსები აქვს მიტანილი და შემოდის ბატონი ტრიფონი. შოთა, რაღაც, ცუდის მოლოდინშია, მაგრამ არა! რედაქტორმა სტუმარს წარუდგინა უკვე ცნობილი ახალგაზრდა პოეტი შოთა ნიშნიანიძე და ორიოდე ლექსიც წააკითხა. უყურებს ბატონი ტრიფონი, უყურებს და ეუბნება:
– ვერ წარმოიდგენთ, ბატონო შოთა, როგორ გავხართ ერთ ჩემს სტუდენტს, სახელიც რომ ერთი გქვიათ!.. არა, იმას როგორ შეგადრით, მაგრამ, ძალიან გავხართ, ძალიან.
მეორე დღეს პროფესორი ლექციაზე შედის, ჩვეულებისამებრ, მამაგეიშვილს გარეთ აგდებს და დანანებით მიაყოლებს:
– რა კაცს გავხარ, რომ იცოდე, რა კაცს …

იმ დროიდან ასეთი ურთიერთობა დამყარდა: თუ ტრიფონ რუხაძე მწერალთა კავშირის ან რედაქციების სიახლოვეს დაინახავდა შოთას, (ეს ყველაფერი კი ძირითადად ლენინის მოედნის მიდამოებში იყო თავმოყრილი), “ბატონო შოთათი”  მიმართავდა და პოეზიასა და ლიტერატურაზე ხანგრძლივად ესაუბრებოდა, აღფრთოვანებას გამოხატავდა მისი ლექსებით. მელიქიშვილიდან დაწყებული, ვაკის სტუდქალაქის მიდამოებამდე, უბრალოდ, სალამზე პასუხობდა.

საქმე მაშინ რთულდებოდა, თუ რუსთაველზე ხვდებოდნენ:
– რა ვქნა ახლა, რომელი ბრძანდებით, ბატონი შოთა ნიშნიანიძე თუ ის, მეორე … რა ქვია?…
– ნიშნიანიძე გახლავართ, ბატონო ტრიფონ! – პასუხობდა პოეტი და დიდხანს საუბრობენ პოეზიასა და ლიტერატურაზე.
თუ შოთას სადმე ეჩქარებოდა ან სასაუბროდ არ იყო განწყობილი, მოკლედ მიუგებდა:
– მე ,,ის,, ვარ, ბატონო ტრიფონ, “მეორე”.
პროფესორი თავს გულდაწყვეტით გაიქნევდა:
– რა კაცს გავს და რა სახელს აფუჭებს! წაკითხული კი არა,გაგონილიც არ ექნება მისი ლექსები. საქმეა ახლა ეს?
და გზას განაგრძობდა .

დავით კაკაბაძე - იმერეთი - დედაჩემი, 1918 წ.

გიორგი კორნაპელი – Giorgi Kornapeli

“გამოთხოვება”

გამოთხოვების
მშვენიერი ცრემლით ილევი,
ზეთისხილის მთით,
ყვავილებით და ყვავილებით.

უწყი: სიბრმავით
დადაღული გზები დიდების
საზღვრებს გადასულ სიყვარულად
რომ განილევის?

ზღვა ცრემლებიდან იტოტებოდა
შენს ფერხთა ქვეშე
და სხივთა ზედა,
შესმული არის მძიმე სასმელი
სათნოების და გამარჯვების.
და გამარჯვების
სევდით აღკმული,
ისევე შენდა მოიქცა გული.

კვიპაროსების მდუმარ ხეივანს
ცით ზოდიაქო
ესუდვრის რულით.
დაღამდა, მხოლოდ
გასათენებლად,
სიწმინდისათვის ბნელობს
ცის სვეტი.

გარნა უდაბნო არ გემუდარა?
დაბნელებული
დათხრილი თვალით?
მაგრამ დატანჯა შენმა წყალობამ
და აღმომსკდარი
შენთვის გალობა,
ისევ შენ ფერხთა მტვერში
ტრიალებს.

წყვდიადი გატყდა,
ატირდა ქარი
და დაეფინა
მტრედის სიწყნარე.
ეს ოქტომბერი
მიმქრალ სანთელით
ზღვის მლაშე წიაღს
თუ ანათებდა?
მშვიდობით,
ნუღარ გამოიხედავ,
მე ძალმიძს ფლობა
გარდასულ დღეთა.
მადლია მხოლოდ
შენი უფლება
და ნანობს გული,
რამეთუ გნებავს,
და სიხარულის
ცრემლი ლაჟვარდობს:
ეკალთა ზედა,
ეკლიან გზაზე,
სდუმს
ყოველივე გასაღვიძებლად,
შენი ნაბიჯი,
შენი ხმა,
სევდა,
მიდიხარ,
არა დასავიწყებლად,
ცეცხლმოდებული მიდიხარ, დედა!

« Newer Posts - Older Posts »

კატეგორიები