პაოლო იაშვილი - Paolo Iashvili

ნოდარ დუმბაძე – ”სიტყვა პაოლო იაშვილზე”

მე იმ თაობას ვეკუთვნი, რომელსაც პაოლო იაშვილის სახელის ხსენებაზე პირზე ხელს აფარებდნენ შეშინებული მშობლები.

მე იმ თაობას ვეკუთვნი, რომელთა თვალში ზოგიერთი ცდილობდა, პაოლოს ჭეშმარიტად რაინდული საქმეები ისე დაეხურდავებინა, როგორც იესოს ჩადენილი სასწაულები, მისი შემოქმედება ჰგავს დანგრეულ ტაძარს, მაგრამ მან მაინც მოასწრო ხმის გამოღება ვით დიდმა ზარმა, სამრეკლოდან ჩამოგდებულმა და ხმა იმ ზარისა მაინც შეეხო ჩვენს გულებს და ააჩქარა და ააღელვა და ახალი ძალით ააძგერა იგი.

მე, ჩემი მადლიერი თაობის სახელით მოწიწებით ვხრი თავს მისი ნიჭიერების წინაშე.

რაოდენ დიდი უნდა ყოფილიყო მკრეხელობა, ცინიზმი და სულმდაბლობა, რომ მისი სტრიქონების ავტორისათვის სამშობლოს ღალატი დაებრალებინათ.

რაოდენ სულმდაბალი უნდა ყოფილიყო ის ადამიანი, რომელმაც ამ სტრიქონების ავტორს ხალხის მტრის დაღი დაასვა და ხალხის ღალატი დააბრალა.

მაგრამ რაოდენ დიდი უნდა იყოს ერის ბუნება, რომელიც არ აჰყვა კაენის სულის აღზევებას _ როგორც ეს ბრძანა პოეტმა და კვლავ აამაღლა თავისი წაქცეული შვილი.

ნეტავ რა მოკლავს პაოლო იაშვილს, რომელსაც ისეთი ჭირისუფალი ჰყავს, როგორიც ქართველი ხალხია.

და თუ ლექსი და სიყვარული უკვდავია, მაშინ უკვდავია პაოლო იაშვილიც.

წყარო: http://lib.ge/

თემო ჭუმბურიძე

 

კახაბერ ჯაყელი – უფლის ჩვენის იესო ქრისტეს ლაშქრის ქართველი მხედრები მეორედ მოსვლისას

ეძღვნება 2009 წლის 17 იანვარს, ნარკომაფიასთან ბრძოლისას, დაღუპული
მართლმადიდებელი ქართველი რაინდის, ოფიცერ თემო ჭუმბურიძეს ხსოვნას

ვნების
კვირაა,
თითქოს
ეხლა
შენს
კეთილ
სახლში,
სულიერებამ
გაიღვიძა,
და
ელოდები,
შენელოდები,
იმუჩინარს,
ვინც
გიჩურჩულებს,
რომ
უკვდავია,
უკვდავია,
მათი
სულები!

***
ჰოუკვდავია,
უკვდავია,
სულები
მათი,
ვინც
სიკეთისთვის,
უკვდავება
კვდომას
არჩია,
ვინც
ახალგაზრდად,
სამუდამოდ
დარჩა,
ჩვენს
გულში,
ვინც,
ხორციელი
სიყვარული
არ
არ შეამჩნია….

***
ვიცი,
ხორციელ
სიყვარულსრომ
უკუაგდებენ,
გმირნი,
სამყაროს,
კარიბჭესთან…
შუბით
დგებიან,
იქ
ბოროტება,
შემოუტევს…
მათ
დასაღუპად,
მაგრამ
გმირები,
თავდადებით
ჩუმად
კვდებიან…

***
მათ
იდუმალი
დაადგებათ,
თავზე
ნათელი,
გმირებს,
ბავშვური,
სიხარულით
სავსე
თვალები,
რომ
დაუხუჭავთ,
დაადგებათ,
თავზე
გვირგვინი,
და
გვაფრთხილებენ….
ამაოთა
ნურვის
მისტირით…!

***
„ნუ
იტანჯებით!“
ჩვენ
ღიმილით
გვეუბნებიან,
აფრქვევენ
ნათელს,
სიხარულით
მოსილნი
სჩანან,
მათ
შეასრულეს
უდიდესი,
მისია
კაცის….
სიცოცხლე
დასთმეს…..
მიმოფანტეს….
რაც
კი
ებადათ!

***
თავად,
უფალთან,
ღმერთთან
ჩვენთან
დაიდეს
ბინა,
უფლის
ლაშქარი….
თავგანწირულ
გმირთა
რაზმებით…
როგორც
გოდოლი….
ერთ
კაცად
დაჯარად
შეი ქნა….
მეორედ
მოსვლად…
განემზადნენ
ქვეყნად
ვაჟები!

***
და
როს
სამყარო….
დასასრულით
დაგვირგვინდება
დაროცა
უფლის
დაბრუნება
მოახლოვდება,
ქრისტეს
ლაშქარი,
ანტიქრისტეს,
წყეულს
დალახვრავს!
ქრისტეს
ლაშქარი
ანტიქრისტეს
შეებრძოლება!

***
ქრისტესლაშქარი,
ანტიქრისტეს,
დაკრავს
ზეციდან,
ბრძოლა
იქნება
გადამწყვეტი….
ცეცხლის
ენებით,
თვი თ
შენობები,
უძველესნი,
დაიქცევიან,
ცეცხლი
დაბუგავს….
ბოროტებას.
ველურ
მერნებით.

***

სწრაფიმერნებით,
დაეშვება….ციდან
ლაშქარი.
აღტკინებული
უფლისმადლით,
რწმენის
მხედრები,
თვით
ანტიქრისტეს
ბოროტებას
მიმოანგრევენ.
სადღაც….
სირიას…
დასრულდება…
მისიგეგმები!

***
სადღაცსირიას,
გაიხსნებაზეცა….
მერნებით,
უფლისლაშქარში,
ს აარაკო,
ჩვენი
მხედრები,
უფლის
ლაშქარში,
სიყვარულით…
ხმალთა
ძგერებით,
ჩვენც…
მათთან
მივალთ….
საფლავებით….
შეუერთდებით!

***

დაროსამოვალთ,
საფლავებით….
უფლის
ვედრებით!
ქრისტეს
ლაშქარი,
გაგვამხნევებს,
ნათელმოსილი.
იმრაინდებში
იქნებიან
ჩვენი
მხედრები!
გორგასლიანი,
დავითიან
ჯვრით
შემოსილნი!

***
ჰე… გორგასალი,
საქართველოს…
მეფე წმინდანი,
ამ წმინდა ლაშქრის
მეუფე და მხედართმთავარი,
დავით მეოთხე,
საქართველოს
აღმშენებელი,
ვინც თურქი დასცა,
დავითურად,
ვით გოლიათი!

***
ყველა აქ არის,
შეწირული ივერიელნი,
და უფლის რაინდთ
გაამხნევებს როგორც სპასპეტი
ეს შავლეგოა თავად,
შალვა ახალციხელი,
მის გვერდით ვხედავთ
წამებულებს,
მთავრებს
არგვეთის!

***
ყოველი აქ არს,
თბილისელი ასი ათასი,
ექვსი ათასი გარეჯელი
ბერი მდუმარედ,
ჯვარს გარდასახავს
ნაომარ ველს
და იგალობებს…
ქართულად ლოცავს,
ზეცის ტატნობს,
ჩვენი უფალი!

***

მეფეთა გვერდით…
გალაღებულ გაბრწყინებული.
თეთრ სამოსელში…
ქედუხრელი ყოვლით ქებული,
ყველა იხილავს,
ომდაღლილი იღიმის თემო…
ერთი ვაჟკაცი
მამულისთვის თავდადებული!

***
და უფლის ჯარი
გაიმარჯვებს….ქართველ მხედრებით!
და შემიწყალე….
ღმერთო ჩემო…. მეც გევედრები!

კახაბერ თენგიზის-ძე ჯაყელი

17 იანვარი 2011 წელითემოს დაღუპვის

ბეთანია

ბეთანიის ყოვლადწმიდა ღვთისმშობლის შობის სახელობის მონასტერი

თბილისის სამხრეთ-დასავლეთით, ოციოდ კილომეტრზე მდებარეობს ბეთანიის ყოვლადწმიდა ღვთისმშობლის შობის სახელობის მონასტერი. „ბეთანია“ ებრაული სიტყვაა და ქართულად „სიგლახაკის სახლს“ ნიშნავს.

