Posted by: burusi | 30/05/2009

ანა კალანდაძე – ბიოგრაფია

ანა პავლეს ასული კალანდაძე დაიბადა 1924 წლის 15 დეკემბერს ჩოხატაურის რაიონის სოფელ ხიდისთავში. საშუალო სკოლა დაამთავრა ქუთაისში 1941 წელს, იმავე წელს სწავლა განაგრძო თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ფილოლოგიის ფაკულტეტზე, რომელიც დაამთავრა კავკასიური ენების სპეციალობით 1946 წელს. 1952 წლიდან მუშაობს საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის ა. ჩიქობავას სახელობის ენათმეცნიერების ინსტიტუტის ლექსიკოლოგიის განყოფილებაში უფროსი მეცნიერ თანამშრომლის თანამდებობაზე – ეს წოდება სამეცნიერო ხარისხის დაუცველად მიენიჭა მას 1973 წელს ინსტიტუტის გადაწყვეტილებით.
1993 წელს აირჩიეს საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის აკადემიკოსად. წლების განმავლობაში მუშაობდა საქართველოს სახელმწიფო ენის მუდმივი კომისიის წევრად, მწერალთა გამგეობის პრეზიდიუმისა და ენათმეცნიერების ინსტიტუტის სამეცნიერო საბჭოს წევრად. დაჯილდოებულია ”საპატიო ნიშნის” ორი ორდენით და ღირსების ორდენით.
1983 წელს მიენიჭა თბილისის საპატიო მოქალაქის წოდება.
1985 წელს ციკლისათვის ”თავაწეული ქართული დროშები” და ბოლო წლებში გამოქვეყნებული მთელი რიგი ლექსებისათვის მიენიჭა რუსთაველის სახელობის სახელმწიფო პრემია. იმავე წელს მიენიჭა გალაქტიონ ტაბიძის სახელობის პრემია.
1997 წელს მიენიჭა საქართველოს სახელმწიფო პრემია პუბლიცისტიკის დრაგში – თხზულებათა მეორე ტომში შესული პუბლიცისტურ-ესეისტური წერილებისათვის.
2006 წელს ანა კალანდაძეს კიდევ ერთი ლიტერატურული პრემია მიანიჭეს – სწორედ ის გახდა საპატიო “საბას” ლაურეატი, რომელიც ლიტერატურაში შეტანილი წვლილისთვის გადასცეს. “დღეს ბედნიერი ვარ, რადგან თანამედროვე ქართული ლიტერატურის ჯილდო გადმომეცა. ეს ნიშნავს, რომ ჩემი ლექსები ჯერ კიდევ აინტერესებს ახალგაზრდა მკითხველს”, – ასეთი იყო ანა კალანდაძის მცირე კომენტარი.
ანა კალანდაძე გარდაიცვალა 2008 წლის 11 მარტს 83 წლის ასაკში, ხანგრძლივი ავადმყოფობის შედეგად. გარდაცვალებამდე 3 თვის წინ პოეტმა ინსულტი გადაიტანა, რაც მისი ჯანმრთელობის გაუარესების მიზეზად იქცა. ანა კალანდაძე სამების საკათედრო ტაძრიდან გამოასვენეს და მთაწმინდის მწერალთა და საზოგადო მოღვაწეთა პანთეონში დაკრძალეს.

