Performance - ალექს ბერდიშევი, Alex Berdysheff

ალან უოტსი “სიცარიელე”

თარგმანი ლევან თურმანაულის

დღეს, ცოტა ადრე, ძალიან სასაცილო განზრახვა მქონდა – წამეკითხა, თუ რაზე ვილაპარაკებდი თქვენთან. დავიწყე ერთი წიგნის კითხვა და სიცილი ამიტყდა, იმიტომ რომ ის არაფრის შესახებ იყო – მხოლოდ სიტყვები სიტყვების შესახებ.

იქ დაობდნენ, იყო თუ არა მართალი, რომ არსებობს მიზეზშედეგობრიობა. არის თუ არა მიზეზი და შედეგი ერთი და იგივე მოვლენა, თუ სხვადასხვაა; გადაწყვიტეს, რომ ისინი ერთი და იგივე ვერ იქნებოდა, რადგან ეს შეამცირებდა მთელ სამყაროს ერთგვაროვან ფაფამდე (თარგმანი სიტყვასიტყვით არ მესმოდა, ამიტომ ვეცადე შინაარსი ჩემი სიტყვებით მეთარგმნა ლ.თ.); თუმცა, მეორე მხრივ, ისინი მთლად განსხვავებულიც ვერ იქნებოდნენ, რადგან ერთმანეთთან კავშირი არ ექნებოდათ და, ამგვარად, მთელი დისკუსია ჩაიშალა. ჩვენ უნდა გავაცნობიეროთ, ყველანი რაოდენ მოჯადოებული ვართ სიტყვებით და მთელი ცხოვრება ვცდილობთ, გადავჭრათ პრობლემები, რომლებსაც მხოლოდ სიტყვები ქმნის.

ადამიანმა უცნაური მოვალეობა აიღო თავზე: განავითარა სიტყვები, რაც, ცხადია, ერთობ სასარგებლოა და, ამავდროულად, ამის საფასურს იხდის. ერთდროულად, ჩვენ სიტყვები კიდეც გვეხმარება და კიდეც გვაჯადოებს. ამგვარად, “მაიას”, ილუზიის ქვეშ ყოფნა, იგივეა, რაც იყო მოხიბლული, მოჯადოებული. როდესაც ილუზიონისტი თქვენს წინაშე საოცარ ფოკუსს აკეთებს, ამას ყოველთვის საუბრის თანხლებით აკეთებს, სიტყვებთან ერთად, რომ თქვენი ყურადღება გადაიტანოს იმისგან, რაც სინამდვილეში ხდება. ამგვარად, სიტყვებით მოჯადოების შემდეგ, ვეღარ ამჩნევ, რა ხდება.

ასევეა, როცა ვინმე გაჰიპნოზებთ; ძალიან რთულია, დააჰიპნოზო პიროვნება საუბრის გარეშე, მაგრამ ძალიან ადვილი – სიტყვებით; თქვენ შეგიძლიათ დააჰიპნოზოთ ხალხი ათასნაირად და არ გამოიყენოთ სტანდარტული რუტინები, ესე იგი,  არ აყურებინოთ ვინმეს რაიმე ნათელი ობიექტი, ან მბრუნავი სპირალი და მსგავსი ტექნიკები. დაჰიპნოზება შესაძლებელია მხოლოდ სიტყვებით და… უკვე არც კი იცით, რომ ჰიპნოტირებული ხართ (სიცილი ლექციაზე).

ერთგვარად, ყველა ფილოსოფიური თუ რელიგიური პრობლემა არის ენის პრობლემა; იმიტომ რომ თუ სიტყვებს არ გამოიყენებ, პრობლემები საერთოდ არ გექნება და ეს ყველაზე არაჩვეულებრივი რამაა: შენ ისინი გაქვს, რათა პრობლემები გადაჭრა, რომ შეძლო, დაამყაროთ ერთმანეთთან კავშირი და ერთმანეთს დაეხმაროთ და ეს მართალია, რაღაც დონეზე სიტყვები ამას მართლაც აკეთებს; მაგალითად, “გთხოვ, მომაწოდე მარილი”, “სანთებელა ხომ არ გაქვს?”, “მოდი, გავისეირნოთ”, “დღეს ხომ არ გვენადირა?” და ა,შ, ყველა ეს პრობლემა შეიძლება გადაიჭრას სიტყვებით, მაგრამ როდესაც სიტყვებთან ღრმა ურთიერთობაში შედიხარ, აკეთებ შემდეგს: მათ გამოცდილების სხვადასხვა ასპექტებს მიუსადაგებ, მაგრამ საქმე ისაა, რომ შენ არ გეცოდინებოდა რა არის “ასპექტი”, სიტყვები რომ არ გქონოდა.

ვფიქრობთ, რომ სამყარო მრავალფეროვანია (დიფერენცირებული). იმიტომ, რომ ჩვენ ვხედავთ განსხვავებულ ფორმებს, ფერებს და მოძრაობებს და ამ განსხვავებებს ვუსადაგებთ შესაბამის სიტყვებს.

 ასე ვიჯერებთ, რომ ეს განსხვავებები მართლაც განსხვავებულია. მართალია, რომ ღრუბელს აქვს უამრავი კოპი (bumps). ახლა ჩნდება კითხვა: რამდენი კოპი აქვს ღრუბელს? და არის თუ არა ეს კოპები ღრუბლის ნაწილი, თუ არა? ეს ჩამჭრელი კითხვაა, რადგან კითხვაა იმის შესახებ, თუ როგორ აპირებ განსაზღვრო და – არა კითხვა ღრუბლის შესახებ. სწორედ ასევე, როგორც ღრუბელი მუდმივად მოძრაობს და იცვლება, ნახეთ კვამლი, რომელიც საოცარი მავრიტანიული არაბესკივით არის ჩახლართული – არის თუ არა მისი ყველა ცალკეული მოვლენა?

ბუდისტები სამყაროს ხედავენ, როგორც კვამლის ქსოვილს (weaving), რომელიც მუდმივად დინების თუ მოძრაობის მდგომარეობაშია. ასე რომ, განსხვავებები ვერ “გაძლებდნენ”, ისინი რომ წმინდად აბსტრაქტული და ინტელექტუალური კონსტრუქციები არ იყვნენ. მაგრამ სიტყვების ძალა იმაში მდგომარეობს, რომ მათ შეუძლიათ თქვენი გრძნობები შეცვალონ. ამას ვამჩნევთ ადრეულ ასაკში, როდესაც ბავშვები უაღრესად აღფრთოვანდებიან ხოლმე მათით და ჩხუბობენ ყველაზე მეტად, სწორედ, სიტყვების გამო. ისინი, ასევე, აღფრთოვანებულები არიან ხოლმე უფროსების დროის განცდის უნარით.

ბავშვი გაივლის ძალიან უცნაურ განვითარებას, რადგან, ერთი მხრივ, მას აქვს უზარმაზარი უნარი, იცხოვროს აწმყოში – მას შეუძლია ისროლოს კენჭები წყალში და უყუროს ტალღებს მთელი დღე, ან გამოსცეს სასაცილო ხმები, ან იჭყანებოდეს სარკეში, მაგრამ იმ მომენტიდან, როცა ის ეხება მშობლების სისტემას, რომელიც მას არ ესმის,  რადგან უფროსები თამაშობენ თამაშებს, რომლის წესებსაც ბავშვებს არ უხსნიან: “შენ ჯერ პატარა ხარ, რომ ეს გაიგო”-ო, ეუბნებიან არაგულწრფელად, რადგან კარგად თვითონაც არ ესმით.  ბავშვები მუდმივად ჩიხში არიან მომწყვდეული ჩვენი წესებით და, ამავდროულად, აღფრთოვანებული.

დროის თემა ნამდვილად იპყრობს ბავშვს, რადგან მათ ასწავლიან, რომ მხოლოდ უფროსები არიან დაკავებული მომავალში ყურებით. განსაკუთრებული დღესასწაულები, როგორიცაა ახალი წელი, აღდგომა, პარაკლისი (“thanksgiving”), დაბადების დღე, უცნაურ გრძნობას აღძრავს ბავშვებში, რადგან მათ უნდებათ ამოჭრან ყველა დღე კალენდრიდან, რომელიცხელს უშლის მათ დადგომას. მათ, უბრალოდ, არ შეუძლიათ მოითმინოთ შემდეგ მოვლენამდე – ასე რომ მათ უნდათ… ბუმ! ახალი წელი! ბუმ! აღდგომა! ბუმ! და რაც გაგიხარდებათ, რამე ასეთი. მათ არ შეუძლიათ მოითმინონ და უკვე აქედან ჩანს მათი მოჯადოება.

კიდევ ერთი რამ, რასაც ბავშვები აკეთებენ, არის სახელების დაძახება, რის გამოც ისინი ძალიან ცხარდებიან, რადგან, ვთქვათ,  ვიღაცა ჯონის ეუბნება, რომ გოგოა.

“შენ მე გოგო დამიძახე და ეს საშინელებაა – მე კიდევ არ ვარ გოგო!” – თუ მან ისწავლა, რომ საკუთარ თავს იდენთიფიკაცია გაუკეთოს, როგორც ბიჭს და ვიღაცა ამბობს, რომ გოგოა, აქ ნამდვილი ომი იწყება, რადგან ბავშვები საშინლად მომთხოვნები არიან – მათ უნდათ, რომ სწორი სიტყვა მიესადაგებოდეს სწორ რაღაცას.

ბავშვის მთელი განათლება, სინამდვილეში, მისთვის იმის ჩიჩინია, თუ ვინაა ის.  ყველა მასწავლებელი, ყველა უფროსი და სხვა ბავშვები მუდმივად ეუბნება ერთმანეთს ვინ არის, და, საბოლოოდ, კიდეც გვჯერა ამის.

ამგვარად ხდება, რომ შენ არ იცი ვინ ხარ საერთოდ.

შენ დაიჯერე, რომ ხარ ის, ვისაც ყველა გეუბნება, რომ ხარ და ეს საბოლოოდ, მართლაც, ძალიან სასაცილო ხდება, იმიტომ რომ ჩვენ ერთმანეთს ვეუბნებით, რომ განსაკუთრებულები ვართ და რომ “შენნაირი მხოლოდ ერთია ამქვეყნად” და ამავდროულად, ერთმანეთს ვეუბნებით, რომ “შენც  ჩემნაირი უნდა იყო”,  რადგან თუ არ ხარ ჩემნაირი და ჩემგან ძალიან განსხვავებული ხარ, მაშინ არც ადამიანი ხარ;  და რამდენადაც ჩვენ ერთმანეთს ვეუბნებით, რომ ერთნაირები ვართ, იმდენად ნაკლები სალაპარაკო გვაქვს – ბოლოს და ბოლოს, თუ შენ ზუსტად ჩემნაირი ხარ, რაზე უნდა ვილაპარაკოთ, შენგან არაფერი შემიძლია ვისწავლო.

მეორე მხრივ, შენ თუ ჩემგან მართლა განსხვავებული ხარ, შემიძლია ვიპოვო ვიღაც, ვისაც აქამდე საერთოდ არ ვიცნობდი, მაგრამ მანამდე მე გითხარი შენ ვინ იყავი და შენ მითხარი ვინ ვიყავი მე, ასე რომ ჩვენ ერთმანეთს ვქმნით.

შეხედეთ ახლა სიტუაციას: “მაია”, დიდწილად, ვერბალური ქმნილებაა. თქვენ ამჩნევთ, რომ კატებს და ძაღლებს რელიგია არ აქვთ (რამდენადაც ამას ვხედავთ), ისინი არ დადიან ეკლესიაში, არ აქვთ დიდი ფილოსოფიური პრობლემები და ამ მიზეზით ჩვენ ვამბობთ, რომ ისინი ცივილიზებულები არ არიან. სინამდვილეში, ისინი არ არიან არაცივილიზებულები. ისინი სხვა რაღაცებს აკეთებენ, რაც არანაკლებ რთულია, მაგრამ არ აქვთ ეს სიტყვებზე დამოკიდებულება.

სიტყვები მაგიაა. პირველად იყო სიტყვა. “იეჰოვას სიტყვით შეიქმნა ზეცა და მისი ბაგეთა სულით -ზეცის ლაშქარი”  (ფსალმ. 33:6), ბიბლიის მიხედვით. ეს იმას კი არ გულისხმობს, რომ სამყარო რომელსაც უყურებთ, სიტყვებით შეიქმნა (იგი არ შექმნილა სიტყვებით), მაგრამ სამყარო ცალკეული საგნების, ცალკეული მოვლენებისა, ცალკეული ადამიანებისა, აი ეს სამყარო შეიქმნა სიტყვებით. ეს ზოგიერთი თგვენგანისთვის უკვე მითქვამს, რადგან წინა სემინარებზე იყავით, მაგრამ ეს უმნიშვნელოვანესია იმის გასაგებად, თუ რას ნიშნავს “მაჰაიანას მოძღვრება სიცარიელის შესახებ”.

“შუნიათა”, სანსკრიტზე, სიცარიელეს ნიშნავს. “შუნია” – ცარიელი. “თა”- ობა, ამგვარად სიცარიელე (ცარიელობა). მთლიანად სამყაროს ჰქვია “შუნიათა” და ეს სიტყვა არ ნიშნავს, რომ აქ მართლა არაფერია. ეს ნიშნავს, რომ რეალურად არაა არა ფერი, რომ სამყარო არ შეიცავს ცალკეულ საგნებსა თუ მოვლენებს. საგნები არსებითი სახელებია, მოვლენები – ზმნები.

ეს რაღაც, ახლა რომ ხელში მიჭირავს, არაა საგანი. ეს მხოლოდ იდეაა, რადგან თქვენ მაშინვე შეგიძლიათ მკითხოთ – რამდენი რაღაცაა ეს რაღაც (რამდენი რამისგან შედგება)? ეს იმაზეა დამოკიდებული, როგორ დაყოფთ: შეგიძლია თქვა, რომ მას აქვს თავი და ძირი, ეს ორია. შემდეგ – ეს მუყაო, ქაღალდით დაფარული; ეს უკვე ოთხი. რას იტყვით ამ ასოებზე? ისინიც ხომ რაღაცები (საგნები) არიან, არა? რას იტყვით მის შემადგენელ მოლეკულებზე, რომლების არსებობასაც ფიზიკური ანალიზი გვიმოწმებს? რამდენი რამეა ეს? იგი იმდენია, რამდენის მოფიქრებაც შეგიძლია; რადგან “რაღაც” ფიქრის ერთეულია, “რაღაც” არის “ფიქრი” (thing is a think). ინგლისურში “საგანი” და “ფიქრი” ერთმანეთს ძალიან ჰგავს, გემრანულში Ding (რაღაც) და denken (ფიქრი), ლათინურში res და reor.

თქვენ ამბობთ, მაგალითად, “ელვამ გაანათა”. სინამდვილეში, ნათება და ელვა ერთი და იგივეა. ასე ვქმნით მოჩვენებას. ერთ-ერთი დიდებული ჩინელი მასწავლებელი, ლინ ჯი, რომელიც ტონგის დინასტიაში ცხოვრობდა ჩვენი წელთაღრიცხვით დაახლოებით 800 წელს, ამბობდა, რომ მისი სამუშაო, როგორც ბუდისტისა, ისაა, რომ მოჩვენებები განდევნოს შენგან, რომ ეგზორციზმი ჩაგიტაროს, სხვა სიტყვებით რომ ვთქვათ, განგაჯადოვოს.

ბუნებაში არ არსებობს საგნები და მოვლენები, ესაა “შუნიატას მოძღვრება”. მათ მხოლოდ ვერბალური რეალობა აქვთ.  ეს პრობლემა აწუხებს ინტელექტუალსაც და მას, ვინც არაა ინტელექტუალი; იგი მხოლოდ “ტვინიანი” ხალხის პრობლემა არაა; ჭკვიანიც და უჭკუოც ერთნაირად არიან ვერბალური მოჯადოების მსხვერპლი. ბავშვი ხანდახან დაუძვრება ხოლმე ამას, როგორც იმპერატორის ახალი ტანსაცმლის ისტორიაშია, როცა ის შენიშნავს, რომ უფროსები არიან ისინი, ვინც სიტყვებით საკუთარ თავს ატყუებენ.

ამგვრად, “შუნიათა” არის გაცნობიერება იმისა, რომ რეალური სამყარო, რომელსაც ჩვეულებრივ საუბარში ფიზიკურ სამყაროს ან მატერიალურ სამყაროს ვეძახით, არ შეიცავს არც საგნებს და არც მოვლენებს, რომ საგნები და მოვლენები წმინდად აბსტრაქტული ქმნილებებია. საინტერესოა, როდესაც ჩვენ ვცდილობთ აღვნიშნოთ რეალური სამყარო, ვამბობთ “მატერიალური”. ამით ხალხი ძალიან იბნევა, რადგან “მატერიალურს” თავისთავში საწინააღმდეგო მნიშვნელობები აქვს, ისევე როგორც სიტყვას “პასუხისმგებელი” (responsible). თუ ვინმეს ეტყვი, რომ “შენ პასუხისმგებელი ხარ”, ეს ნიშნავს, რომ “შენ თავისუფალი ხარ და შეგიძლია გადაწყვეტილებები მიიღო”, მაგრამ, ამავდროულად მას ეუბნები, რომ “გიჯობს ისეთი გადაწყვეტილებები მიიღო, რომელიც წესებს შეესაბამება”, რადგან პასუხს აგებს, თუ კი არასწორ გადაწყვეტილებას მიიღებს. ეს ერთდროულად იმის თქმაა, რომ თავისუფალიც ხარ და შებოჭილიც.

ეს გვაბრუნებს საწყის ორმაგ შეზღუდვასთან, როდესაც საზოგადოება ეუბნება ბავშვს, რომ აქვს თავისუფალი ნება, სხვა სიტყვებით რომ ვთქვათ, “შენ ხარ პასუხისმგებელი”. ბავშვს არ შეუძლია ამ განსაზღვრებას წინააღმდეგობა გაუწიოს, რადგან სოციალური გავლენა, განსაკუთრებით, ბავშვზე, ძალიან ძლიერია. ამგვარად, ბავშვი იძულებულია დაიჯეროს, რომ თავისუფალია.

მე არ ვამბობ, ხართ თუ არ ხართ თავისუფალი, ეს ჩვენი მსჯელობის საგანი არაა; შეიძლება იყოთ, შეიძლება – არა; მაგრამ როცა გეუბნებიან, რომ “შენ აუცილებლად უნდა იყო თავისუფალი”, ეს წინააღმდეგობაა და ესაა სიტუაციაა, რომელშიც ყველა ბავშვს აგდებენ. საზოგადოების ავტორიტეტით, თქვენ გეუბნებიან, რომ, ერთგვარად, საზოგადოებისგან დამოუკიდებელი ხართ და შენ ეს უნდა დაიჯერო, რადგან… ჩვენ ასე გითხარით. როგორც ჩვენ ვიყენებთ სიტყვას “პასუხისმგებელი”, რომელიც ორმაგი მნიშვნელობისაა, ასევეა სიტყვა “მატერიალური”.

ადამიანების დიდი ნაწილი, როდესაც ამ სიტყვას იყენებს, ფიქრობს, რომ გულისხმობს იმას, რასაც შეგიძლია შეეხო, დაინახო, ესე იგი, ნამდვილი (რეალური) სამყარო. მაგრამ არიან ისეთებიც, რომლებიც ამბობენ, რომ მატერიალური სამყარო ილუზიაა და მხოლოდ სულიერი სამყაროა ნამდვილი. თვით ქრისტიანობაში და იუდაიზმში, ღმერთი სულია, რაც უნდა იყოს ეს.

ღმერთმა შექმნა მატერიალური სამყარო, რომელიც რეალურია, მაგრამ უფრო მდაბიო რეალობა აქვს, ვიდრე სულიერ რეალობას.  თომა აქვინელი მატერიალურ სამყაროს განსაზღვრავდა როგორც შემთხვევით არსებობას, განსხვავებით აუცილებელი არსებობისგან. აუცილებელი არსებობა არის არსებობა, რომელიც არსებობს თავისი თავით.

როცა იწყებ ფიქრს იმაზე, თუ რა იგულისხმება “მატერიალურ სამყაროში”, ხედავ, რომ “მატერიალური” დაკავშირებულია “მაია”-სთან; იმიტომ, რომ matter (მასალა) სანსკრიტული გზიდან მოდის, ისევე როგორც “maya” (ილუზია). და მაია, წარმოშობით, ნიშნავს გაზომვას. ეს არის სიტყვა, რომელიც გამოიყენება შენობების საძირკვლის ჩაყრისას. სხვა სიტყვებით რომ ვთქვათ, ესაა ადგილის აზომვა. შენ ზომავ. ასე რომ, სიტყვას “მატერიალური” ორმაგი აზრი აქვს. ერთი მხრივ, ის ნიშნავს სამყაროს, რომელიც რეალურად აქ არის, მაგრამ ის ასევე ნიშნავს სამყაროს, როგორც შენ გაზომე; შენ მიერ გაზომილი სამყარო კი ნიშნავს სამყაროს, როგორც შენ მიხვდი და არა ისე, როგორც არის სინამდვილეში. ხედავთ ორაზროვნებას “მატერიალურში”?

ჩვენ ვამბობთ, “აქვს მნიშვნელობა?” (does it matter?), რაც იმას გულისხმობს, რომ არსებობს კი ის იმდენად, რომ მასზე ვიღელვოთ თუ ის უბრალოდ აჩრდილია? და თუ არ აქვს მნიშვნელობა, მაშინ ეს სულია; იცით, ეს ქრისტიანული მეცნიერების ხუმრობა?

“- რა არის მნიშვნელობა?

– რა აზრი აქვს.

– რა არის აზრი?

– რა მნიშვნელობა აქვს!
(what is matter? nevermind! what is mind? does not matter!)”

და, ამგვარად, ჩვენ ვამბობთ: “მოიგონე!”, “გონება დაატანე!”, “საგონებელში მაგდებს, ეს მოხდება თუ არა”, მაგრამ ეს იგივეა რაც თქვა, რომ მნიშვნელობა აქვს იმას, ეს მოხდება თუ არა! და ენა საოცარი რამაა, როდესაც მის ამგვარად გაანალიზებას იწყებ, იმიტომ, რომ ეს გამოავლენს ყველა “ხუმრობას”, რომელიც მასშია. ასე ჩვენ აღმოვაჩენთ, რომ ბევრი სიტყვა, ბევრი იდეა, სავსეა ორაზროვნებით; მაგალითად, სიტყვა “cleave” ინგლისურში, ნიშნავს გაყოფასაც და შეწებებასაც;  სიტყვა “sacer” ლათინურში ნიშნავს წმინდასაც და დაწყევლილსაც, “altum” ნიშნავს მაღალს და ღრმას; ძველ ეგვიპტურში იყენებდნენ სიტყვას, როგორიცაა “სუსტ-ძლიერი” ან ჩვენ ასე მოგვიწევდა თარგმნა. თქვენ კიდევ და კიდევ აღმოაჩენთ (მე მხოლოდ რამდენიმე მოვიხსენიე), რომ ძალიან ბევრი სიტყვაა, რომელიც ასეთ ორაზროვნებას შეიცავს და ერთდროულად ანტონიმებს გულისხმობს. “მატერიალური” ამის ერთ-ერთი საუკეთესო მაგალითია.

როდესაც ბუდისტი ამბობს, რომ სამყაროს ბუნება “შუნიათაა”, ის არ გულისხმობს, რომ შენ თუ ნამდვილად გასხივოსნებული ხარ, შენი გონების მდგომარეობა სიცარიელეა და არ არის არც ფერები, არც ფორმები, არც კონტურები და არანაირი მოქმედებები; თუმცა ყოფილან ისეთი ბუდისტებიც, რომლებმაც ასეთი არასწორი ინტერპრეტაცია გააკეთეს – თუ წაიკითხავთ, მაგალითად, მეექვსე პატრიარქის სუტრას. ეს არის ჩინური ბუდისტური ტექსტი, რომელშიც ჩაწერილია დიდი მასწავლებლის ქადაგებები, რომელიც დაახლოებით, ქრისტეშობიდან, 700 წელს ცხოვრობდა. ეს იყო, ასე ვთქვათ, მისი გაფურჩქვნის დრო – იგი 713 წელს მოკვდა.

მისი მთავარი ინტერესი მის თანამედროვეებს შორის გავრცელებულ იდეასთან ბრძოლა იყო, რომ გასხივოსნება გულისხმობდა ცარიელი გონების ქონას. ისინი (ეს ბუდისტები) მედიტაციის ფორმას მიმართავდნენ, რაზეც გუშინ ვლაპარაკობდით, როდესაც “სამადის” განვიხილავდით, როგორც ცნობიერების სიცარიელეს. მათ სცადეს, რომ შეეჩერებინათ საკუთარი გრძნობითი პროცესები. ჩვენ შეგვიძლია მივუახლოვდეთ ამას ძალიან შეზღუდულ გრძნობათა სპექტრზე კონცენტრირებით. შეგვიძლია დავიწყოთ საკუთარი სუნთქვის დათვლა ან ყურადღება მივაპყროთ საკმევლის პატარა სინათლეს, ან ლაქას, ან ნებისმიერ რამეს. ბუდისტურ ტექსტზე, რომელიც ამას აღწერს, კომენტატორის შენიშვნაა გაკეთებული: ნებისმიერი რამ, მაგრამ არა ნებისმიერი გარყვნილი რამ (anything, but not any wicked thing). სამღვდელოება ყველგან ერთნაირია! (სიცილი ლექციაზე).

შემდეგ, როცა ამ პატარა წერტილს მიაპყრობ ყურადღებას და შენი გონება მთლიანად მასზეა მომართული, იდეა ისაა, რომ მოიშორო ეს წერტილიც! შენ აღარ ხარ ცნობიერი არანაირი განსხავებისა – თვალები დახუჭული გაქვს, ყურები დაცული და ცდილობ, გამორთო ყველაფერი სხვა. ხოლო ეს კაცი, მეექვსე პატრიარქი, ჰუეინენგი (Huineng) ამბობდა, რომ ეს ბუდიზმი საერთოდ არაა. ესაა “ქვა-ბუდად” გახდომის გზა და თქვენ ასევე ადვილად შეგიძლიათ იყოთ კუნძი ან ქვის ნატეხი. სიცარიელის ნამდვილი მნიშვნელობა, ამბობდა ის, სივრცესავითაა, იმიტომ რომ სივრცე შეიცავს მთელ სამყაროს, მაგრამ მისით დაბინძურებული არაა. სხვა სიტყვებით რომ ვთქვათ, შენ არ შეგიძლია ლურსმანი სივრცეში ჩაარჭო, მაგრამ შეგიძლია ის გქონდეს სივრცეში.

და მან თქვა, რომ ისევე როგორც სივრცეა დიდი, ასევეა – შენი გონების შესაძლებლობებიც; მაგრამ თუკი ყველაფერს გამოაცლი, მას დააპატარავებ. ასე რომ, “შუნიატაში” სამყარო კი არაა უარყოფილი, ჩვენ რომ ფიზიკურ სამყაროს ვეძახით, არამედ კონცეპტები მის შესახებ. ეს გულისხმობს, რომ არ არსებობს კონცეპტუალური ჩარჩო, რომელშიც შეგიძლიათ მოაქციოთ ეს სამყარო. ადამიანი კონცეპტებს იყენებს იმისთვის, რომ სცადოს ჩაეჭიდოს თავის არსებობას და ის ცდილობს მაშინ, როცა გასულელებულია იმის ფიქრით, თითქოს არარსებობას არსებობის დაძლევა შეუძლია.

ეგზისტენციალიზმში ამბობენ, რომ შენ არ ხარ ჭეშმარიტი ადამიანური არსება, თუკი შეშფოთებული არ ხარ – იმიტომ, რომ იმ მომენტიდან, როცა აცნობიერებ, რომ არსებობ და ეს ნამდვილად თვითცნობიერებაა, ცხოვრების დაფასებაა, “ვარსებობ, განა ეს საოცარი არაა?”, ამ მომენტიდან შენ აცნობიერებ არარსებობის შესაძლებლობასაც.

ხვდები რა, რომ ცოცხალი ხარ, უკვე იცი, რომ შეიძლება მოკვდე. ეს იმასთან ერთად მოდის, რასაც კორჟიბსკი დროის შეზღუდვას ეძახდა (time binding). შენ ხედავ სხვების სიკვდილს – იცი, რომ შენც მოკვდები.

შესაძლოა, ცხოველები ამაზე არ ღელავენ. არ ვიცით, მაგრამ როგორც ვხედავთ, ისინი უფრო მეტად ცხოვრობენ აწმყოში და იმ ვარაუდით ცხოვრობენ, რომ უკვდავები არიან, სანამ ისინი აღარ არიან, რაც ძალიან კარგი ვარაუდია (იცინის). მაგრამ ჩვენ ვწინასწარმეტყველებთ და არსებობის შეგრძნება შეიცავს არარსებობისასაც. თუმცა ამას ბოლომდე ვერ ვხედავთ და ვფიქრობთ, რომ არარსებობა არსებობას ჩაყლაპავს. გვგონია, რომ არსებობა მხოლოდ ცოტა ხნით გრძელდება და არარსებობა – სამუდამოდ. რასაც ვერ ვაცნობიერებთ ისაა, რომ არარსებობა ისევეა დამოკიდებული არსებობაზე, როგორც არსებობა – არარსებობაზე. ესაა ფარდობითობა. და შუნიათა, ასევე, გარდა სიცარიელისა, ნიშნავს ფარდობითობასაც.

მადჰიამაკა (Madhyamaka) ფილოსოფია, რომელიც ნაგარჯუნამ გამოიგონა (ესაა ამ სემინარის თემა, თუ ვინმეს დაავიწყდა), ნიშნავს “შუა გზის ფილოსოფიას” და “შუა გზა” მიემართება იმას, რაც საერთოა ყველა წინააღმდეგობას შორის (opposition), და რომელიც ვერ გამოითქმება. რადგან როდესაც ლაპარაკობ, შენ ლაპარაკი შეგიძლია მხოლოდ ოპოზიტებზე. რადგანაც ყველა სიტყვა იარლიყია უჯრაზე, რომელსაც კლასს, კატეგორიას ეძახიან (აქ თარგმანი გამიჭირდა. იგულისხმება კლასიფიცირება, დახარისხება “since all words are labels on pigeon holes called classes”).

ასე რომ, როცა ამბობ, “არსებობს თუ არ არსებობს?”, იგულისხმება – არის ეს არსებობის კატეგორიაში, როგორც “რქა”, თუ ეს არის არარსებობის კატეგორიაში, როგორც “კურდღლის რქა”, ან “უნაყოფო ბავშვის ქალი”.

როცა ვამბობთ, რომ “შუნიათა” ფარდობითობას ნიშნავს; იმის თქმა, რომ ყველაფერს, რასაც საგანს ან მოვლენას ვეძახით, არ აქვს “თვითარსებობა”, ნიშნავს, რომ ის არსებობს სხვა ყველაფერთან ერთად. სხვა სიტყვებით, შენ ვერ მიხვდებოდი, რომ აქ არის მატერიალური ობიექტი, თუ მას სივრცეში არ დაინახავდი და, პირიქით – შენ არ გეცოდინებოდა რომ სივრცე აქაა, თუ კი ობიექტი არ იქნებოდა აქ.

თუ შენ ფიქრობ საგნებზე, თითქოს ისინი დამოუკიდებლად არსებობენ, ეს იმიტომ, რომ მოჯადოებული ხარ. მაგრამ თუ ჩაუღრმავდები, მიხვდები, რომ, რა თქმა უნდა, არაფერს შეუძლია თავისით იარსებოს – ყველაფერი სხვა ყველაფერთან ერთად ხდება. ეს თქვენთან დაკავშირებითაც სიმართლეა! თუ კი იტყვი, რომ მე ვარ “საგანი”, მე ვარ “მოვლენა”, ეს იმიტომ რომ შენ დაუშვი შეცდომა და გააიგივე შენი ფაქტიური… რეალობა შენი საკუთარი თავის იდეასთან, რაც მხოლოდ სიმბოლოა.

ჩვენ პანიკაში ვვარდებით (დავუბრუნდეთ იმ წესს, რომლითაც ბავშვს ზრდიან) საკუთარი თავის შესახებ იდეების გამო. ხალხი ამბობს შენ ხარ ის, შენ ხარ ეს, შენ ხარ სხვა რაღაცა. შენ ხარ გამარჯვებული – მშვენიერი! შენ ხარ დამარცხებული – საშინელებაა. სინამდვილეში არც ერთი ხარ და არც მეორე. უთხარით ვინმეს: “შენ იცოცხლებ” – შესანიშნავია. “მაგრამ, ერთხელაც, მოკვდები” – ოო, ეს საშინელებაა.

რეალურად, აქ არაა განსხვავება!

იმიტომ, რომ რაც დრო გავა, შენ უფრო მეტად შეწუხდები და უფრო დიდხანს იდარდებ. რა გაქვთ იმის საწინააღმდეგო, რომ ახლა მოკვდეთ? ეს უბრალოდ იდეაა! ესაა რაც გადარდებთ.

“ო, ეს მტკივნეულია!” ამაზე რაღას იტყვით? ტკივილი. ეს რაღაც ძალიან გავრცელებულია (very largely educated). ბავშვობისას, როცა ტკივილი გაწუხებს, დედა გეუბნება: “შე საწყალო” და შენ ფიქრობ საკუთარ თავზე: “ოო, მე საწყალი”. როდესაც აღებინებ ის ამბობს “ნეეჰ” (შორისდებული, რომელიც ზიზღრს აღნიშნავს. ლ.თ.) როცა ტუალეტში ხარ და სუნს უშვებ ის ამბობს “ნჰეა”, მაგრამ შენ იცი, რომ მოგწონს ეს სუნი, განსაკუთრებით – საკუთარი, მაგრამ გასწავლეს, რომ ის არ მოგწონდეს. შემდეგ, როცა ხალხი შენს გარშემო, შენი შენი ნათესავები, მეგობრები და მოხუცები ავად ხდებიან და კვდებიან, შენ ხედავ, რომ ყველა ამაზე ღელავს და შენც სწავლობ, რომ გადარდებდეს. ასე რომ ეს ყველა ფორმირება შენში ჩადეს – რომ კარგია სიცოცხლე, რომ საშინელებაა მოკვდე! ეს ყველაფერი დასწავლილია, სინამდვილეში ამასთან დაკავშირებით პრობლემა არ არსებობს.

შეჩერება შეიცავს დაწყებას და დაწყება შეიცავს შეჩერებას. ვერ ხვდებით, რომ ნებისმიერი რამ, რაც უკვე მოხვდა, შეიძლება კიდევ ერთხელ მოხდეს? სად იყავით, სანამ დაიბადებოდით? რაიმე ხსოვნა ხომ არ გექნებათ ამის შესახებ? და, უცბად, აქ ხართ. კარგი. სად მიდიხართ, როცა კვდებით? იქ, სადაც იყავით, სანამ დაიბადებოდით. სად შეიძლება კიდევ იყო? შეგიძლია არაფერი სამუდამოდ განიცადო?

ასე რომ, თქვენ ხედავთ, რომ არსებობის ბუნება არა მხოლოდ არსებობაა, არამედ – არარსებობაც და ჩვენ მხოლოდ სიტყვები გვაქვს.  ამიტომაა, რომ ბუდისტურ მოძღვრებაში ამბობენ, რომ არც არსებობაა და არც არარსებობა, არავის შეუძლია თქვას რა არის, მხოლოდ შეგიძლია აჩვენო. ამიტომ, ძენში, როდესაც კითხულობ, რა არის ბუდიზმის მონაცვლეობითი ბუნება (alternate nature of buddhism), მასწავლებელი გაჩვენებს ასანთის კოლოფს, ან უბრალოდ გეუბნება: “ჰაჰა”. ამას რაიმე სიმბოლური დატვირთვა არ აქვს, ის არ ამბობს, რომ ბუდიზმის მონაცვლეობითი ბუნება ასანთის კოლოფშია, როგორც სიმბოლოში(თუმცა ის უნივერსალური ენერგიის მანიფესტაციაა (სიცილი ლექციაზე). ეს ყველაფერი საუბარია. მიზანი კი ისაა, რომ მიხვიდე აქამდე (უოტსი, სავარაუდოდ, ჭიქაში ასხამს წყალს). ასე რომ, ამას ჰქვია არა მხოლოდ “შუნიათა”, რაც სიცარიელეს ან ფარდობითობას ნიშნავს, არამედ, ასევე “თათათა”, რომელიც ითარგმნება როგორც “ამგვარობა”(suchness) და “თათათა”, მარტივად, “ეს-ობაა”. როცა ბავშვი პირველად იწყებს საუბარს, ის ამბობს: “და” (თა, ტა) და ჩვენს კულტურაში ვამბობბთ, რომ მამამისს ეძახის. როცა ის ამბობს “დადა” (father-ს ემსგავსება. ლ.თ), თუკი იგი პირველად “მა”-ს არ იტყვის და ამ შემთხვევაში, ეს (mother, mom ლ.თ) დედას ნიშნავს. მაგრამ ბავშვი სინამდვილეში ამბობს “თა”, რაც ჩვენს ენაში “ამას” (that) ნიშნავს.

ასე რომ, “თათათა” “ეს-ობაა”. “აი, ეს”- ისაა, რაზეც ლაპარაკი შეუძლებელია. ასე რომ “სამადის” ნამდვილი ბუნებაა ისწავლო, რომ იყო ცნობიერი სიტყვების გარეშე (be aware without using words).  შენ ხვდები, რომ სიტყვებით ჰიპნოტირებული ხარ და ისინი ავტომატურად დარბიან შენს გონებაში, მაგრამ, ვთქვათ, ძა ძენის ვარჯიშის ხელოვნება იმის სწავლაა, რომ კი არ გამოაკლო რაიმე შენს გრძნობებს, არამედ ნება დართო ყველა სუნს, ხმას თუ გრძნობას მოვიდეს შენთან, მაგრამ მათ არაფერი დაარქვა. შეეშვი მათთვის სახელის დარქმევას! იმიტომ, რომ თუკი სულ ლაპარაკობ და ფიქრობ, ვერ ხვდები, რომ აღარაფერი გაქვს საფიქრალი, გარდა ფიქრებისა? დავუშვათ, რომ მე სულ ვლაპარაკობ,ზოგიერთი თქვენგანი მხოლოდ სალაპარაკო სცენიდან მიცნობს, თუმცა დროდადრო სხვა ადამიანებსაც ვუსმენ და ვკითხულობ, რაც მათ აქვთ სათქმელი. ეს მაძლევს რაღაცას, რაზეც შემიძლია მოგვიანებით ვისაუბრო. ფიქრი ერთგვარი საუბარია – ეს არის უხმაურო ლაპარაკი. და თუკი სულ ვფიქრობ, აღარაფერი მრჩება საფიქრალი, გარდა ფიქრებზე ფიქრებისა. ასე რომ, თუკი გინდა რამეზე საფიქრალი გქონდეს, ფიქრი უნდა შეწყვიტო.

მედიტაცია, ამგვარად, დროებით ფიქრის შეწყვეტის ხელოვნებაა. ესაა პირველი ეტაპი (არის მეორე ეტაპიც, რომელზეც ცოტა ხანში ვისაუბრებ), რაც ფიქრის მოშორებას გულისხმობს და ეს შეგიძლია გააკეთო უაზრობაზე ფიქრით. ამიტომაა, რომ ეს სიმღერები, მე რომ გიმღერეთ, არაფერს ნიშნავს. ისინი ფიქრის შესაწყვეტადაა შექმნილი, იმიტომ რომ უმარტივესი გზა ამისკენ, ის კი არაა, რომ ეცადო არ იფიქრო, არამედ უყურო შენს ფიქრებს, როგორც უაზრო სიტყვებს. სწორედ ამ დროსაა ეს სასაცილო – თქვენ იცით, რომ სასაცილო გრძნობას იწვევს, როცა სიტყვას “დიახ” რამდენჯერმე გაიმეორებ. შენ ფიქრობ: “ო, ეს უცნაური ხმაა”.  ამ გზით თავს იძვრენ ფიქრიდან და გადადიხარ “არფიქრის” მდგომარეობაში. ამის შემდეგ, როდესაც შენ უბრალოდ სამყაროს აკვირდები კომენტარების გარეშე, შენ აცნობიერებ, რომ სამყაროში პრობლემები არაა.

არ არის დრო და, შესაბამისად, არც მარადისობა; არ არის ის და, შესაბამისად, არ არის არც ეს, იმიტომ რომ “ის” და “ეს” წმინდად ვერბალური ქმნილებებია. ხოლო თუკი საერთოდ რამის თქმა გინდა, მას უბრალოდ ეძახი “ეს-ობა”-ს.

ამის შემდეგ, შენ აღმოაჩენ, რომ შეგიძლია კიდევ წინ წახვიდე – გააგრძელო ფიქრი, მაგრამ, საფუძველში, შეინარჩუნო არფიქრის დამოკიდებულება (მდგომარეობა). შენ არ ხარ შეზღუდული, რომ არ უნდა იფიქრო, თითქოს ეს უწესობა, არაბუდისტური საქციელი იყოს.  პირიქით, თავისუფლად შეგიძლია იფიქრო და წარმართო ათასნაირი პრაქტიკული საქმიანობა და იცხოვრო სავსე ადამიანური ცხოვრებით. მაგრამ გაიგებ რა საიდუმლოს, რასაც ძენში “მუშინი” (mushin) ჰქვია (უგონობა ან ცარიელი გონება), შეგიძლია თავისუფლად გააგრძელო ცხოვრება, რადგან ფიქრებით გასულელებული აღარ ხარ.

ჩვენ საოცარი დისკუსია გვქონდა იაპონიაში, ძენის მოძღვართან, რომელიც ამბობდა, რომ მედიტაცია არფიქრია და მოგვიანებით მან თქვა, რომ ეს ისევეა, როგორც იაპონელი დურგლები – ისინი მუშაობენ დაგეგმვის გარეშე. სწორედ ასევე, შენ არ გჭირდება კონცეპტუალური ჩარჩო, რათა იცხოვრო.

მოგვიანებით ჩვენ კიდევ გვქონდა დისკუსია, რომლის დროსაც ჩვენ განვიხილავდით იმ ადამიანებს, რომლებიც ძენის ტექსტებს ინგლისურად თარგმნიდნენ. ამ დროს მან ყველაზე ლამაზი პატარა რაღაც გააკეთა, როდესაც თქვა: “ეს დროის ფუჭი კარგვაა! არ არის საჭირო, რომ ეს ყველაფერი გადათარგმნო, რადგან – თქვა მან – თუკი მართლა გესმის ძენი, შეგიძლია ნებისმიერი წიგნი გამოიყენო. შეგიძლია გამოიყენო ლექსიკონი, ბიბლია ამ “ალისა საოცრებათა ქვეყანაში. ბოლოს და ბოლოს, წვიმის ხმას არ სჭირდება თარგმნა”.

როდესაც ბერმა (monk) ძენის მოძღვარს ჰკითხა, თუ როგორ უნდა შედგომოდა გზას, მან უპასუხა (იგულისხმება, რომ ყველაფერი, რაც აქამდე ისწავლა თეორიაა და აინტერესებდა, როგორ დაეწყო პრაქტიკა):

– გესმის ქუჩის ხმაური?

– დიახ – უპასუხა მან.

– აი, ესაა გზა.

 

23158001_395376100880540_498087357_o

გოგი ნარეკლიშვილი “ერთი სიზმრის ცოდვა”

კვირის დასაწყისში მოსაღამოვებულზე ცნობილ ფსიქოანალიტიკოს ერთი ჩვეულებრივი პაციენტი ესტუმრა, მაგრამ ისტორიის დასასრულს და არც ამბავს ნამდვილად არ ეთქმოდა ჩვეულბრივი და ახლა მოგითხრობთ. ექიმს უკვე უნდა დამეთვარებინა სამუშაო განრიგით გათვალისწინებული დრო. ეს უკანსკნელი პაციენტი იყო ამ მიღების საათებში და ისიც მშვიდად ურევდა ფინჯან ჩაიში პატარა კოვზს, სადაც შაქარის ნამტრვრევები ფერად სითხეში ნელინელ ქრებოდა და ოდნავ ხმაურიანად გუგუნებდა კედლის საათი. ეგ იყო და ეგ. როდესაც პაციენტი შემოვიდა ექიმს მაშინავე გუნება შეეცვალა, თითქოს წაუხდა. სახე დაუნაღვლინადა, სათვალე ჩამოიხსნა და ჩაფიქრებული დაეყრდნო მაგიდას. თავი ოდნავ უხერხულად იგრძნო და ეცადა ეს უხერხულობა დაემალა, ამიტომ იქვე მიგდებული გაზეთი გადაშალა და ისეთი შთაბეჭდილება შექმნა, თითქოს აუცილებლობით გამოწვეულ საქმეს ვერ სცილდებოდა და გოგონას აგრძნობინებდა შინაურულად მოქცეულიყო, რადგან ის საქმეს მალე დაამთვრებდა და ამაზე ყურადღების გამახვილება არც ღირდა. ეს ექიმისფსიქოანალიტიკური ფანდიგახლდათ, რათა მღელვარება დაეფარა, რომელმაც უცაბედად უთუოდ შეიპყრო. ჰქონდა კი ექიმს ამ მშვიდ და ჩვეულბრივ საღამოს მღელვარების მიზეზი?!. უთუოდ ჰქონდა! ახლაგაზრდა შავგრემანი გოგონა, თხელი ტუჩებით და ჭორფლებით თითქოს ცახცახს აეტანაო ისე იყო გაფითრებული და თვალები მთლინად სნებიანი და ჩასისხლიანებული მოუჩანდა. ისეთი შთაბეჭდილება შეგექმნებოდათ, რომ უცაბედად ცამ სიბნელის ხახა დააღო და გოგონას წარღვნა დაატეხაო. ექიმმა როგორც კი გაზეთიდან თავი ამოყო, რაც იმას ნიშნავდა რომ პრაქტიკული და ცივი გონების სწრაფი ქმედებით მსწრაფლ აწონდაწონა ვითარება და შეძლებისდაგვარად დამშვიდდა გოგონას წყნარად მიმართა
დაბრძანდით. აშკარაა ძლიერ შიშსა და შფოთს შეუპყრიხართ. რა დაგემართათ? ახლავე ჩაის მოგიდუღებთ. თბილია და დაგაწყნარებთ. პიტნას გავურევ და შაქარი რამდენი ჩაგიყაროთ, გეთაყვა?!
არ მინდა ჩაი ექიმო. გაუგონარი ამბავი დამატყდა. არ ვიცი რითი დავიწყო და თან მოსაყოლიც ბევრი არაფერია
მაშინ თუ ცოტაა მოსაყოლი მით უკეთესი. სწრაფად გავერკვევით სიტუაციაში და სწრფადაც მოვაგვარებთ. ამასთან მე მაინც გამოვიჩენ უტაქტო თავნებობას და ჩაის მოგიდუღებთ და იმდენს ჩაგიყრით რამდენსაც მე. ბოლოს და ბოლოს ექიმი ვარ. ეს ალეგორიაა და პედანტიზმში ნუ ჩამომართმევთ (ნერვიული სიმშვიდით ჩაიღიმა ექიმმა)
ექიმო. მელანქოლიური ბუნება კი მქონდა ყოველთვის და ხელოვნება მიყვარდა, მაგრამ ფსიქიკასთან პრობლემები არასდროს მქონია. ლიტერატურასა და ფერწერაში პირად და ინტიმურ ფსიქოლოგიურ თუ ცხოვრებისეულ საიდუმლოს ან სახვით მშვენიერებას ვეძებდი და ყოველთვის გავურბოდი რელიგიისა და ფილოსოფისადმი ინტერესს, რადგან მეშინოდა მისი და ვფიქორბდი, რომ მათი ჩაღრმავებით გააზრება ცხოვრებას ჩამომაცილებდა უფრო მეტად. ისედაც ჩამოცილებული ვიყავი ჩემივე ბუნებიდან გამომდინარე. ლიტერატურაშიც ჩემთვის მისაღები მწერლები ამ საკითხებს უტრიალებდნენ, მაგრამ მე ლიტერატურაში სხვა რამეს ვეძიებდი. ცხოვრების აბსურდულობას ვქადაგებ თუ ვიზიარებ. არ ვიცი როგორ გამოვთქვა
განაგრძეთ, ვფიქორბ ეს საკამოდ დახვეწილი და ერუდიიცის მიმანიშნებელი შესავალია და რაც შეეხება ცხოვრების აბსურდულობას. ..შორს წაგვიყვანს და იქნებ ამაზეც მოგვიწიოს საუბარი.
არაფერი განსაკუთრებული ჩემს ცხოვრებაში არ ხდებოდა სანამ ერთი თვის წინად უცებ ძალინ უცნაური სიზმარი არ ვნახე. არადა სზიმრისეული ცხოვრებით გამორჩეული არასდროს გახლდით
გისმენთ. გისმენთ (ჩაფიქრდა ექიმი)
ბაღში ორი ჰერმაფროდიტი არსება იყო, რომელთაც ხელში ქვები ეჭირათ გაუგებარი წარწერებით და იქვე კვერცხებიდან იჩეკებოდნენ უცნობი არსებები, რომელთა აღწერა ერთად გამიჭირდება და საჭიროდაც არ მივიჩნევ. ამ არსებებს დიდი მწავნე გველი შემოხვეოდა, როემლსაც ვაზის ფოთოლი შემოკვროდა. გველი ცდილობდა არსებები შეეკავებინა და დაჟინებით უცქერდა წარწერას, მაგრამ მის თვალწინ ქარიშხალი მძვინარებდა და მტვერს აყრიდა გველს და გველის თვალი ვერაფერს ვეღარ ხედავდა. აი სულ ეს იყო. ამის შემდეგ კოშმარული თავის ტკივილები აღარ მელევა. კიდევ აზრები ამერია და ცნობიერება თითქოს დადაღულ რკინად იქცა, რომელიც სწვავს ყველაფერს რაც ორგანიზმშია და მეშინია არ შევიშალო ექიმო და რაც არ უნდა უცნაური იყო ვისაც ეს სიზმარი ვისაც მოვუყევი მათაც ასეთოვე სახის პრობლმები აქვთ რაც აუხსნელ ფაქტადაც კი მეჩვენება. აქ თითქოსდა სატანის ხელი ერიიოს
ექიმი წამოდგა და ნერვიული ნაბიჯებიი გადადგა ოთახის საათისკენ. დიდხანს უყურებდა მართლაც დაწითელი სიკვდილისმომასწავებელ მექანიზმს და გაუგონარი სიმლაშე აწვებდა ყელში. შემდეგ უცებ მოტრიალდა და მაგიდაზე ხელი ძლიერად დაარტყა (ვიღას ახსოვდა ჩაი ). გოგონას უხეში და წვრილი ხმით თუმცაღა მიანც თანაგრძნობით მიმართა
საქმე იმაში მდგომარეობს, რომსაყოველთაო წესრიგისრულად უნდა ინქეს დაცული და შემთხევითი დარღვევაც იწვევს დამრღვევის დაუნდობლად დასჯას ყოველგვარი სიბრალულის გარეშე და რაც შეიძლება სასტიკად ეს სრული შემთხევითობც რომ იყო და დამრღვევამა ვერც გააცნობიეროს რიამე თუ დაარღვია და იმის ალაბთობაც კი არა თითქმის დასაბუთებული პირობაც რომ არსებობდეს რომ ვერც ვერასდროს გააცნობიერებს მაინც ისჯება სასტიკად და მძლავრად და თან ისჯებიან ისინიც ვინაც შეიტყო ანდა გაიგო ამ დანაშაულების შესხებ. ისინი ისჯებიან მხოლოდ იმიტომ რომ შეიტყვესსაყოველთაო წესრიგირომ არსებობს, თუნდაც ვერ გააცნობიერონ რომ შეიტყვეს და იქნებ ჩვენი ყველა გაბრძოლებაც ამდგვარი შემთხევითობაა კანონის წინაშე?! ვინ იცის
იმ ღამით ექიმი მდინარიდან გადაეშვა. ნუთუ ექიმმა ირწმუნა რომ?!.

 

Safety theme. Alex Berdysheff

გოგი ნარეკლიშვილი  “ტობიასი”

ოთახში სრული სიმშვიდეა. სიბნელეს ორგანულად ერწყმის ნელი მშვიდი მუსიკის ხმა. საღამო შავი ღრუბლების ქვეშ იმალება როგორც ამაობით მორწული სარეცელის მდგომარეობა,  ირგვლივ მხოლოდ წყალწაყებული ცრემლის ანარეკლები ჩანან და მათ ხმაურს ქარის ორატორული და თავდაჯერებული ღმუილი ფარავს. ცდილობს დაფაროს ჩემი ფიქრებიც , რომელიც მთლიანად მთელი მისი არსებით ახალგაზრდა და ნაზი ტობიასის კუთვნილება გამხდარა. ტობიასის მომავალი მაშინებს. იგი ჯერ ჭაბუკია მაგრამ უკვე საკმაოდ გაწამებული და ილაჯწართმეული. ბავშობიდან ასეთი იყო და ვგონებ ასეთად დაიბადა. თანდაყოლილი ჰქონდა დაფანტულობა და ამისთვის ბევრჯრ გაუკიცხავთ კიდევაც, მაგრამ თვითონვე ნათლად აცნობიერებდა რომ მის წინაშე მისი გრძნობებიც ბავშობის ცრემლებივით იფანტებოდნენ და უფრო და უფრო უღრმავდებოდა ეს სინდრომი. დიდი ხანი იყო უკვე გასული რაც უბედურების გარდაუვლობაში დარწმუნდა. უფრო სამართლიანი იქნება აღგვენიშნე რომ უმიზნობის აუცილებლობაში. უმიზნო იყო მისი ცხოვრება და ზოგადად მისი ღრმა სულთაბრძოლის შედეგად ჩამოყალიბებული აზრის თანახმად დარწმუნდა რომ მიზანი ეს მხოლოდ თავის მოსატყებლად გამოგონილი მაღალფარდოვანი სიტყვაა და მეტი არაფერი. ადამიანის სულს მიზნები მხოლოდ ხელოვნუურს ხდის და კიდევ უფრო უღრმავებს სატანჯველს იძახდა ტობიასი გუნებაში და მის ვნებათაღელვას უკიდურეს სიღმრმეში მტანჯველი მოგონებების მგზავსად ინახავდა. ბავშობაში მხოლოდ ეზოში განმარტოება უყვარდა, თანაც ღამე წვიმაში და სიამოვნებას მხოლოდ წვიმის თხელი წვეთების ნაჟურისგან იღებდა. საოცრად სიამოვნებდა რბილ კანზე რომ ეხეთქებოდა წვიმის სქელი და მომცრო წვეთები ხარბად და გუნდგუნდად. თავისუფლების შეგრძნება ეუფლებოდა. თითქოს სურდა მუდმივად წვიმის წვეთების თავგასულობისთვის ეცქირა და საკუთარ თავზე გადაეტანა მათი გამალებული გულისცემა. თმებზე დანაცემი წვეთები მას გასაოცარ ნეტარებას აგრძნობინებდა. ულბობდა მოუხეშავ და მუდმივად დაუვარცხნელ ხეჩეჩ წაბლისფერ კულულებს და ისე ლამაზად ეჩეჩებოდა რომ პირდაპირ ზეციურ კმაყოფილებას განიცდიდა . მთელი სხეული იჟღენთებოდა წვიმის წვეთებით. სრიალა კანზეც ელექებოდა წყლის ზეიმი და ღრიალებდა. წვიმის მღვრიე ფენა მის ეზოს დროის მცირე მონაკვეთში მთლიანად ატალახებდა. შავ უსწორმასწორო ტალახს კი ზედ ეკვროდა უამრავი მინადები. ხის ნაფოტები ხანჯლავდნენ ტალახის გაჩხაპნილ კიდეებს და ბალახებიც უჩვეულო კლდემამოსილებით ჩაკვროდნენ მის ძლიერებას დამორჩილებულნი. ტალახი მასაც იზიდავდა და როდესაც წვიმა თავის მორიგ ვოიაჟს წყვეტდა მის სხეულზე, სიამოვნებით გადაეშვებოდა ხოლმე ბუნების დანატოვარზე და ელდანაკრავივით წრიალებდა თითქოს ღამის ძილში ბორგავსო. ტობიასი მეტად უჩვეულოდ მიიჩნევდა მის ამ ჩვევას და თანაც იმდენად ინტიმურად რომ მისი სადმე გამჟღავნება ალბათ ცოცხლად დამარხვის ტოლფასი იქნებოდა. რაღაც მისტიურიც იყო მასში და ამავდროულად იმდენად დელეკატური და მიუღებელიც რომ ამ ამბის სხვასთან გაფიქრებაც კი მასში დიდ შიშს იწვევდა. მორიდებით დნებოდა და ძალიან ფრთხილობდა სადმე არ წამოსცდენოდა მისი ეს მეტად უჩვეულო საიდუმლოება. ტობიასის კონფიდენტი მხოლოდ თავისი სული იყო და მეტი არავინ. ერთხელ ფობიამ  აიტანა, რამაც ლამის ჭკუიდანაც კი შეშალა ტობიასი. ეჩვენებოდა რომ ხმადაბლა თავის საიდუმმლოს სხვებთან ქირქილებდა და ისინიც მას იგებდნენ ოღონდ არ უმხელდნენ და ზურგსუკან დამცინავი გამომეტყველებით იგდებდნენ აბუჩად. უკვე ყველას მზერაში ხედავად რაღაც მისთვის  მიუღებელს. თითქოს ყველამ იცოდა მისი წვიმის რომანსის შესახებ და ეს იდუმალება მხოლოდ თავისმოტყუება იყო. გამოაშკარავებული  თვითმოტყუება, გაცნობიერებული ილუზია,  რომელიც ხალხში მხოლოდ სიბრალულსა და ყალბ თანაგრძნობას იწვევდა და ეს სიცრუე ყველას თვალებში პირდაპირ ჭკუიდან შლიდა. ტობიასს შიდაწრწოლა დაეწყო. არც ხატებთან გამალებული ლოცვა შველოდა და არც წვიმიანი ღამეების მთელი სიგიჟე. ღამე მისი აყრილი ოთახის ხმელ იატაკზე იძინებდა. ხერხემალმა ცოტა კი შეაწუხა მაგრამ უძლებდა და თავი უფო მშვიდად იგრძნო.  თან ამავდრუოლად დარწმუნდა რომ ის ისევ მარტოსულია. რა იყო ხმელ იატაკში ასეთი გრანდიოზული რომ ასე იმოქმედა მასზე. ამის ახსნა ასე ერთბაშად მიმძიმს, მაგრამ ჩემი მოკრძალებული მოსაზრებით იატაკის საიდუმლოება მის ხმელ აგებულებაში და მოუხეშავ ზედაპირში იმალებოდა. ტობიასმა დაიწყო ხმელის და უხეშის აღქმა და გონებაც გაცილებით უფრო ცივად ამუმუშავდა. ტობიასი არ იყო ჩვეულებრივი მოკვდავი ამიტომ მას სწორედაც რომ ჭირდებოდა ხმელი იატაკი რათა რბილ ბამბაზის გამთბარ საბანს სულ უფრო არ დაედნო მისი არსება. ხმელმა იატაკმა გამოაწრთო და შიშები მოუხსნა, მაგრამ კიდევ უფრო დიდი წვდომა გაუჩინა წვიმის წვეთების ჟარიჟურისადმი.

 წვეთებიც ემატებოდა და ემატებოდა მის სახლის ეზოს. როგორი სახლი ჰქონდა. უზარმაზარი,განმარტოებული სახლი იყო. სოფლის ბოლოში იდგა და შიშის გრძნობას დაგიტოვებდათ. ირგვლივ ცოცხალი არსება საერთოდ არ ბინადრობდა. წითელი გამომწვარი აგურისგან იყო ნაგები, რომელიც დროისგან თითქოს გამურულიყო. მთლად ასე თუ არა, შიგ და შიგ გადაჰკვროდა შავი ელფერი. ორი ხის სარკმელი ჰქონდა . ორივეს მხოლოდ ჩარჩოღა შერჩენოდა და ქარისგან აბსოლუტურად დაუცველად დარჩენილიყო. გაგიკვირდებათ  და სახლს არც აივანი ჰქონდა და არც ასასვლელი როგორც უმეტესობა თქვენგანის საცხოვრისს გააჩნია.. მასში შესვლას მხოლოდ ფანჯრებზე მიყუდებული სახელდახელოდ მიდგმული ასევე წვიმისაგან დაჟანგებული კიბით თუ მოახერხებდით ისიც ძალიან დიდი მოხერხებისა და გამჭრიახობის ფასად, თორემ კისერს  წაიმტვრევდით. ტობიასს  მშობლების თაობაზე საერთოდ არავინ არაფერი არ იცოდა. ტობიასი გავდა ციდან ჩამოვარდნილ არსებას, რომლის წარსულის შესახებ არავის სიტყვაც კი არ ქონდა გაგონილი. ის კი ფიქრობდა. არსაიდან მოსულ ტობიასს მიზანი ვერ ეპოვა და ყოველდღე იტანჯებოდა. არავისი არ სწამდა ამქვეყნად რაც მიწაზე არსებობდა. სიკვდილის არ სჯეროდასიცოცხლისა უფრო ნაკლებად. ტობიასი პესისმისტი იყო მაგრამ ბევრს კითხულობდა. სიცარიელს უვასებდა და იმიტომ და თან ამ გმირებში რაღაც მისეულს ხედავდა რასაც უბრალო ადამიანებში ვერ ამჩნევდა. საიდან მოვიდა ნეტავ ტობიასი თვითონაც არ იცოდა. ამ სახლში საიდან მოხვდა, ესეც ვერ გაეგო. მეტიც ეს მოვლენა აოცებდა. ეს ხომ ის სახლი იყო რასაც ვერ ცნობდა და არც  მოსწონდა. მის ფანტაზიაში მისი სახლი ჯერ ასახული არ იყო თუმცა სამართლინობა მოითხოვს აღინიშნოს რომ ტობიასის გამუდმებული ტანჯვის მიზეზიც სწორედ ეს სახლი იყო. მის საახლში მუდამ ბნელოდა და ხეტიალიც კი შესაძლებელი იყო, გაუგებერი უკიდეგანობით. ტობიასი ბედს არ უჩივოდა. ანდა რისთვის უნდა ეჩივლა რაც არ იყო. ტობიასი სიყვარულზეც ბევრს ფიქრობდა. სიყვარულის კი არ სწამდა სანამ ერთი გოგონა არ შეხვდა. ეს სრულიად შემთხვევით მოხდა. ქუჩაში. ღამე დაეხეტებოდა ტობიასი და შენიშნა სწრაფად მომავალი ცხენისძუისფერი თმების გოგონა და უმალ გულში ჩაუვარდა მისი სახე. ნაზი კანი და ფითქინა სახეზე წითური გამონაყარი დამატებით ეშხს სძენდა მის ველურ და უხერხულ სილამაზესს, რამაც თვით ტობიასის გულიც კი დაიპყრო. დაახლოებით მისი სიმაღლე იყო. ანუ გოგონებისთვის სავსებით დამაკმაყოფილებელი, ხოლო მამრობითი სქესისთვის დაბალი და მკერდსაც ნიავზე ატაცნილი ვარდის კოკრებივით დათამაშებდა რაც ტობიასისთვის დამატებითი აზარტის საბაბი გახლდათ. აზარტი მშვენიერების თვალსაზრისით თორემ ტობიასს მისადმი გორმონალური წვდომები სულაც არ გააჩნდა, უბრალოდ აღგზნებდა მაგრამ სხვანაირად, ლიტერატურული გაშმაგებით და არა მამაკაცური ვნებით. ტობიასი გამოცოცხლდა. წვიმასაც უკვე სხვანაირი აღმაფრენით ელოდებოდა როგორც ერთ დროს და ძველი ჩვევებიც გაიხსენა. როცა ვერცხლისწყალივით სუფთა წუმპეში კოტრიალით გული კარგად იჯერე, შეშლილივით გადაევლო  კიბეს და ლეოპარდის სისწრაფით გადააფრინდა  ჩარჩოუქონელ ფანჯარას. წყალი დიდი შინაგანი სიამოვნების მოწოლით გადაჰკრა და დაიძინა. ეს მის ცხოვრებაში საუკეთესო დღე იყო. დილით როგორც კი ინათა მაშინვე გაეშურა სოფლის სკოლისაკენ იდეური სატრფოს ხელახლა ნახვის იმედად, მაგრამ ხელმოცარული დარჩა რადგან ვერ დალანდა. თუმცა ამან კიდევ უფრო გააღვივა მისდამი ინტერესი და რაღაც შინაგანი დუღილი. შინაგანად იწვოდა და ბედნიერი დადიოდა. მიუხედავად იმისა რომ მისი ნახვა ვერ მოახერხა, საოცარ კმაყოფილებას განიცდიდა. დილით ისევ ადრე გაიღვიძა და ფანჯრის ქანდარზე მზის სხივებსაც მიეფიცხა. ეს იყო გულის გათბობისა და სხეულის თერმორეგულაცის გაზრდის ერთგვარი ხერხი, რაც ტობიასს ოცნებაში აგდებდა და ამ ახალი და წარმატებული მეთოდით შეგულიანებული უფრო დაიმედებული გაემართა სკოლის უზარმაზარი, მაგრამ მეტად დაზიანებული შენობიასკენ. ამჯერად ვიზიტი უფრო წარმატებული და შედეგისმომტანი აღმოჩნდა. ლინდა(როგორც შემდეგ გავარკვიე ამ გოგოს სახელი) მეგობარ გოგოებთან ერთად სკოლის ეზოს მუდმივად ამომშრალ გახუნებლ და კირქვააყრილ აუზში თამაშობდა და ტობიასმაც იგი შორიდანვე ერთი შეხედვით იცნო. გულში ცეცხლმა მეტად იძალა და მასთან მიახლოება განიძრახა. მივიდა აუზთან და ზევიდან დააცქერდა გოგოებს გამომცდელი, იდუმალი  მზერით, რითაც უმალ მიიპყრო მათი ყურადღება. მის მზერაში ერთდროულად გამოკრთოდა შიში, შეცბუნება, აღტაცება და გაურკვევლობა. ქანდაკებასავით გაშეშდა და ქორივით გაფხორა მხრები. თავი ჯერ მაღლა აწია, კისერი გაიტკაცუნა თითქოს ნერვიული შემოტევა დაიცხრო და შერცხვენილი ბავშვივით ჩაქინდრა თავი. მიწაზე ისე იცქირებოდა თითქოს რაღაც ყველასთვის შეუმჩნეველ მაგრამ მისთვის ხილულ მოვლენას გამალებით დაცქერის და არავის არ აგებინებსო, მაგრამ ეს მხოლოდ ცრუმუხანათობა იყო შემფრთხალი სულის, რომელიც იდგა მისი მიზნის წინაშე ზამთრის სუსხში მოხვედრილი ბეღურის ბახალასავით და ხმაც ვერ დაეძრა. გოგონები თავიდან ცოტათი შეშინდნენ უცნობ-ნაცნობი- ტობიასის უცნაური ქცევებით, მაგრამ მალე ეს შიში ბავშურ კისკისში გადაიზარდა და ტობიასიც არაბული ულაყის სიმარდით გაეცალა იქაურობას. ტობიასი ცოტა შერცხვა და შეფიქრიანდა. მისი ეს ლაჩრული შეშფოთება გამოუცდელობას, მის სპეტაკ სულს და ფაქიზი გრძნობებისგან თავის ვერ დაღწევას დააბრალა. თავი ამით დაიმშვიდა, თუმცა მომავლისთვის კიდევ უფრო მტკიცე უნდა ყოფილიყო და ამას ძალიანაც კარგად აცნობიერებდა. ღამე სანთლის მკრთალ შუქზე წიგნი შეუჩერებლივ იკითხა რამოდენიმე საათის მანძილზე და მთვარის შუქით გამოფხიზლებულმა მხოლოდ რამოდენიმე წუთით მოახერხა ჩაძინება. როგორც წინა ორი დღეს ეს დღეც სკოლის მისადგომებთან გაატარა, მაგრამ მისვლას მაინც ვერ ბედავდა. მისი უსუსურობა უკვე აღიზიანებდა. ხვდებოდა რომ ის წითური არსება მისთვის არ იყო ჩვეულებრივი ადამიანებივით მაგრამ მაინც უჭირდა კონტაქტი. უფრო მეტიც გაცილებით უძნელდებოდა მასთან კომუნიკაციის დამყარება ვიდრე დანარჩენებთან, მაგრამ არც მათან ურთიერთობით იყო ძალიან განებივრებული. არადა ძლიერ უყვარდა. ყოველშემთხვევაში ამ გრძნობას ტობიასიც კი უწოდებდა სიყვარულს. მისი ყურებით იწვოდა და სუნთქვით საზრდოობდა, მაგრამ ქვეყნად თავად ტობიასის გარდა ვერავინ ვერაფერს ვერ ხვდებოდა. ტობიასის ეს ქცევაც ბავშვებმა მის გაბრძოლებათ ჩათვალეს, რომელიც ალალბედური აღტაცებით იყო მიმართული საზოგადოებაში ინტეგრაციისკენ, ამიტომ ტობიასის ფარული ფიქრები მხოლოდ მის გულს დაღავდა გაღვივებული საწამებელი შანთივით. ტობიასი მიხვდა რომ ის მარტოსულია. მასაც ისე აღიქვამს როგორც მშვენიერებას. ეს არის მისი ბედი. ის მარტოსულია და ამას გვერდს ვერ აუვლის. ტობიასი ისევ იტანჯება. ტობიასი მუდმივად იტანჯება ის ხომ მარტოსულია. მისი შეულახავი სიწმინდე მთლიანად ძირს სცემს მის ადამიანურ ბედნიერებებს, მაგრამ არ ნებდება და ყინულივით ცივ ღამეში ისევ წვიმას აბარებს საკუთარ თავს. აქ მარტოა, მაგრამ მასთან ბედნიერებაა. წვიმის არ ერიდება და არც სცხვენია. ის არც ახრჩობს. მას საერთოდ არ ქვს სული, ხორცი და კიდევ რამოდენიმე მომაბეზრებელი ასპექტი, მაგრამ წვიმს წვეთებს რაღაც სულ სხვა გააჩნიათ და ეს სხვა იზედავს. ეს არაადამიანური იზიდავს ტობიასს. იმ ღამეს ნამდვილი წყალმოვარდნა იყო. ტობიასიც თავს ვერ მოფრთხილებოდა. მის სახლთან რომ ჩამოვიარე ორი დღის მერე სრულიად შემთხვევით სოფლის სასაფლაოდან მომავალმა დავლანდე უკვე გამშრალ მიწაზე ტობიასის სხეული. მეგონა ეძინა, მაგრამ მაინც ცხოველური ინტერესი აღმეძრა და მისკენ გავემართე. ჩემს წინ ისეთი სურათი გადაიშალა რომ ადამიანს არ შეხვდება მსგავსი ცხოვრებაში. ტობიას დაკონკილ ტანსაცმელზე ტალახი ნამცეცნამცეც დარჩენილიყო შემხმარი. სახე ბედნიერებისგან უელავდა. თითქოს სიკდილის წინ შეშლილივით ხარხარებდაო. . უბედურებისგან გაქცეული ტობიასი გადამეტებულ ბედნიერებას მოეკლა...

 

 

 

 

 

 

 

U.U.U. Alex Berdysheff

გოგი ნარეკლიშვილი “იმპერატორისა და ფერწერის საიდუმლოება”

 

წვიმა ნელა მოჟონავდა დაბლა და მეც ჩავედი ერთ ძალზედ ძველ სარდაფში, ყავისფერი ხის და ძველი ნახატების სუნი ამოდიოდა თითქოს ოთახიდან, ცალ მინის ფანჯარას ეხებოდა მზის სხივი და ეს შუქი ერთ სურას ანათებდა იქვე პატარა საწოლთან მდგარს. პატარა ფიცრული გახლდათ და ასაღწერადაც კი მიჭირს. რაც იმთავითვე მომხვდა თვალში იყო პორტრეტი გამოსახული ძველი რეპროდუქცია და ნახევრად გაფერმკრთალებული მიქელანჯელოს სახელმოხვეჭილი ქანდაკებისადავითი“. აქვე მინდა დავაყოლო რომ ეს ქანდაკება თავისი დახვეწილობით და სიცოცხლისუნარიანობით,  უზომოდ გამოხატული ცოცხალი ტანჯვით სრულ გაოცებას იწვევდა ჩემსას და იმთავითვე შფოთშიც ჩავვარდი, რადგანც დავითი“ რაღაცით მივამგსავსე იმ საკითხსს, რაზეც უნდა მესაუბრა ამ სახლის პატრონთან. ეს იყო ვინმე ღარიბი მხატვარი, რომელის ნამუშევრებიც ქუჩაში გამოტანილი ვნახე და მისმა სიოუცხოემ და ოსტატობამ მომხიბლა. გადავწყვიტე მისთვის დამეკვეთა ჩემი ფილოსფიური იდეური ციკლი ფერწერისთვის განკუთვნილი და ამით რაღაც ახალი შემეძინა სამყაროსთვის, მითუმეტეს რომ მაშინ არც ქონება მაკლდა და შესაბამისად ვუკვეთავდი საკუთარივე იდეებს დიდი გასამრჯელოს ფასად, რომლის დიდი ნაწილიც იდეიდან გამომდინარე ალბათ უფრორე მე მეკუთვნოდა და ამავე დროს გავიმეორებ თანხა არ მაკლდა. ამასთან ტრაბახში არ ჩამომართვათ და ქონებაზე არც არასდროს ვყოფილვარ დამოკიდებული, რაც დიახაც კაცთათვის სასახელოდ მიმაჩნდა. ჩემი იდეები ცხოვრების მრავალი გამოცდილებისა და კიდევ ჩემი პირადი მოსაზრებების გადმოტანც იქნებოდა  ხელოვნებაში, რაც მისვე კუთვნილება გახდებოდა. მე ბევრი ვიფიქრე რომ ეს ნაბიჯი გადამედგა და წავედი კიდეც მასთან. ქუჩა ძალზედ უცნაურიად იყო ატალხებული და ისე გახვეულიყო ლურჯ ღრუბლებში თითქოს ეს ღრუბლები ტალახის სახით შიგ მიწაში აერიათ და ასე დაესერეათ ეს ხეობა ლურჯ ტალახშიო. ადგილი გავდა იმ ადგილს, სადაც თითქოს მიწა და ცა ერთდება და ერთ უსასრულობაში იკარგება და როგორც მარტოსული კაცი ისე გარიყულა. მივედი და კარზე დავუკაკუნე, მხატვარმა მალე გამიღო და ღვინის ბოცა ხმელ მაგიდაზე დადო. მომესალმა და მითხრა, რომ მოხარულია ,ჩემი ნახვით მაგრამ ის კი არ იცის რამ შეამწუხა. მე მოთხრობის დასასწყისში აღწერილს ვათვალიერებდი და ცოტათი ბურუსში ვიყავი გახვეული და უცაბედად გამორკვევის გარეშე მივუგე რომ მე ვაჭარი ვარ და დიდი ქონებაც მაქვს, მაგრამ ეს ქონება ჩემი მთელი ღირსება როდია, არამედ მე დიადი იდეებიც გამაჩნია, რომელიც მინდა რომ დაიხატოს და გადავიდეს როგორც ფილოსფიური გამოხატულება და მე თვად დავაფინასებ ამას. “დიდებულია“… ეს თქვა მხოლოდ და სკამი გამოსწია მაგიდიდან, რითაც ალაბთ მანიშნა, მაშინ გამაცანი ეგ შენიდიადი იდეებიო“. მეც მივიღე ეს გამოწვევა და დავჯექი სკამთან. ცარიელი ღვინო იყო და კიდევ პურის ნარჩენები ერთ ძალინ ძველ მაგიდაზე და პურსაც ობი ჰქონდა გადავარდნილი და ისეთი სუნი ასდიოდა გული არ მიმივიდა. შემდეგ მოულოდნელად დაავიწყდა რომ დიდი ხანია რაც არ ეჭამა პური და საერთოდაც როდესაც ხელოვნებაზე საუბრობდნენ ღვინოს წყალი ცვლიდა რადგან მიიჩნევდა რომხელოვნება წყალწყალაა“, რითაც ფრიად გამაოცა და მომიწია მხოლოდ ჭიქა წყალზე მომეთხრო იდეები. შემდეგ გამახსენდა მითიმნემოსინეს წყაროზედა ვიფიქრე ეს მხატვარი არ ტყუის მეთქი. მხატვრის სახის აღწერა ძალინ მიჭირს იმიტომ რომ ბუნდოვნად მახსოვს, ის კი მახოსვს, რომ ულვაშები შავი ქონდა მაგრამ სახე არც ვიცი როგორ აღვწერო თითქოს ხორბლისა და ნაცრის ნაზავიდან ამოღებული ხორციაო და თვალები ძალინ გამჭრიახი და მეტყველი, ისეთი, როგორ გითხრათ სიამაყთ სავსე, იდუმალების ან ჭეშმარიტების კიდობნის მფლობელს რომ უნდა ქონოდა. შემდეგ უცებ მომიჭრა, რომ რაღაც საქმე აქვს, რომ თავლაში მის ცხენს უნდა მიხედოს, რომ მას ჭირდება სიმინდი და ასეთი წვრილმანები და უნდა დროულად მომეთხრო იდეის თაობაზე და რადგანც ასეთი უცნაური ახირება იყო ,მეც გავოცდი და დავიწყე, გამაოცა ლაბათ იმან რაც თქვენც გაგაოცებდათ მის ხასიათში, მითუმეტეს ამ კონკრეტული მდგომარეობიდან გამომდინარე. ამ გაღატაკებულ მხატვარს იმის მაგივრად რომ სიხარული გამოეხატა დაფინასების თაობაზე, რადგანაც მოდიოდა  ვინმე დიდი ვაჭარი და თანაც საკუთარი იდეები მოჰქონდა, ამის მაგივრად მას წინაპირობა წაუყენა რომ დროზე ეთქვა სათქმელი, რადგანაც ცხენისთვის სიმინდის ჭამა დაუგვაინდებოდა. თუმცა ამ საქციელმა ჩემი აღფრთოვანებაც გამოიწვია და კიდევ ერთხელ დავრწმუნდი რომ მხატვარი არ ტყუოდა. მეც ავდექი და მოვუთხრე. დიალოგს კი ახლა ასე აღწერილობითა და . ვერ გადმოგცემთ, პირდაპირ დაწრილმანების სახით გეტყვით, რადგან კარგად მახსოვს რა ითქვა და რა არა

ტილოები მინდა რომ ციკლის სახით შეეხოს ანტიკური იმპერიის დიად გმირს და მმართველს ალექსანდრეს და მის იდუმალ ცხოვრებას და ეს გამოიხატოს რამოდენიმე ტილოში, რომელსაც ექნება გარკვეული ფილოსფიური მიმდევრობა. მე პარალელეს ვავლებ ზოგადსაკაცობრიო გამოცდიელბასთან და ვაკავშირებ ამ გამოცდილებას მის ცხოვრებასთან, რაც სავსებით ლოგიკურიცაა, რადგანც მისი ცხოვრება გვაძლევს ამის საშუალებას

-დიახ დაგეთანხმებით რომ ალექსანდრე როგორც დიდი წარმართი უთუოდ იმსახურებს ბრძენთა დაფასებას

-მოხარული ვარ რომ მის ბიოგრფიას ასე კარგად იცნობთ

-მომიწია

-რაც შეეხება ამ წარმართულ სულს. როგორც ვიცი ალექსანდრე არის მოხსენიებული ბიბლიაშიც კი და ეს ფრიად დამახინჯებული ან როგორ ვთქვათ

-განა აუცილებელია ბიბლიაში მოხსნიებულნი იყვნენ წარმართები?

-არა… წმინდა წერილში მხოლოდ უნდა იყვნენ ისინი ვინც ლომის ხახაში მოხვედრილები გალიაში ყოფნიდან ლომის ხახის გავლით

-ხომ არ შეიშალეთ?!

-დიახ, საქმეზე გადავიდეთ და ტილოებს დავუბრუნდები

შემდეგ დავყოვნდით, მოსაღამოვდა, მოსაღამოვდა არა მაგრამ მზე გადავიდა, ცალ ფაჯნარაზე რუხი ხაზები გაჩნდა და ოდნავ აცივდა ოთახში. ღუმელი სრულიად ჩამქარალი იყო. მხატვარმა გააღო კარები და გარეთ გავიდა რათა იქვე წყლით სასვსე კასრთან დაყრილი ფიჩხი ხელში მოეგროვებინა და შემოეტანა. საცეცხლურიდან მალე გამოაღწია სინათლემ  და ჩვენც ელვარე ოთახს და რაც მთვარია თბილს თავისებური პატივი მივაგეთ იმით რომ საუბარიც კი შევწყვიტეთ და მივეფიცხეთ მას. შემდეგ მხატვარმა უცებ მითხრა რომ უნდა დამლოდებოდა ან თავად გამომყოლოდა, რადგანაც ცხენის მართლაც სჭირდებოდა მიხედვა. ამით ალბათ მანიშნა შენი იდეიით მართლაც რომ დავინტერესდი და ცხენსაც შენთან ერთად მოვუვლი, რომ საუბრის დროც მომრჩესო, რაც გინდათ ის უწოდეთ მის საქციელს, მაგრმა ჩემის აზრით ფრიად გამჭრიახი და წინდახედული ნაბიჯი კი იყო.  მე დავთანხმდი და გარეთ გავედით, ოდნავ შემცივდა, ოღონდ ეს არ ვუთხარი. თავლაში ცხენი მართალც საოცრად ლამაზი მეჩვენა. „ჯერ არ მომკვდარა“ უეცრად თქვა მხატვარმა …“და საერთოდაც ქალაქის აშენება თუ დამჭირდა ამისთის ჩემი ცხენი საჭირო არაა“… ცხენმა რომ მიიღო თავისი საზრდო ჩვენ შევედით და ისევ მივუჯექით მაგიდას.

-პირველი ტილო ციკლიდან იქნება ქვაბულში სადაც ფანტასტიური ურჩხულები სუფრაზე არიან და ერთი ამბავია იქ. მთელი გვარდიაა ამ ურჩხულების. არცერთ მათგან არ უნდა ქონდეს კაცთა სახეები. უნდ აიყოს ურჩხულთა კრება და კუდიანები, ანგელოზები და კიდევ ათასი რჯულის არსება, რომელიც მოკლათებულნი არიან ერთ ბნელ გამოქვაბულში სუფრასთან და ეს გამოქვაბული თითქოს არც მთავრდებაო და სადღაც ხეობაში იკარგება, სადაც ჩადის მდინარე და წყლები ზემოდან კლდიდან ჩანჩქერივით ეხეთქება. ეს ძალინ დიდი პერსპექტივის ტილოებია და უნდა იყოს გაშლილი სახის. ძალინ დიდი ფონი უნდა იყოს გამოკვეთილი, რათა ეს პეიზაჟი, ეს ფანტასტიკური პეიზაჟი კარგად გამოჩნდეს. ამ გამოქვაბულს, რომელიც სინამდვილეში არც გამოქვაბულია უნდა კლდის ზემოდან მთვარე გადმოყურებდეს და ეს მთვრალი ალქაჯები და კუდიანები და ურჩხულები რაღაცას უნდა ზეიმობდნენ, უფროსწორედ უნდა გრძელი პერგეამნეტი ეჭიროთ და იქ ბეჭედს ასვამდნენ და უკვე გადაწყვეტილების მიღების წამს უნდა ზეიმობდნენ. მოკლედ იქ არ უნდა გამოჩნდეს ვინ არის გადაწყვეტილების მიმღები, ყველას ერთნაირად უნდა უხაროდეს.

-დიახ, დაახლოებით ვხდები რაზეც საუბრობთ და მესმის კიდეც რასაც გამოხატავთ ამით. მე ერთადერთი რაც შემიძლია აღვნიშნო ის არის რომ გაგრძელება მაინტერესებს და ეს მომენტი აუციულებლად ძალზედ ძნელი გამოსახატი იქნება. ვგულისხმობ ერთნაირად აღბეჭდილ სიხარულს, ეს მართლაც არ არის კაცთა მოდგმისთვის დამახასიათებელი, ამის გამოხატვას ფუნჯის ძალზედ დიდი ოსტატობა სჭირდება, რაც არ ვიცი გამაჩნია თუ არა, განაგრძეთ

-მე თქვენს შესაძლებლობაში ეჭვი არ შემპარვია და იმიტომაც მოვედი. ახლა კი შემდეგი ტილო ალექსანდრეს წარმოშობის ლეგენდას ეხება, რომელიც ღირსსახსოვარმა პლუტარქემ თავის ბიოგრაფიებშიც გადმოგვცა. ეს არის მისი დედის დედოფალ ოლიმპიადას, რომელსაც გველები ყავს შემოხვეული სახეზე და მთლიან ტანზე, დაახლოებით ისე როგორც მედუზა გორგონას მითშია, დიახ ეს უნდა იყოს გველებით შემოსილი ულამაზესი ქალის პორტრეტი საკუთარ ოთახში განსაკუთრებული სიამაყით სახეზე და ფანჯრიდან შემოდიოდეს ელვა, რომელიც მის მუცელს პირდაპირ ეხება და ესეც დიდ პერსპექტივაში უნდა იყოს დახატული რათა ჩანდეს რა ხდება ფანჯრის გარეთ სადაც იქნება ნამდვილი ავდარი, ქარიშხალი და გრგვინვა, რაც კი შეიძლება იყოს ბუნებაში, ბუნების მთელი მრისხანება უნდა ჩანდეს გარეთ, გარეთ უნდა ჩანდეს ასვე ფრინველები და თქვენ უკედ გადაწყვეტთ, მაგრამ უნდა ჩანდეს ეს მრისახანება

რამეთუ ვითარცა ელვა…

-ეს რაც შეეხება მეორე ტილოს, რაშიც გადმოცემული იქნება ეს ლეგენდა ალექსანდრეს დაბადებისსა თუ მოვლინების თაობაზე და შემდეგ აშკარად უნდა გამოკვეთოს ურთიერთობა დედოფალ ოლიმპიადასა და ფელიპე II-ს შორის და ეს ურთიერთობა უნდა მოიცავდეს სცენას,  სადაც ლოთი ფელიპე ცდილობს შეიჭრას მის ცოლთან და მოეფეროს ბავშვს და ამავდროულად აკვანათან ჩაწვენილ ბავშვში ფელიპე უნდა ხედავდეს რაღაც ძალზედ დიდ ძალას და ამით მოხიბლული უნდა დაყურებდეს მას, მაგრამ მის უკან დედოფლის სახეზე უნდა გამოსჭვიოდეს საშინელი უნდობლობა, ხოლო ალექსანდრე არ უნდა უყურებდეს არცერთს. ეს ბოლო დეტალი განსაკუთრებით კარგად უნდა გამოხატოთ, ეს უნდა იყოს აუცილბელად საგულისმხო, რომ ალექსანდრე უნდა აცილებული იყოს მათი მზერისგან

-მესმის, ამასაც ძალზედ დიდი ოსტატობა სჭირდება, შემდეგ?..

-შემდეგ უკვე, სულ რამოდენიმე ტილოღა დარჩა, შემდეგ დედამისისა და ალექსანდრეს პორტრეტები უნდა იყოს მათ ოთახში, სადაც სარეცელზე წამოწოლილ ალექსანდრეს უყვება დედოფალი რაღაც ამბავს, მაგრამ ალექსანდრე თითქოს მას არ უსმენსო და მის ზემოთ უნდა იყოს დახატული ზღაპრული ხილვა, სადაც დიდებულ აქილევსს დედამისი მდინარეში აბაანავებს, ალექსანდრეს თავს ზევით უნდა კარგად იქნეს გამოხატული მთელი ეს მითოლოგიური სიუჟეტი აქილევსის მდინარეში განბანის და სადღაც ტილოს პერსპექტივაში, სადღაც მის კუნჭულში უნდა იყოს სცენა ალექსანდრესი, როელსაც სძინავს და მის ქვეშ არის ილიადა და ხმალი, როგორც ასევე პლუტარქე გადმოგვცემდა და მის ზემოთ ასვე აქილევისია, აქილევისი უკვე წამოსული ჰექტორის მკვლელობის ადგილიდან, იმ სასტიკი და საცოდავი სახით, ისეთი სახით, როგორც მაშინ აქილევსს უნდა ჰქონოდა. ეს რამოდენიმე სიუჟეტი ერთ ტილოში უნდა მოაქციოთ და ეს იქნება რენესასული, სიურეალისტურიც  და თქვენი დამოუკიდებელი ხელოვნების ნაზავი. გაცოცხლებული ინება ოცნება და რეალობა, მითოსი და ბიოგრაფია, ხილვა და განცხრომა დიდი იმპერატორისა

-მესამე ტილოს იდეაც გრანდიოზულია… მე მოუთმნელად ველი გაგრძელდეს ამბავი

-შემდეგი სცენა უკვე არისტოტელესა და ალექსანდრეს შეხვედრაა, სადაც არისტოტელე ალესანდრეს ოთახში გადასცემს პერგამნეტს და ყურში რაღაცას იდუმლად ჩასჩურჩულებს და ამ დროს ფანჯრებიდან სხვა მისი მოწაფეები ეჩოჩხებიან და ცდილობენ დაინახონ რა ხდება მასწაველებლსა და მომავალ იმპერატორს შორის

-იცით აქ ალექსანდრეს სახე ძალზედ აღტაცებული იქნება  და ფილოსოფოსისა კი მეტად ცბიერი და ამვადროულად დიდებული და თანაც გაწამებული და იცით უცებ მომაფიქრდა რომ პორტრეტს კი ერქმევა „ალექსანდრე და არსიტოტელე“, მაგრამ არსიტოტელს ნაცვლად მე შევქმნი ჰომერის სახეს ან მის და არისტოტელეს ნაკვთებს ერთამანეთში ავურევ და ჰომეროსივით დავაბრმავებ ან როგორ ვთქვთ, სახის ცალ მხარეს არისტოელეს ნაკვთებს გამოვკვეთ და მეორე მხარეს ჰომეროსოს და მეორე მხარე იქნება ცალი თვალით ბრმა, ასეთი იდეაა გამიჩნდა ახლა უცებ, ბავშვთა სახეები გამოკვეთა ადვილია, ისინი მიუხედვად იმისა რომ ღრმა ინტერესითა და გაოცებით უნდა შესცქეროდნენ სუართს, ასევე ყველა სახე უნდა განსხვებულ მზერას გამოხატავდეს სხვადასხვა ადამიანურ თვისებებს რომ უნდა ავლენდეს, დამეთახმებით ეს ფერწერისთვის მნიშვნელოვანია

-უთუუოდ ასეა და თქვენ რა თქმა უნდ იზრუნეთ გააფართოვოთ ეს ჩანაფიქრი, რამდნეადაც ამას მოახერხებთ, რადგან თქვენთვის მხატვრული იმპროვიზირება რა თქმა უნდა არას დიდებით არ წამიმრთმევია. რაც შეეხება შემდეგ ტილლოს ეს იქნება ბუკეფალის მოთვინიერების სცენა, სადაც უმთავრესად ყურადღება გამახვილებული იქნება ალექსანდრესა და მზის ურთიერთობაზე. ტილო უნდა დაიყოს რამოდენიმე მოქედებად ისე როგორც პიესაშიაა და თვითოეული მოქედება უნდა იყოს სიუჟეტის გაგრძელება. ეს იქნება ძალზედ დიდი ტილო, სადაც პირველი ფრაგმნეტი იქნება უდაბნოში, სადაც ერთმანეთს ხვდებიან თესელიელი ვაჭარი და არისტოტელე. ვაჭარს არისტოტელე ყურში რაღცას ჩასჩურჩულებს და ვაჭარი ამ დროს იღიმის და ამის შემდეგ უკვე ნადიმის დროს თესელილი ვაჭრის გამოცხადება იქნება დახატული, რასაც მოყვება ფელიპეს ინტერსი ცხენის მიმართ, როდესაც ვაჭარი შემოკრებილ ხალხს ცხენზე უყვება და თან მასზე გაშვერილი თითით მიუთითებს. ფელიპეს ინტერესი მკვეთრად ადამიანური უნდა იყოს. როგორ გითხრათ და მას სწორედაც უნდა ეტყობოდეს ის მარტივი გატაცებები, რაც ადამინებს უმეტესად ახასაიათებთ და თუნდაც დიდ საქმეთა ჩამბაერებელ ადამიანს რომ მაინც ვერ ცვლის. უნდა გამოკვეთილი იქნას ეს ადამიანური მიდრეკილებანი, ხასიათის უმწყობრობა და ა.შ და ეს თავყაია გატაცებები, რაც ადამიანურ მოდგმას ასე აღაგზნებს ხოლმე ზოგჯერ. ეს სახე აშკარგად უნდა ჩანდეს ფელიპესი. ასევე ავანზე დედოფალი უნდა იყოს გადმომდგარი და ამ ყველაფერს ზიზღით უცქერდეს, მაგრამ ფელიპეში უნდა ჩანდეს რაღაც დიადიც, რაღაც ისეთი რაც ადამიანთა მოდგმის სიკეთეზე მეტყველებს, რომ ისინი მოსასპობნი არ არიან ან მათშიც არის რაღაც ძალზედ მომხიბვლელი. ფელიპეს პოზა შევეცადე აღმწერა იმ მონეტში და აქ ალექსანდრე არ უნდა ჩანდეს. ცხენის მოთვინაირებას რა თქმა უნდ აიქ მრავალი მხედარი შეეცდებოდა, მაგრამ რა თქმა უნდა ეს არავის არ გამოსდის და შემდეგ ტილოში უნდა მწკირვად, დასახვრეტად ჩამორიგებული ჯარისკაცებივით უნდა იყოს რაღაც კედელისკენ მიმავალი ახალგაზრდები ვინც სცადე მისი მოთვინიერება, მაგრამ ყველას სახეში უნდა იყოს რაღაც სიმახინჯე, მათ უკან ფონზე ღრეობა უნდა აღბეჭდოთ, ძალზედ უხამსი ღრეობა და ცხენის მარტოდ მდგარი, ოღონდაც ვერაფრით გავისაზრე მისი სახე, გონებაში ვერაფრით ვერ წარმოვიდგინე, ვერაფრით ჩემი წარმოსახვა ვერ მოსწვდა ცხენის იმჟამინდელ სახეს და სადრაც კუთხეში მდგარი ალექსანდრე, რომელსაც იდეამ დაჰკრა როოგრც მთვარის ბნელმაშუქმა ისე და სწორედ ის იდეეის მომენტი უნდა იყოს აღბეჭდილი იმ ტილოზე და ეს მომენტი როგორ გითხრათ მთელ თავის სიმაყესთან ერთად, ამოფქვვევის პირას მყოფის. ბოლოს სცენა კი ამ ხანგრძლივი ფრაგმენტული ტილოსი დაიხაც უნდა იქცეს მზისა და ალექსანდრეს ურთიერთობის მექად. ცხენზე მჯდარი ალექსანდრე სიძულვილით, რაღაც ძალზედ არარაობისადმი განწყობილი სიძულვილით უნდა იქნეს განმსჭვალული და ასე უყურებდეს მზეს და შემდეგ უკვე ჩრდილში გაყვანილი და დამორჩიებული ბუკეფალის და ალექსანდრეს პორტრეტი, რომელიც ასევე ვერ წარმოვიდგინე ცხადლივ და ის ღრეობიდან გამოსული ფილიპე, რომელიც აღტაცებულია მისი შვილით და ამავდროულად უდიდესი გაკვირვება და შიშიც უნდ აიყოს აღბეჭდილი, დიახ, მის სახეს გაკვირვება, აღტაცება და შიში ერთნაირი დოზით უნდა ეტყობოდეს

-როგორც ვატყობ აქ ძალზედ დიდ იმპროვიზირების საშუალებას მაძლევთ და ამავდროულად ისეთ დეტალებზე ამახვილებთ ყურადღებას , მზისა და ალექსანდრეს დაპირსპრება მომხიბვლელია მართლაც, დიახ ძალზედ მომხიბვლელი, მე რომ აქ მქონდეს ამის დრო სინათლესა და ელექტროობაზე ჩემს გარკვეულ მოსაზრებებს გეტყოდით, ოღონდაც ეჭვი მღრნის იგივეს ფიქრობთ და თანც უკვე მოსაღამოვდა და აქედან წასვლა გაგიჭირდებათ

-დაიხ ამასთან  კიდევ რამოდენიმე ტილო მაქვს ასაღწერი. განძრახ მინდა გამოიტოვოს ალექსანდრეს გამეფების სცენა ან ძალზედ მოკლედ დაიხატოს მისი კურთხევის პორცესი სადაც ალექსანდრეს მეტი არავინ იქნება და გარეთ ფანჯრიდან ასევე ჩანდეს უამრავი მატლი და უსაშინლესი ფრინველი თუ არსება, რომელიც გაუსაძლის ქარიშხალში დაწრწიან და ცდილობენ ოთახში შეჭრას, თუმცაღა ეს იდეაა შეგიძლიათ უარყოთ, რადგანც დიდი ვერაფერ შვილად ვერ მიმაჩნია, რადგან ვფიქრობ რომ უნდა ვცდებოდე

-არ ცდებით

-გავაგრძელებ ახლა ჩემს მოსაზრებას.  ვტოვებთ მისი ბიოგრაფიიდან რამოდენიმე დეტალს და პირდაპირ გავგამელის ბრძოლაზე გადავდივართ და ეს ბრძოლა როგორ გითხრათ უნდა დახატოს ის სცენა სადაც ალექსანდრე უარყოფს მისი მხედარმთვარების და განსაკუთრებით პარმენიონის მოსაზრებებს და უნდა იყოს მასში რაღაც ძალზედ დიდი დაცინვაც, სასოწარკვეთილებაც და შეშლილი სახეც, როდესაც ის მიმართავს პარმენინონს ისტორიისთვის ცნობილი სიტყვებით

ასე მოვიქცეოდი მე რომ პარმენიონი ვიყო, თუმცა მე ალექსანდრე ვარ

-დიახ სწორედაც ეს სიტყვები, ამ სიტყვების მომენტი უნდა იყოს აქ აღბეჭდილი და მთელი მხედარმთვარობა, რომელსაც სრულიად სხვადასხვა სახე აქვთ, მაგრამ ყველას უნდა ეტყობოდეს გაოცება, შიში მაგრამ რწმენაც, დაიხ რწმენაც, თუმცარა შურისც რა თქმა უნდა და განსაკუთრებით პარმენინონის სახეზე უნდ აიქნეს გამოხატული გაუცობიერებელი, ფარული შური, რომელსაც ფარავს მისი მოღრეცილი პრაქტიკული სახე, როემელიც თითქოს დასცინის ამ იდეას და პრაქტიკული გონებით სჯის, სადღაც შიგნით კი შური უნდა ჩანდეს, დიდი შური, რომლის არსიც იმთავითვე მისი პრაქტიკული გონების გამო თავადაც არ უწყის, მაგრამ სწორედ ისაა რომ წარმართავს, მის ვითომ და სამხედრო ბაასს და რაც მთავარია ეს ხასიათი ზუსტად უნდა იქნეს აღბეჭდილი. დიახ ეს გონებაშეზღუდულთა შურია, ისოტრიაში შეიძლება ძალზედ მარტივიც და გულისამრევიც, მაგრამ ბევრი ალექსანდრეს თუ არა ცოტას მომსპობის მიანც

-თქვენ დიიდებული ფსიქოლოგი ხართ!

-გამდლობთ

-განაგრძეთ

-შემდეგ კი უნდა დადგეს გადამწყვეტი ტილო. როგორ გითხრათ და დარიოსის პიროვნება უნდა გამოჩნდეს. დარიოსისა და ალექსანდრეს ურთიერთმზერა სანამ ლაშქარნი ეკვეთებენი ერთმანეთს და სადაც ალექსანდრე და დარიოსი ერთმანეთს თითქოს ცნობენ და აღიარებენ, თითქოს კარგა ხნის ნაცნობობა აკავშირებთ და დაავიწყდათ და იხსენებენო და ამვდროუალდ უნდა ორივე ამაყობდეს ერთმანეთით და უდიდესი ტრაგედია ემჩენოდეს მათ. ამის შემდგომ დგება გადამწყვეტი ტილოს ჟამი, სადაც ასევე დიდ პერსპექტივაში გაიშლება და მრავალი მოვლენა ერთად აისახება. პირველი და გამოკვეთილი სცენა იქნება ალექსანდრე რომელსაც გველბი ყავს შემოხვეული, ოღონდ არცერთი გველი არ ეხება მას არამედ მის ოთახში დადის და მზადა დაგესლოს მხედართმთავარი და აგრეთვე ის ცრემლები, ალექსანდრე ბავშვვით უნდა ტიროდეს. ხოლო ტილოს რამდენიმე მხარეს კი იქნება აღწერილი შემდეგი სცენა. სადრაც მაქვს ამოკითხული რომ ერთხელ ზღვაზე განრისხებულმა დარიოსმა მას მათრახი გადაუჭირა. ეს სცენა თუ როგორ უშენს მათრახს ცხოვრებამომეზრებული დარიოსი ზღვას და მისი გაოცებული ჯარისკაცები, აქეთ მისი მოკლული ცხედარი სადრაც მუხის ხესთან ბუზებსა და ვირის ლეშში ჩავარდნილი, ჯვრაზე გაკრული მისი მკვლელი, მისვე ბიძაშვილი და შორს საიდუმლო სერობის თქვენული ხატება. ეს ყველაფერი ერთად უნდ იქნეს დახატული და ფაქტობრივად აქ იხსნება კვანძი მისი საიდუმლებისა

-მემგონი ბევერი აღარაფერი დარჩა?

-როგორ თუ არ დარჩა, რა თქმა უნდა დარჩა, ოღონდაც დიახ, ბევრიც აღარაფერი, მოგახსენებათ რომ ცხენი და კაცი ერთად არ კვდებიან, მაგრამ კაცის სიკვდილის შემდეგ ცხენის სიკვდილი უკვე გარდაუვალია და ამიტომ შემდეგი ტილო არის ბუკეფალის სიკვდილი. მას ალექსანდრემ ქალაქიც კი აუშენა, მაგრამ სწორედ იმ წამს, დაახლოებით იმ წამს

-რა გინდა თქვათ

-ის მინდა ვთქვა რომ ალექსანდრეს მდგომარეობა ბუკეფალის სიკვდილის ჟამს წარმოუდგენლადაც კი მეჩვენება, თითქოს ეს ალექსანდრე არც უნდა არსებულიყო, მაგრამ ფაქტია მოკვდა ბუკეფალი და მას თავისი წილი ქალაქი ერგო. ეს ქალაქი კი ყოველშემთხვევაში ტილოზე უნდა ჩონჩხებისაგან იყოს შემდგარი, დიახ ჩონჩხებისაგან  და სწორედ როდესაც ბუკეფალს დაყურებს მას უნდა ეს სცენა ანუ მომავალი ქალაქი ედგეს გარშემო, მაგრამ ნისლივით, ზმანებასავით უნდა ეკვროდეს, შესაბამისად იქ იმ ქალაქში არ უნდა არსებობდეს არსებითად არაფერი რეალური გარდა ბუკეფალის სიკვდილისა

-დიახ, პოეტური, არ უნდა არსებობდეს არაფერი, გარდა ბუკეფალის სიკვდილისა…

-შემდეგი ტილო კი ალექსანდრე ბაბილონში სპარსულად გამოწყობილი თავის სასახლეში ღვინოში ჩამხრჩვალი და მის წინ ასევე ზმანებებივით აშენებული ქალაქები, ჩონჩხები, თევზის ფხები, ბევრი რომ აღარაფერი ვთქვათ ყველაფერი ფანტასტიკური რაც იმ წამს თავში გაგიელვებთ და ტილოზე გადმოტანა მოგინდებათ და ეს უნდა იყოს ალექსანდრეს ძალზედ განადგურებულ პორტრეტთან, სასოწარკვეთილება სახეს უნდა უჭამდეს იმპერატორს და როგორ გითხრათ ძალზედ და აქვე მინდა გითხრათ უკანასკნელი ტილოც

-გისმენთ

-ინდოეთში ლაშქრობა უდგება თვალიწ ალექსანდრეს და ღრეობაშია არის სადღაც არამხადერმთავრულად გამოწყობილი, იქით მოჩანს მთვარე და მოტრიალი არისტოტელეს ზმანება მისიდან ირეკლება და შემდეგ ალექსანდრე, რომელმაც იმ ხმალის გაყრას ცდილობს, რომლითაც გორდას კვნაძი გადაჭრა და საერთოდაც გამომრჩა

-დიახ, გორდას კვნანძის გადაჭრის დახატვას როგორმე შევძლებ, მაგრამ მოდი ეს საიდუმლოდ დავტოვოთ დღევანდელი საუბრისთვის

-დიახ, არ ვიცი, ალექსანდრეს სიკვდილის სცენის აღწერა მიჭირს, მაგრამ საფლავის აღწერა კი ვიცი, დიახაც ვიცი. ალექსანდრეს საფლავის ზემოთ უნდა იყოს ქარიშხალი და შავი მიწა და უნდა დახატოთ პარალელურად ქვევითა ნაწილი, რომელიც ცარიელია

-როგორ თუ ცარიელია?!

-დიახ, ამ კაცს დღემდე სჯერა რომ ოდესღაც სწორედ ვინმე მხატვარმა დახატა ეს ფერწერული ნამუშევრები და თვად დიდი ვაჭარი იყო, ასე ყვება, არადა არანაირი ქონება არ აღმოაჩნდა როგორც გაირკვა, იმ ერთ ქოხში კი სხვა არავინ ცხოვრობდა, იმ ქოხში იპოვეს ეს უბედური სრულიად შეშლილ მდგომარეობაში ერთ დღესაც, იპოვეს კი არა ქუჩაში დანით დასდევდა რაღაც აჩრდილს თუ ვიღაცას, ვიღაც მხატვარს, როგორც ამბობდა, რომელმაც მისი იდეები მოიპარა. ხალხმა დააკავა და იმის შემდეგ აქ არის გამომწყვდეული და სრულიად ჩუმია. ხანდახან იხსენებს იმ ამბავს და იძახის რომ ნახატები მან კი არა იმან დახატა, მაგრამ იდეები იყო მისი და ეს მაბავი ახლა რომ წაგიკითხეთ მისი დაწერილია, მან დაწერა ის შეხვედრა, როდესაც ვითომ როგორც დიდი იდეებისა და ქონების მეპატრონე ეწვია ამ ვითომდა უცნობ მხატვარს, მაგრამ ცხადია რომ ეს ტყულია, მისი ფანტაზიის ნაყოფია და ნახატები თავად მას ეკუთვნის, იქ არავინ ყოფილა და ამ კაცს იცნობდნენ იქაურები ყოველშემთხვევაში, თქვენ კი როგორც ალაბთ მის ერთადერთ მომკითხავს

-უკცარვად სად არის ახლა ის ტილოები

-აქვე ჩვენთან სარდაფში აწყვია, ხელოვნების მუზეუმებს ვთხოვეთ წაეღოთ ისინი მხატვრული ოსტატობისა სიდიადის გამო, მაგრამ რადგანც შეშლილია და თანც სრულიად, მათ უარი გვითხრეს და ჩვენ შევინახეთ

-დიახ, ამ ნამუშევრებს მე ვყიდულობ ექიმო, ძალზედ დიდი ქონება მაქვს და მინდა რომ ეს ნამუშევრები ჩემთან იყოს და მე მისი ნათესავი გახლავართ, ალაბთ ერთადერთი ვინც დარჩა

-არ ვიცი, თუ ამ წყალობას იზავთ, მაგრამ იქნებ და თავად არ უნდა

-თავად უნდა ექიმო, იმიტომაც იტანჯება

-ექიმო

-დაიხ

-სადაცაა გათენდება და თქვენ ისევ მანდ ხართ სარდაფში

-მაშინ ახლა გამოვალ

-არა, დარჩით, დარჩით…

მთვარე ნელა გადავიდ აღრუბლებს იქით და მე დავინახე ექიმი ფანჯრიდან, რომელიც ისევ და ისევ ხატავდა რაღაც სცენას, სადაც იყო კაცი, რომელიც არც ცოცხალს გავდა და არც მკვდარს, რადგანც რამდეჯერეც ექიმი ფუნჯს ხელს წაავლებდა იმდენჯერ ეს ფუნჯი დაბლა ვარდებოდა და ადგილი, სადაც უნდა დახატულიყო კაცი, მუდმივად ცარიელი რჩებოდა, დანარჩენი ნაწილი პორტრეტის დაუსრულებელი იყო, ასე გრძელდებოდა წლების განმავლობაში, სანამდის ექიმი ერთ ღამეს დილის გაუთენებლად არ შეერწყა მას

 

« Newer Posts - Older Posts »

კატეგორიები