მონასტრის დაარსებასთან დაკავშირებით ასეთი გადმოცემა არსებობს: თავდაპირველად მონასტრის აგება მდინარის მეორე მხარეს, მაღალ მთაზე ჰქონიათ განზრახული. იმ მწვერვალზე მშენებლებს ქვებიც აუზიდავთ, მაგრამ მეორე დღეს ის ქვები იქ აღარ დახვედრიათ. დაუწყიათ ძებნა და ბოლოს საკმაოდ ქვემოთ, მთის ძირში უპოვიათ მინდორზე ერთად დაწყობილი. გულისხმაჰყვეს, რომ ეს ღვთის განგებით მოხდა და მონასტერი უფლისაგან მინიშნებულ ადგილას ააშენეს.

მონასტერი უკვე არსებობდა XI საუკუნეში. ბეთანიას ორბელთა გვარი მეურვეობდა. აქ იყო მათი საგვარეულო საძვალეც. ბეთანიის ღვთისმშობლის შობის ტაძარი, სავარაუდოდ, XII საუკუნეში უნდა აგებულიყო იმ ადგილას, სადაც უწინ X-XI სს-ის პატარა აგურის ეკლესია იდგა. ტაძრის სამხრეთ კედელზე გამოსახულია ქტიტორის პორტრეტი ბერის სამოსითა და ტაძრის მოდელით ხელში. მის ზემოთ მოთავსებული წარწერა გვამცნობს: „დიდი სუმბატ მანდატურთუხუცესი და ამირსპასალარი“.

მთავარი ტაძრის გვერდით დგას წმიდა გიორგის სახელობის მცირე ზომის ეკლესია, რომელიც იოანე ორბელის მეუღლეს – რუსუდანს აუგია 1196 წელს. XIII საუკუნიდან კი ბეთანიის მონასტერი სამეფო კუთვნილებას წარმოადგენდა.

მთავარი ტაძარი ჯვარ-გუმბათოვანი ნაგებობაა, გუმბათის სიმაღლე 27 მეტრია. ტაძრის მოხატულობა სანახევროდაა შემორჩენილი. ადგილ-ადგილ, შემორჩენილია ძველ ოსტატთა ავტოგრაფები.

მთავარი ტაძრის ჩრდილოეთ კედელზე გიორგი III, თამარისა და ლაშა-გიორგის პორტრეტებია გამოსახული. გადმოცემით, თამარ მეფე ზაფხულობით ხშირად ჩადიოდა ბეთანიაში, რათა დაესვენა, განმარტოებულიყო და ელოცა.

თავის დროზე ბეთანიის მონასტერი მდიდრულად იყო შემკული და გამოირჩეოდა თავისი მშვენიერებით. მაგრამ შემდგომ საუკუნეებში იგი მრავალჯერ დანგრეულა და აღდგენილა, ზოგჯერ დიდი ხნით დავიწყებასაც მისცემია. ამ პერიოდში ტაძარი სულ გავერანებულა: გუმბათი ჩამოქცეულა, ჩამონგრეულა თითქმის ყველა თაღი, კედლის მოხატულობაც ძლიერ დაზიანებულა. და მხოლოდ 1851 წელს აღმოაჩინეს ეს დაკარგული ადგილი, როცა აქ მხატვარი გ. გაგარინი მოვიდა, ტაძარი ქვათა გროვისაგან გაათავისუფლა და თამარ მეფის ფრესკაც გამოაჩინა.

XIX საუკუნის ბოლოს ბეთანიაში კვლავ მოვიდნენ ბერები და დანგრეულის აღდგენას შეუდგენენ. მათ გადახურეს ტაძარი, შეღებეს სახურავი და საცხოვრებელი სახლის შენება დაიწყეს. მონასტრის პირველი აღმდგენელი იყო მღვდელ-მონაზონი სპირიდონი (კეთილაძე). ბეთანიაში იგი ქვათახევის მონასტრიდან გადმოვიდა, ადრე კი ათონის მთაზე მოღვაწეობდა. ბეთანიაში მამა სპირიდონი თავიდან სულ მარტო ცხოვრობდა. სავანის განახლებაში მას ადგილობრივი მოსახლეობა ეხმარებოდა. იმ ხანებში მონასტერში მივიდა თოთხმეტი წლის გლეხის ბიჭი – ვასილ მაისურაძე, შემდგომში ბეთანიის წინამძღვარი არქიმანდრიტი იოანე.

ბეთანიამ თანდათან დაიბრუნა მონასტრის სახე: აშენდა ბერთა სენაკები, აღდგა წმიდა გიორგის სახელობის ტაძარი, აღმოჩენილ იქნა ანკარა წყარო, გასუფთავდა მიმდებარე ტერიტორია.

1920 წლიდან მონასტრის წინამძღვარი გახდა მამა იოანე, ცოტა მოგვიანებით აქ ჩამოვიდა მეორე ბერი – მამა გიორგი (მხეიძე). მათ უმძიმეს პერიოდში – კომუნისტური რეჟიმის დროს მოუწიათ მოღვაწეობა; და მიუხედავად იმისა, რომ მრავალი განსაცდელი ნახეს, სიცოცხლის ბოლომდე არ მიუტოვებიათ სავანე. თავიდან თავს იმით ირჩენდნენ, რომ გლეხებს ეხმარებოდნენ მოსავლის აღებაში, შემდეგ თავადაც ააწყვეს მეურნეობა, იწყეს ხორბლისა და სიმინდის მოყვანა, გაიჩინეს ფუტკარი, საქონელი, მოაწყვეს წისქვილი. თუმცა, მიუხედავად მათი ბერული მოღვაწეობისა, მონასტერი მოქმედად არ ითვლებოდა. ხელისუფლებისათვის ბეთანია მხოლოდ „კულტურის ძეგლს“ წარმოადგენდა, ბერები კი ამ ძეგლის დარაჯებს. მათ, როგორც ძეგლის მცველებს, ხელფასებიც კი დაუნიშნეს. მაგრამ სინამდვილეში იქ ყველაფერი ისე იყო, როგორც მონასტერს შეეფერებოდა: ტაძარში ხატები ესვენა, აღესრულებოდა წირვა-ლოცვები, ნათლობები, ჯვრისწერები, ბერებიც საბერო ტანისამოსში იყვნენ შემოსილნი.

მამა გიორგისა და მამა იოანეს გარდაცვალების შემდეგ ბეთანია დროებით დაცარიელდა. 1978 წელს კი უწმიდესმა და უნეტარესმა ილია მეორემ ხელისუფლებისაგან გამოითხოვა ნებართვა, რომ ბეთანიაში აღდგენილიყო მონასტერი. იმ დროში ხელისუფლების თანხმობა მართლაც სასწაულის ტოლფასი იყო. ბეთანიაში ორი ბერი გაიგზავნა და იქ კვლავ გაცოცხლდა სულიერი ცხოვრება. ბეთანიის მონასტერი დღესაც ერთ-ერთი უმნიშვნელოვანესი მონასტერია საქართველოს მონასტრებს შორის

წყარო: http://43skolaaa.wordpress.com

ალექსანდრე ხატისოვი - Aleksander Khatisov

ალექსანდრე ხატისოვი – Aleksander Khatisov (1874-1945)

ალექსანდრე ხატისოვი (ხატისიანი) დაიბადა 1874 წელის 17 თებერვალს, ტფილისში, მსხვილი ჩინოვნიკის ოჯახში. 1891 წელს დაამთავრა ტფილისის ვაჟთა პირველი გიმნაზია და იმავე წელს სწავლა განაგრძო მოსკოვის უნივერსიტეტის სამედიცინო ფაკულტეტზე (3 წელი), ხოლო შემდეგ ხარკოვის უნივერსიტეტის სამედიცინო ფაკულტეტზე (2 წელი). 1897 წელს წარჩინებით დაამთავრა უნივერსიტეტი და მიიღო ექიმის დიპლომი. ფლობდა სომხურ, რუსულ, ქართულ, ფრანგულ, გერმანულ და ინგლისურ ენებს. 1898 წელს განათლების გასაღრმავებლად გაემგზავრა საზღვარგარეთ (იტალია, საფრანგეთი, გერმანია), სადაც შეისწავლა ჰიგიენა, საზოგადოებრივი, სამართალდამცავი და მუნიციპალური საქმე (სასაკლაოები, საავადმყოფოები, წყალმომარაგების სისტემები). პარიზსა და ბერლინში რამდენიმე ბროშურები და წიგნები გამოსცა ურბანული კეთილმოწყობის საკითხებზე. 1900 წელს ხატისოვი ტფილისში დაბრუნდა.

1902 წელს ალექსანდრე ხატისოვი აირჩიეს საკრებულოს წევრად და ერთ-ერთი საქალაქო კომისიის თავმჯდომარედ. 1905 წელს აირჩიეს ტფილისის ადმინისტრაციული საბჭოს წევრად, ხოლო 1908 წლიდან 1910 წლამდე მუშაობდა ტფილისის მერის მოადგილედ.

1902 წელს ნიკოლოზ ჩერქეზოვის მოულოდნელი გარდაცვალების გამო, დღის წესრიგში დადგა ქალაქის ახალი ხელმძღვანელის არჩევის საკითხი. საზოგადოება აქტიურად განიხილავდა ამ საკითხს: “…დარწმუნებული ვართ, რომ ამ შემთხვევაში არ შეიძლება არსებობდეს ორი აზრი, – წერდა ადგილობრივი გაზეთი. – ვინც თვალს ადევნებდა ბოლო წლებში მუნიციპალური ხელისუფლების საქმიანობას, შეეძლო დაენახა, რომ თავად ჩერქეზოვთან აქტიურად თანამშრომლობდა ქალაქის გამგეობის წევრი ბატონი ალექსანდრე ხატისოვი, რომელსაც, თავისი გამოცდილების წყალობით, შეუძლია დაიკავოს ქალაქის მმართველის თანამდებობა”.

1910 წლის 20 სექტემბერს გაიმართა არჩევნები, რომელშიც ხმათა დიდი უმრავლესობით (მომხრე 48, წინააღმდეგი 2) ალექსანდრე ხატისოვი არჩეულ იქნა ქალაქის თავად. ხატისოვი მუშაობას შეუდგა იმავე წლის 15 ნოემბერს.

ალექსანდრე ხატისოვი ჯერ კიდევ ქალაქის თავად გახდომამდე წერდა: “ტფილისის კეთილმოწყობის თვალსაზრისით საზოგადოებაში განიხილება საკითხები ქალაქის წყალმომარაგების, გაზით განათების, საკანალიზაციო მილების გაყვანის თაობაზე. რომლებიც ადრე თუ გვიან აუცილებლად უნდა განხორციელდეს ისეთ ხალხმრავალ ქალაქში როგორიც ტფილისია”. ქალაქის თავად არჩევის შემდეგ მან დაიწყო თავისი იდეების განხორციელება.

მისი მმართველობის პერიოდი აღმოჩნდა უაღრესად ნაყოფიერი. პროფესიით ექიმმა, რომელსაც კარგად ესმოდა ქალაქის სანიტარული მდგომარეობის მნიშვნელობა, მან უპირველს ყოვლისა დაიწყო წყლით მომარაგების სისტემის აღდგენა. ხატისოვმა ერთ კაცზე დღეში 7 განაკვეთი ვედროთი გაზარდა წყლის მიწოდება. გარდა ამისა, 1906-1908 წლებში, წყლის მომარაგების ახალი სისტემა ქუჩების, ბაღებისა და პარკების ყოველდღიური მორწყვის შესაძლებლობას იძლეოდა, რამაც მნიშვნელოვნად გააუმჯობესა ქალაქის დასუფთავების საკითხი. დაიწყო ქუჩების მოასფალტება, გაჩნდნენ ტრამვაის ახალი ხაზები, გაუმჯობესდა ქუჩების გაზით განათება. ხატისოვმა შეიმუშავა ჯანდაცვის, კულტურის, მეცნიერებისა და უმაღლესი განათლების განვითარების პროგრამები.

ალექსანდრე ხატისოვი (ზის მეორე რიგში მარჯვნივ თეთრ კოსტუმში) დროებითი სამედიცინო ჯგუფი, რომელიც მუშაობდა სამკურნალო დაწესებულებებში ქოლერის დროს. 1910 წ.

ხატისოვი დიდ მნიშვნელობას ანიჭებდა ქალაქის მშენებლობის ხარისხს და არქიტექტურულ იერსახეს. 1914-1915 წლებში თბილისში პირველად ჩატარდა კონკურსი ამ წლების განმავლობაში აშენებული საუკეთესო შენობაზე. გაზეთი წერდა: “პირველი პრემია არავის მიენიჭა, მეორე პრემია მიეკუთვნა ბოზარჯიანცის სახლს გუდოვიჩის ქუჩაზე (არქიტექტორი ოგანჯანოვი), ხოლო მესამე პრემია მიენიჭა ოლგას ქუჩა 52-ში მდებარე შახმურადიანის სახლს (არქიტექტორი ტერ-სააკიან-სატუნცი) (Mshak, (1915g. № 138).

1914 წელი რთული პერიოდი იყო ქალაქისათვის, რადგან პირველი მსოფლიო ომის გამო, ტფილისმა ნაწილობრივ თავის თავზე აიღო დაჭრილების მიღება. ომის დროს, ხატისოვმა ტფილისელებს მიმართა, სადაც აღნიშნავდა რომ მშვიდად გადაეტანათ ომის შედეგად გამოწვეული დროებითი სირთულეები, ყოფილიყვნენ მომჭირნეები, შეემცირებინათ ხარჯები.

ამავე პერიოდში ხატისოვი თავმჯდომარეობდა ქალაქების ალიანსის კავკასიის კომიტეტს. ხატისოვი იყო პირველი მსოფლიო ომის წლებში სომხეთის მოხალისეთა რაზმების და სომეხი ლტოლვილების დახმარების ერთი ორგანიზატორი. 1916 წელს, ხატისოვმა აქტიური მონაწილეობა მიიღო დასავლეთ სომხეთიდან დევნილების დასახმარებლად, რომელთაგან ბევრმა თავშესაფარი ჰპოვა ტფილისში. 1915-1917 წლებში არჩეულ იქნა სომხეთის ეროვნული ბიუროს თავმჯდომარის მოადგილედ (ტფილისი).

1916 წლის დეკემბრის ბოლოს მონაწილეობას ღებულობდა გიორგი ლვოვის მიერ მოსკოვში მოწყობილ შეხვედრაზე, სადაც განიხილებოდა სახელმწიფო გადატრიალების გეგმა. ხატისომა ლვოვის თხოვნით კავკასიის ყოფილ გამგებელს, დიდ თავადს ნიკოლოზ ნიკოლოზის ძეს შესთავაზა წინადადება ნიკოლოზ II-ის დამხობის შემდეგ დაეკავებინა სამეფო ტახტი.

1917 წლის თებერვლის რევოლუციის შემდეგ მნიშვნელოვნად შეიცვალა ვითარება და რევოლუციამდელი ტფლისის ბოლო ქალაქის თავი თანამდებობიდან გადადგა. ხატისოვი შეუერთდა დაშნაკცუთიუნის პარტიას (ოფიციალურად სომხეთის რევოლუციური ფედერაცია, შემოკლებით დაშნაკი). მეთაურობდა სომხეთის ეროვნულ ბიუროს (1917 წლის ოქტომბრამდე). 1917 წლია მარტ-აპრილში თავმჯდომარეობდა სომხეთის პოლიტიკური პარტიების კრებას. 1917 წლის ივნისში მონაწილეობდა ამიერკავკასიის გლეხთა ყრილობაში (ტფილისი). მონაწილეობა მიიღო სომხეთის ეროვნული კრების მოწვევაში (აღმოსავლეთ სომხების ყრილობა) და სომხეთის ეროვნული საბჭოს შექმნაში (1917 წლის სექტემბერი – ოქტომბერი).

1918 წლის აპრილში ამიერკავკასიის დემოკრატიული ფედერაციული რესპუბლიკის შექმნის შემდეგ დაინიშნა ფინანსთა და სურსათის მინისტრად, აგრეთვე ამიერკავკასიის სეიმის მთავრობის ქველმოქმედების მინისტრად.

1918 წლის 28 მაისს, სომხეთის დამოუკიდებელი რესპუბლიკის გამოცხადების შემდეგ, ალექსანდრე ხატისოვმა ოვანეს კაჩაზნუნთან ერთად ხელი მოაწერა ბათუმის სამშვიდობო ხელშეკრულებას (4 ივნისი). 1919 წლის ოქტომბრიდან დაინიშნა საგარეო საქმეთა მინისტრად, ხოლო 1919 წლის აგვისტოდან 1920 წლის მაისამდე – სომხეთის რესპუბლიკის პრემიერ მინისტრია. 1920 წლის ზაფხულში მთავრობის ბიუროს შემადგენლობასთან ერთად გაემგზავრა საზღვარგარეთ სომეხთა დიასპორაში სომხეთისათვის “ოქროს ფონდის” ჩამოსაყალიბებლად. იმავე წლის 2 დეკემბერს, მთავრობის სახელით ხელი მოაწერა ალექსანდროპოლის შეთანხმებას, სომხეთის ბოლშევიკური რევოლუციური კომიტეტისათვის ხელისუფლების გადაცემის თაობაზე.

სომხეთის გასაბჭოების შემდეგ, 1920 წლის დეკემბერში, ხატისოვი ტფილისში დაბრუნდა, ხოლო 1921 წლის თებერვალში ემიგრაციაში გაემგზავრა საფრანგეთში.

ხატისოვმა პარიზში განაგრძო საზოგადოებრივი მოღვაწეობა. მონაწილეობას ღებულობდა სომხურ და რუსულ საზოგადოებრივ ორგანიზაციებთან. გამოსცა მემუარების წიგნი, რომელიც  მოიცავს ტფილისის საკრებულოში 15 წლიანი მოღვაწეობის შესახებ საინტერესო ინფორმაციას.

ხატისოვი მონაწილეობდა ლოზანის კონფერენციაში, სადაც იცავდა სომეხთა ინტერესებს ერთა ლიგის წინაშე. 1926 წელს ხატისოვი იყო სომხეთში მიწისძვრით დაზარალებულთათვის ძმური დახმარების კომიტეტის თავმჯდომარის მოადგილე. 1926-1928 წლებში იყო პარიზში რუსული კულტურის მეგობართა საორგანიზაციო კომიტეტის წევრი. ლექციებს კითხულობდა რუსეთის სახალხო უნივერსიტეტში.

ხატისოვი იყო “ჩრდილოეთის ვარსკვლავი” მასონთა ლოჟის წევრი (1924-1931), “თავისუფალი რუსეთის” მასონთა ლოჟის წევრი (1931-1937) საფრანგეთის დიდი აღმოსავლეთის მასონთა ლოჟის წევრი, აგრეთვე შედიოდა “ჩრდილოეთის ვარსკვლავი” მასონთა ლოჟაში, რომელიც აერთიანებდა მე-18 ხარისხის რუსეთის მასონებს (1932).

ფაშისტური გერმანიის მიერ საფრანგეთის ოკუპაციის პერიოდში გადავიდა პორტუგალიაში (პორტო). 1944 წელს ფაშისტებთან თანამშრომლობის საბაბით დაპატიმრებულ იქნა ადგილობრივი ხელისუფლების მიერ, მაგრამ მალევე გაათავისუფლეს მტკიცებულების არარსებობის გამო.

ალექსანდრე ხატისოვი გარდაიცვალა 1945 წლის 10 მარტს, პარიზში. იგი დაკრძალეს პერ ლაშეზის სასაფლაოზე მისი მეუღლის ქსენიას გვერდით.

ალექსანდრე ხატისოვის საფლავი პარიზში - Alexander khatisov tomb in Paris

გამოცემული წიგნები:

  • ალ. ხატისიანი, სომხეთის რესპუბლიკის წარმოქმნა და განვითარება, ბეირუთი, 1962 წ. (სომხურ ენაზე).

მოამზადა თენგიზ ვერულავამ

ლიტერატურა:

  1. Политические деятели России 1917. биографический словарь. Москва, 1993.
  2. Серков А. И. Русское масонство. 1731—2000 гг. Энциклопедический словарь. — М.: РОССПЭН, 2001.
  3. http://pics.livejournal.com/aidatiflis7/pic/000xcccx/
  4. http://ru.wikipedia.org
  5. ალ. აბდალაძე, “მეტი ობიექტურობა”, ჟურნ. “მნათობი”,1998, №3-4.

« Newer Posts - Older Posts »

Categories