ტბეთი. კათედრალის აღმოსავლეთი ფასადი
ტბეთი, კულტურის კერა, რელიგიური ცენტრი შუა საუკუნეების საქართველოში, ისტორიულ შავშეთში (ახლანდელი თურქეთის ტერიტორია). სახელწოდება წარმოდგება მცირე ტბებიდან. X საუკუნის დასაწყისში ერისთავთერისთავმა აშოტ კუხმა აქ საკათედრო ტაძარი ააგო და დანიშნა პირველი ეპისკოპოსი სტეფანე მტბევარი (ტბეთის ეპარქიაში შედიოდა შავშეთი და აჭარის ნაწილი).
XI საუკუნეში ეპისკოპოსმა საბა მტბევარმა ააგო ციხესიმაგრე და დაიცვა მხარე ბიზანტიის აგრესიისაგან. ამიერიდან სამეფო ხელისუფლებამ მტბევარ ეპისკოპოსს საერო ხელისუფლებაც – შავშეთის ერისთავობაც ებოძა. ტბეთში გაშლილი იყო მნიშვნელოვანი კულტურულ-საგანმანათლებლო საქმიანობა. აქ შეიქმნა სტეფანე მტბევარის ჰაგიოგრაფიული თხზულება “წამება წმიდისა მოწამისა გობრონისი” (914-918), იოანე მტბევარის ჰიმნოგრაფიული ნაწარმოებები (X ს.). აქ მოღვაწეობდნენ მწიგნობრები დავით ტბელი, არქიპოსი, აკვილა მტბევარი, იოანე ფუკარალის ძე (ორივე XI ს.), აბუსერისძე, ტბელი და სხვა.
ტბეთის ხელნაწერებიდან უმნიშვნელოვანესია ტბეთის სახარება (995), რომელიც ამჟამად სანქტ-პეტერბურგის საჯარო ბიბლიოთეკაში ინახება. შემორჩენილია აგრეთვე “ტბეთის სულთა მატიანის” ტექსტი (XII-XVII სს.), რომელიც მდიდარ მასალას შეიცავს შავშეთისა და აჭარის ისტორიულ გეოგრაფიისა და საგვარეულოთა შესახებ. XX საუკუნის დასაწყისში ტბეთი მოინახულეს და აღწერეს (ჯვარგუმბათიანი ტაძარი, მოხატული ლაპიდარული და ფრესკული წარწერებით) ქართული კულტურის მკვლევარებმა ნ. მარმა და გ. ყაზბეგმა.
-
- ტბეთის კათედრალი. 1888 წ.
-
- ტბეთი. კათედრალი. 1888 წ.
-
- ტბეთი. კათედრალის აღმოსავლეთი ფასადი
-
- ტბეთი. კათედრალის აღმოსავლეთი ფასადი
-
- ტბეთი
-
- ტბეთი
-
- ტბეთი
-
- ტბეთი
-
- ტბეთი. საკურთხევლის კედელი
-
- ტბეთი
-
- ტბეთი. საკურთხევლის კედელი
-
- ტბეთი. მარდულები
-
- ტბეთი. მარდულები
-
- ტბეთი. კათედრალის ინტერიერი. ხედი აღმოსავლეთისკენ
-
- ტბეთი
-
- ტბეთი
-
- ტბეთის კათედრალი. სარკმლის თავსართი და წნულის ჯვარი. ჩრდილოეთი მკლავი
ბოლო კომენტარები