ანა კალანდაძემ ლექსების წერა დაიწყო 11 წლის ასაკში. პირველი ლექსები გამოაქვეყნა 1946 წელს გაზეთ ”ლიტერატურა და ხელოვნებასა” და ჟურნალ ”მნათობში”. ლექსების პირველი კრებული გამოსცა 1953 წელს, რომელმაც დიდი პოპულარობა და საყოველთაო სიყვარული მოუტანა. მისი პოეტური კრებულები შემდგომში მრავალჯერ გამოიცა (1957, 1960, 1967, 1976, 1984, 1985). ყველაზე სრულია მისი ორტომეული, სადაც ორიგინალური ლექსების გარდა დაბეჭდილია ს. მალარმეს, ა. პუშკინის და სხვა პოეტური თარგმანები, აგრეთვე წერილები, ესეები, მოგონებები.ანა კალანდაძის ლექსები თარგმნილია რუსულ, ინგლისურ, ფრანგულ, პოლონურ და სხვა ენებზე.
ანა კალანდაძის პოეზია უაღესად თვითმყოფადია. მან ქართულ პოეზიაში ხანგძლივი ინტერვალის შემდეგ კვლავ გამოხატა სულიერი სინაზე და სიფაქიზე. მისი ლექსები გამოირჩევა სინატიფით და პოეტური აზროვნების მაღალი კულტურით. ნებისმიერ თემაზე დაწერილი მისი ლექსები გამოირჩევა სულიერი სინაზით, ინტიმური ელფერით, ჰარმონიული სადა სტილით და ასევე ჰარმონიული ფორმით. პოეტური პათეტიკისა და გულითადობის შეზავება ხდება ზომიერი არქაიზაციისა და სასაუბრო ინტონაციების შერწყმით.
ასე აჟღერდა მის ლექსებში, კერძოდ მშვიდობიანი ცხოვრების დასაწყისის თემაც (“კარში გამო ჭიაჭია მარია”,1946); ასეთია ბუნების განცდა (“თუთა”, 1945; “ჟუჟუნა წვიმა მოვიდა”, 1946; “ბეთანიის გზაზე”, 1954). ისტორია ანას ლექსში არასოდეს არ გვევლინება გაყინული სახით და თანადროულობაც პოეტის წარმოდგენაში ხშირად იწვევს გარდასულ დროთა ცხოველ მოგონებას (“შენ ისე ღრმა ხარ, ქართულო ცაო“, “ასეთი დარი თუ იყო მაშინ“, ორივე 1945; “ღრუბლები”,1953). ანა კალანდაძის პატრიოტიზმი გამოხატავს ერის არსებით თვისებათა -სიკეთის, ქედუხრელობიის, სიდიადის, შეწყალების ორგ. განცდას “საქართველოო ლამაზო,” მრავალლჟამიერ”, 1952, “ფეხი დამადგით”, მას ალავერდის დიდებულ ტაძარს”, ორივე 1959). მისი ლექსის ჟღერადობა ეფუძნება თანამედროვე ადამიანის ზნეობრივი სიწმინდისა და ამაღლების დაცვას (“ნუ მიმცემ ეჭვთა”, 1957; “ისევ გახსენი გული ჩენი”, 1961). სიყვარული ანას შემოქმედებაში განუმეორებელი კდემით აღსავსე, ამაღლებული და სევდანარევი რომანტიკული განცდა (“რისად არ მომხედავ “, 1945, “შეყვარებული ოდეს ქარები”, 1954).
ანა კალანდაძე სიცოცხლეშივე იყო აღიარებული სახალხო პოეტად, მისი ლექსები კი ჩვენს ბავშვობას გასდევდა რითმებად. ანა კალანდაძე ქართული პოეზიის ნამდვილი დედოფალი იყო, რაზეც არა მხოლოდ ქართველი მკითხველის დამოკიდებულება, არამედ მის მიმართ უცხოელი პოეტებისა თუ ლიტერატორების მიერ გამოთქმული სიტყვებიც მოწმობს.
ბელა ახმადულინა თავის წერილებში უდიდესი სითბოთი იხსენებს ანა კალანდაძესთან და მის პოეზიასთან პირველ შეხვედრას: “70-იანი წლების დასაწყისში თბილისში სტუმრობისას ჩემი მასპინძლები ქართველი მწერლები და პოეტები იყვნენ. როდესაც პოეზიაზე ჩამოვარდებოდა საუბარი, ყველა ანა კალანდაძეს ახსენებდა. მისი რამდენიმე ლექსის რუსული თარგმანი წაკითხული მქონდა, რამაც ამ პოეტის შესახებ ძალიან თბილი შთაბეჭდილება დამიტოვა. ერთ-ერთ შეკრებაზე კი თავადაც მობრძანდა და რამდენიმე ლექსი წაიკითხა. ეს იყო დაუვიწყარი სიტყვები, ფრაზები, რითმები. თვითოეული ლექსი ჩემს წარმოსახვაში ულამაზეც ნახატებად იშლებოდა. მოგვიანებით მომეცა საშუალება ანას ლექსები რუსულად მეთარგმნა, კრებული გამოიცა და უდიდესი წარმატებით სარგებლობდა. თარგმნისას კი ჩემს სამუშაო ოთახში საქართველოს მშვენიერი ბუნება იშლებოდა და თითქოს იმ ისტორიულ ადამიანებსაც ვხედავდი, რომლებზეც ანა კალანდაძე წერდა”.


Responses

  1. ::::::

  2. dz magaria!

  3. მაგაააააარიააააააა ანა გმერტმა აცხოვნოს შენი სული

  4. au magaria toooo

  5. zaaaaaliaannnnnnnn momewona zaaaannnn magaria gmertma acxonos ana sheni suli

  6. dzalian magaria qartul enashi mexmareba .:d

  7. magari leqsebia

  8. magariaaa dzaannnnn

  9. dzalian magari iyo

  10. magariaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaa

  11. magarrrrrr

  12. dzzz magaria

  13. ძალიან კარგი და საინტერესო ინფორმაციაა მოწოდებული და ძალიან მომეწონა

  14. kargi inpormaciaa da saertod kargi web gverdia. bevr rameshi mexmareba.

  15. sg tengiz 😀

  16. dzaan magaria
    gmertma acxovnos anas suli

  17. HHm…saintereso iyo,qartulshii mexmareba dzaan es saitii 🙂 mravali biograpia mchirdeba xolme 🙂

  18. dzan magariia da dzan mommeecona tann damexvara katullshiii:D:D:D:D:D

  19. sagor dzma magari kaci xar

  20. gmertma acxonos sheni suli ana kalandzdze

  21. magaria amis wyalobit 10 mivige

  22. dzan magari qali iyo ana gmertma acxonos misi suli

  23. dzalian kargi saitia

  24. dzalian magaria vinc ver mixvta ra teria dz dz debilia erti kargia

  25. dzalian magaria me momewona

  26. dzalian kargia ana kalandadze da misi shemoqmedeba

  27. auu magariaaa dzaan magra miyvars eg mwerali :)):)):) :*:*:* 😀

  28. magaria skolashi mexmareba

  29. dz magaria maswavlebelma amdeni informacia saidano?:D:D:D:

  30. dzaan magaria:d

  31. auuu ra magariaa dzaan damexmara enashi mara mezareba amis gadawera ramxelaaaa

  32. dzalian magaria . bevri saintereso ram gaviget.

  33. magaria dzaaannnnnn:)eh neta cocxali iyos:)ramden leqs dagvicerdaaaaaaaaaaaaa

  34. dz magaria

  35. MaGaRiA Dz MoMeWoNa…MaGrAd DaMeXmArA TeMiS DaSaWeRaD 😀

  36. dzaan magari informaciaa

  37. vaime xelii :D:D damrigebelma davalebad momca 😀 😀 vaii ramdeni vwere 😀 kaiii iyoo momewonaa

  38. magaria magrad damexmara biograpiis dasawerad

  39. dzaan magari leqsebiaa

  40. sagoi raaaaaaaaaaa amis sashvalebit 10-iani mivige

  41. au dzaan magariaaaaaaaaaaaa

  42. dz magaria ana

  43. dzaaan miyvars ana kalandadze

  44. magram dzalian damexmara qartulshii 😀 :))))))))))

  45. kartulshi dzaan damexmara

  46. Anna is the best…

  47. dzaan miyvars ana kalandadze magariaa.gmertma acxonos sheni suli anaaaa:)))))

  48. zalian magaria momecona zalian tanac zalian damexmara kartulshiiiiiii

  49. ძალიან მაგარი საიტია…

  50. dzalian magaria gavgijdi!!!!
    tan davalebad gvqonda biografia

  51. dzlian magaria dzalian !
    :D:D:D:):):):):):):)

  52. dzaan magari poeti iyo

  53. saintereso biograpiaa

  54. dzaan magari poeti iyo

  55. dzalian momewona kargia roca girseuli adamiani fasdeba

  56. auu magaria xval 10 mivigeb damexmaraa dzaan=D

  57. dzalian kargia. damexmara gansakutrebit qartul enashi

  58. Dzalian Kargia:)))

  59. dzaan magaria gmertma axsovnos anas suli

  60. I think this is one of the most important info for me.
    And i’m glad reading your article. But should remark on some general things, The web site style is perfect, the articles is really nice : D. Good job, cheers

  61. dzalian momewona

  62. ძაან კარგი და ამომწურავი ბიოგრაფიაა!!!

  63. ძალიან მაგარია იმიტომ რომ სკოლის დავალების შესრულებაში დამეხმარა ❤

  64. mometona

  65. literaturashi damexmara

  66. მაგარი მწერალი იყო და მე მაგალითად ზალიან მომწონს

  67. dzalian magaria imitom rom gakvetilis dawerashi damexmara

  68. Magari poetia imedia kidev ekoleba saqartvelis aseti mwelebi

  69. kaia

  70. magrad miyvars anaaaa dzaaan magaria xva mwirdeba skolashi da ise martalixar es yvelafershi dagexmareba

  71. ძალიან მაგარია ❤ ❤

  72. თყვანს ვცემ მის სულს, გმერთმა გაანათლოს იმ ქვენად. და მადლობა მას ასეთი საგანძურის დატოვებისათვის .რომელზედაც ვინ იცის კიდევ რამდენი თაობები გაიზრდება.

  73. მაგარია ინფორმაციაც კარგია

  74. ძალიან კარგი ბიოგრაფიაა უცხო საიტია თან და კლასელებს ჩემნაირი ბიოგრაფიები არ ექნებათ

  75. ძალიან მაგარია

  76. კარგია მაგრამ უკეთესი იქნებოდა მეტი ინფორმაცია ყოფილიყო


კომენტარის დატოვება

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  შეცვლა )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  შეცვლა )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  შეცვლა )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  შეცვლა )

Connecting to %s

კატეგორიები

%d bloggers like this: