Posted by: burusi | 20/11/2009

ივეტა წითაშვილი – მეგრული ლექსები

სახალხო დღესასწაული სამეგრელოში

ივეტა წითაშვილი – Iveta Tsitashvili

* * *
ამდღა, ჭუმე
ჩე დო რუმე,
დღა დო სერი
მუთ რე, მურე.
თე ქიანა მუს გართუ დო
თუთას მურიცხ
მუს აწურე.
წყარი სორე მიხვარჩალ დო
ჯალეფს ფურცელ
მუშენ უცენს.
შური სორე მიცხვანტალუ
ღურა რინას მუს უდღანუ.
მულა ხიოლ მუშენ რე დო
ულა გურსუ მუშენ აჭუ.
ვალი გურგინს მუს უვალუნს,
ჭვემა ცას კისერს მუს ასკუ.
შარა თეზმას სო მეურს დო
დიხას წკვერემ სიოშა ანწყუ.
ძგვიბალ ზისნახეს მუს მეთხოზ
კისერს სო მიკიტახანსი,
ჭარა თეზმას მუს ჭარუნს დო
ჭარკანტ თაში მუს იშხანსი.
თე ქიანა სო მინჭუაფ,
მინ წუხენს, მინ იძიცანსი,
თაში რინა მის უთქუალ,
ირფელ თაში მუს ირთანსი…
ამდღა, ჭუმე
ჩე დო რუმე,
დღა დო სერი,
მურე, მუთ რე,
თე ქიანა კინ ირთუ დო
თუთას მურიცხ კინ აწურე.

* * *
დოსერე დო უკმელას
თოლეფ აკუწკურუაფ,
წკურემ ქუდოQონენ დო
გური აკუწუხუაფ.
გოთანე დო ოჭმარეს
კვარჩხი აკუსხუნუაფ,
მაჭირხოლეფ გეურღვაფ დო
გვიგვილეფი აკუბარჯ.
ქერეთ ონდღეს ცაშ იშო
ონჭაფეშა უნჭუაფ,
ჩხანას გუბარჩხალუ დო
ნდოლოს ცუნდი ქუდურღვაფ.
სერ უკმელას ელათხოზ
ოჭმარე მუშ გოთანას,
ონდღე დღასი გაწირღოლ,
ჩხანა ცას გაბარჩხალანს.
გაკვარკვანტნა ართიანს,
მელე-მოლე, ძგა დო ძგას,
ლეტა-ლეტა, ტყა დო ტყას,
გვალა-გვალას, ღალ დო ღალს.
ღორონთ, მუში ხიოლი
სი არძაშა ქიმეიჩამ,
არძას ნოღვე საშველი,
ვარა თეში, ვარა _ თაშ.
ჩქიმი სორე, სო იტყობ,
ნამუ შარას გილეგაგ,
სო ელარე, სო იშოლ,
ნამუ ოლაგეს გილენგარს.
ქუმოჭარე ჩქიმ ხიოლი,
ჩქიმ საშველიშ ჭირნაფა.
ბედინერ დღას ციორი,
ჩხანაშ აკოძირაფა.
დოსერე დო უკმელას
სერსშა ქეწუსერუაფ.
გოთანასი ოჭმარე
გურშა ქუხუტოლუაფ.
ღოროთნთ, სკანი ჭყოლოფათ
უმკუღალუს მუკუღალუ.

* * *
მუზმაშა იდი, _
დირთი,
მუზმაშა იჩი, _
გირჩქილ,
სკან მოიადეფ
მიკიბლ,
მუთ რდი თიქ დუდი
ქირჩქინ
ღორებათ ტყურათ
დიშკვიდ,
ვამწუა, მეტ
შურ მიხირ,
გურქ შკაშა თეშით
გინწკირ,
თოლს ჩილამურეფქ
მიწილ,
მა პეულ ვორექ
ციზილ,
სიო?.. _
სი ჭარკანტ
ხინწილ.
ბრელსი ვაიწინქ,
ქიჩინ, _
მუზმაშა
გიწი, _
დირჩინ!

***
ჩენჯას ეშე ეზგუმონჭილს
ეწაფაფუ ნოყელეფ,
მეახალუ გურიშ ჭუაქ,
ნარღებაშე წაურთ ფერქ.
ავრე დაჩხირ ეთაგვარგვაზ,
ევრე წყარმალ მიორე,
ჩილათირ დღალეფს ეკანგარს,
უფაფუანს ნოყელეფს.
გოხოლუას მითინს ვარწყე
ელმარინეს, მოხვარეს,
არძო მუშის იწკუმონტუ,
არძო მუშის უჯინე.
ელაფარკალ ჭველა ჭველას,
იფინდიხნა ჭანდარეფ,
ღირთანს ჭარკანტ აკვარჩხილი,
ქიანას ნწყუნს სოდგარენ.
თაში ყოფე, ჭარაშ წისქვილ
მუშის მექუნს დღაშ დო სერს,
ქუმწუფართხაფ ჩენჯას ჭუა,
მუსვანჯუაფ ნოყელეფ,
გუნწყუმ გურს სკვილ, კვარკვაზელ დო
თეზმა ხანიშ ნანარღეფ,
ჩენჯა ჩენჯას ქუგოლუაფ
კარკაცანდეს ნოყელეფ.

***
ცას მუნაფა ელასხუპ,
მუნაფაშ გურს ზღვარზღვალანს,
გვალას რცხიმალ ცხიმურეფს
ჭვემა ელასხარსხალანს.
იკიონტუ ტყას მაფა
უგამაგათ, არგამათ,
ელაჯინე მუნაფას,
იშოლუ დო რაყვალანს.
მიკახორცქუ ჯაშე ჯას,
იშო _ გვალას, აშო _ ტყას,
ვაუტორხუ დუდს ვარა,
გურს გოლოფა ობარბანჯ.
ახავაია, თიშ ცოდა,
ქუფაფუაფ ყოროფას,
მაზმა სერ დო გოთანას
იწირღოლ დო იწანწალ.
ნაყოროფას ივარანს,
ნაჭვემურსი ჭაბაკანს,
ელაჯინე მუნაფას
მინ უკურთხანს, მინ ხვამანს.
გურს ნაბარბანჯ გოლოფას
ქოუფალუ გვიმარას,
სო ატყობუდ ყოროფას,
ნამუ გვალას, ნამუ ტყას.
იკიონტუ ტყაშ მაფა,
გილეფაფუ არგამათ,
ტყურათ ირჯებ დო გორუნს
ოლაფარეს ყოროფაშ.
ცას მუნაფა ელასხუპ,
ჭვემა მუშის სხარსხალანს,
ობარბანჯუ მაფაშ გურს,
იძიცანსი გვიმარა.

***
დამორჩილიშ ბუძოლიას
არყებენა ბერწულეფ,
მელე-მოლე ქურღვაფუნა
მუნეფიში მაყარეფ.
ტანს კაბა ქუგოხარცქუნა
ჭითათ ელაძარწუფელ,
ბერწულეფიშ ელაჯინათ
პიჯ გუნჯამნა ჭუბურეფს.
წყარი ღალსი ქელაყუნდუ,
მუშ ოლაგეს ვენტირედ,
ავარცხილს ახვარჩალუდუ
გურშა ველაცადინელ.
ბორია-ჭარკანტ ნაჩილათუს
იკილოთუდ ოხვამეს,
ჩილამურით ოშკვიდუანდ
ცოდას ელადაჩხირელს.
ცასი კარი გოუნჯამუ
ჭარკანტიში მოჯინეს,
გეცუმენა ზესკვეფ ჟიშე,
ართო ქიგორგოთუდეს.
თოლეფ გეწკურილ გაფუნო
გური ენოდარაზელ,
დამორჩილის ბუძოლიას
მუჭო გარძი უჩქიმეთ.
ვეშერყიპ ბერწულეფიშ
არყებული მაყარეფს,
წყარი ღალს ვაიძირუნო,
ოლაგეს ვადონტირელ
ჭარკანტიში ნაკილოთა,
ელნანგარა ოხვამეს,
ვარა ცას ვამკოიდგუდუო,
ჩარდახ ეკოჩარდახელ,
ზესკვეფს ვაუთქუალნანო,
გურშა ვენოცადინელ.
მა თეშ რაგად ვამოსკვანსი,
მა თეშ რაგად ვამშინერს,
მარა ოკო ქოიწუე
ჭკუა იშენ ქექე რე
ჩქიმ ოსხუნურ სი ვაგაში,
სკანი ხიოლ მა ვორექ,
სი ჩქიმ გურიშ მურიცხ რექ დო
მათ ვადმარნე უსკანეთ!

* * *
ნდოლო ცუნდელ,
გვალა თილ,
ცა ნაჭვემა,
ნირს ფაჩილ,
შარა ულათ
შულადირ,
დაჩხირ ყებურს
დორძამილ,
ყანწი ღვინით
შუმაფილ,
გურ ყოროფათ
წყუნაფილ,
ტყვია თოფის
მორხინილ,
ჭყორ ნაფურნა
ვაჭოფილ,
ცურუ ჯას ჟი
ჭირნაფილ,
ბუძგურიეფ ჯას
ცუმილ,
ხინჯი ბოგას
გოდგუმილ,
ოშ ნაულა,
ოშშა ნწყვილ,
აკნარღვეფი
აკონწყილ,
ოფულარი
ვაფულირ,
სიტყვაშ რთაფა
კვარკვანტი,
იშო-აშო
კვარკვანწი,
ნახარებუ
ხიოლი,
გოთანაში
ციორი,
მუმულეფიშ
ყიონი,
დადულეფიშ
ფიორი,
ოშშა ჰამო
რაგადი,
ოშშა ჭვახეთ
კვარწახი,
ავრე ათორჩქინაფა,
ევრე ღირთაფ-რცქინაფა,
დღა-სერიში ჭუებულ
ვაიწუე, მუს გიფულ,
ტყურათ გოპუნქ
გუმართუქ,
მა ვავორექ
დუმართუ.
შარა ბოგას აკორე
ნირს გოთანას აწაფაფ
მუთუნ კოჩის ვაჭოფე
ჭყორ ფურინელ აკაშა.

***
ხე ვამოფთხა გოპირე,
ყვინთელ, კაბაჭარჭულერ,
კისერ ყირტალ, ტანი სკვამ,
ჯღარ ფურცელით ხარხუნტელ.
ოყვავილეს ყვავილეფს,
ქაცუეფით დორშვილეფს,
აკუნწყუმნა ანდანერ
ყოფირელ – ვაყოფირელ.
_ მუ უნკუნჭაფ რენია
უგურე დო უშურე.
ყურმულო უჯინედეს
ზუკოლუნდეს, წონენდეს,
ბორიაქ წასაგებელქ,
ვამოხვარელქ, ვანტირელქ,
ქიმწაფაჩუ ყვავილეფ
ნატრებულ – ონატრებელ,
აკობანძღუ აკოსოფ
ხარებულ – ოხარებელ,
მითაჟამიშ ნაჩიებ
ქიმთარაყუ ოტყალეს: _
ხე ვამოფთხაშ მეთხუმა
მუთუნნერო ვაშინერს!
ქარ-ბორიაქ ვედეჯერ,
მუქ იყუა თექ თეფერქ,
ტანს ოშფათ ქიგაკვამანჭ
გოპირელს-ვაგოპირელს.
ჭარაშა მის ეწარნე,
მის ულინუ უშარეთ?
ქარ-ბორია ყოროფათ მოჭონკე დო
დუდს ქიჭყენდ.
ენა, მუქ შემერყუა,
რჩქინებულ-ურჩქინებელქ.
ირო ართნერო ვარე,
მინ ჩხანა რე, მინჩა ჭვენს,
ქარ-ბორია სოდგარენ
გვალაშ იშო დოხინწე.
ხე ვამოფთხა ობაღეს
ხე უნკუნჭაფ ქეშარედ,
თაში ყოფე, თაში რე,
მუთ ვაშინერს!
ვაშინერს.

***
ფსუაჭითა ფარფალია,
ელაღოზელ ღაჟურია,
მიკაფურნანდ კამელიაშ
მინ ართ ყვავილს, მინ მაჟიას.
სი სარალო ფარფალია,
მის რე გალაყაფუქია?
ართ დღაშ რინა გაფუნია
ღორონთშე ჭყოლოფირია,
გური ჯგირო ქოუჩია,
დღა მალას ისერუნია.
ჩე ყვავილეფ კამელიას
ტანსი გახცხანტალუნია,
ჩილამურეფ ძიაცალო
მინ ასკუ მინ უცენსია.
არძა ართი ვარენია,
შხვა რენია კამელია,
უფერუანს ფარფალია,
მის ართ ღვანწკის, მინ მაჟიას,
ჩილამურეფს უსკირუანს
უყოროფეთ სო ულია,
ართიანიშ ვორეთია,
ღურელით დო თელითია,
უყოროფეთ თე ქიანა
ჩქიმო რე ლიებურია.
გეგკასერუ ფარფალია
ვეგეგონე რაგადია!
მუ ფქიმინა, მიყორსია,
ვამნარღენქი მუთუნსია,
ყოროფათი ართ დღაშ რინა,
თაში ხოლო ღირუნია!
***
სამარგალოს

ჰოუ, ნანა,
თოლი სკვამი
ცირეფ, ოსარსალაია,
ენგურ ჭკუაგუნოლასირ,
ართო ოხვარჩალაია,
ოდა კისერგუნობეჭილ,
ჭველეფ ოწარწალაია,
აშო, გურშა ქომხუტოლეთ
,,ჩქიმი ჭიჭე მახარია”.
,,ასე ჩონგუ ქოფთქუათი”
ღვინიშ ეფშა მარანსია,
არძო ჭუა დიღვამანწკუ
ართათ შორი გვალასია.
სოურს შარა,
ჩქიმ მიჩქუდ დო,
არქა, შხვაში ვარდასია,
ჰოუ, ნანა,
სკანდა მოულ,
ხეს სი გოილუანქია,
სამარგალო სკან ძირაფაქ,
ირო ქუმაჭარასია.


კომენტარის დატოვება

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  შეცვლა )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  შეცვლა )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  შეცვლა )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  შეცვლა )

Connecting to %s

კატეგორიები

%d bloggers like this: