Posted by: burusi | 06/11/2009

სულხან-საბა ორბელიანი – ბიოგრაფია

სულხან-საბა ორბელიანი

სულხან-საბა ორბელიანი და ვახტანგ მეექვსე

სულხან-საბა ორბელიანი – Sulkhan-Saba Orbeliani

სულხან-საბა ორბელიანი აღორძინების ხანის დიდი მოღვაწე, შესანიშნავი იგავთვმწერი, დიდებული, ლექსიკოგრაფი, მთარგმნელი, დიპლომატი და მეცნიერი იყო.

თანამედროვეთა შორის მის დიდ ავტორიტეტს მშვენივრად ესადაგება ერთი ფრანგი მისიონერის ჟან რიშარის სიტყვები: “იგი მთელ საქართველოს მამად მიაჩნია”-ო.

სულხან საბა ორბელიანი 1658 წლის 4 ნოემბერს ქვემო ქართლში ბოლნისის მახლობლად სოფელ ტანძიაში დაიბადა, იქ გაატარა თავისი ბავშვობა და ყრმობის წლები, გიორგი XI-ის სამეფო კარზე აღზრდილმა სასახლის უდიდესი ბიბლიოთეკის წყალობით ენციკლოპედიური განათლება მიიღო. მან 20-25 წლის ასაკში დაწერა იგავ-არაკების კრებული “სიბრძნე სიცრუისა”, რომელიც ცხოვრებაზე ღრმა დაკვირვების ნაყოფია. ნაწარმოებში სწავლა-აღრზდის საკითხები იგავ-არაკული ფორმით არის გადმოცემული. მკითხველი კი გრძნობს, რამდენად კარგად, გააზრებულად და ბუნებრივად ჩააქსოვა დიდმა შემოქმედმა ადამიანსა და ცხოველში ესა თუ ის აზრი, შეგონება და ცხოვრებისეული დაკვირვების შედეგები. იგი კარგად იცნობს ადამიანის ბუნებას, მის ძლიერ და სუსტ მხარეებს. მას ადამიანური მოქმედების არაერთი მხარე აქვს შეფასებული, არაერთ კიხვაზეა პასუხი გაცემული და ხვდები, რომ ადამიანმა სიცოცხლეში სიკეთე უნდა ჩაიდინოს. უძვირფასესი საუნჯეა მისი სიტყვის კონა. .ენციკლოპედიური ელემენტების შემცველი “ქართული ლექსიკონი” გამოირჩევა მოწინავე მეთოდოლოგიითა და ფაქტობრივი მასალის სიუხვით(აღსანიშნავია, რომ “მსოფლიო ჯერ ენციკლობედიას არ იცნობს. მისი პირველი ტომი 1754 წელს გამოვიდა, ფრანგული ენის ლექსიკონი კი მხოლოდ 1685 წელს გამოსცა საფრანგეთის აკადემიამ.” (ა.ჯიქია).).

ყველაზე მეტად ამ ნაწარმოებებში გამოვლინდა მისი უკვდავი გენია, რომლებიც ვეფხისტყაოსნის შემდეგ ძველ საქართველოში ყველაზე პოპულარულ ძეგლებად იქცა. ძალიან ბევრი რამის თქმა შეიძლება მისი უკვდავი ნაწარმოებების შესახებ, მაგრამ ყოველივეს ფურცლები ვერ დაიტევს. ამიტომ გამოყოფ რამდენიმე მნიშვნელოვან ეპიზოდს მისი ბიოგრაფიიდან.

. სულხან საბა ორბელიანი საქართველოს მეფის ვახტანგ VI-ის აღმრზდელი იყო. სახელგანთქმული პოეტი და სწავლული ვახტანგ VI, საქართველოს სულიერი აღორძინებისათვის დაწყებული დიდი მოძრაობის თავკაცი იყო. კულტურულ სფეროში მათ არაერთ საშვილიშვილო საქმეს ჩაუყარეს საფუძველი. 1709 წელს მათი ძალისხმევით გაიხსნა პირველი სტამბა, სადაც პირველად დაიბეჭდა სახარება, შემდეგ კი ვეფხისტაოსანი. ამ პერიოდში მოხდა ქართული მატიანეების თავმოყრა და შევსება, რაც საფუძვლად დაედო ქართულ ისტორიოგრაფიას. სულხან საბა ორბელიანს ქვეყნის პოლიტიკურ და საზოგადოებრივი ცხოვრების ცენტრში ვხედავთ ვახტანგ VI- სთან ერთად. ბერის სამოსით შემოსილი ეძებდა გზებს ქვეყნის ოსმალითისგან გასანთავისუფლებლად (სულხანი 1698 წელს ბერად აღიკვეცა დავით გარეჯის მონასტერში . ამ დროიდან იწოდება იგი სულხან-საბად.). სულხან-საბა ორბელიანი დასახმარებლად დასავლეთს მიმართავს. მისი სახელმწიფოებრივი ავტორიტეტის ზრდა მისი დიპლომატიური მისიებით დაგვირგვინდა. ასეთი იყო დიდი ქართველი მოღვაწის მოგზაურობის მარშუტი : კონსტანტინეპოლი, მარსელი, პარიზი, რომი, იტალიის სხვა ქალაქები. ბოლოს კონსტანტინეპოლი და თურქეთის გზით საქართველო. სულხან _ საბა პარიზში ეახლა ლუდოვიკო XIV-ს. იტალიაში კი რომის პაპს კლიმენტი XI_ს. მათ იცოდნენ რომ იგი მთელ საქართველოს მამად მიაჩნდა და ამიტომ საპატიო სტუმრად მიიღეს. მას რამდენი აუდიენცია ჰქონდა ლუდოვიკო XIV_სთან. თავისი სიდარბაისლით, მჭერმეტყველობით საქმიანი წინადადებებით, რომელიც მის მაღალ დიპლომატიურ ნიჭზე მეტყველებდნენ, სასიამოვნო შთაბეჭდილება დატოვა საფარანგეთის კარზე. აი რა აღტაცება გამოუწვევია მის სტუმრობას საფრანგეთის მეფის კარზე: ბედნიერებაა რომ გვქონდა უპირატესობა ჩვენი თვალით გვენახა სოლომონის სიბრძნე და ღვთის მოსაობა თქვენი უდიდებულესობის პიროვნებაში. საფრანგეთმა საქართველოს ქვეყანას დახმარება აღუთქვა. მაგრამ ისტორიის ფურცლებს არ შემორჩა ამ დიდი სურვილის დამადასტურებელი ფაქტები. მალე გარდაიცვალა ლუდოვიკო XIV. საფრანგეთში მართველი წრეები შეიცვალნენ და ახლო აღმოსავლეთის ქვეყნებთან ურთიერთობა გამწვავდა. კონკრეტულმა ისტორიულმა ვითარებამ სულხან -საბას მოგზაურობა წარუმატებელი გახადა, მისი მცდელობები საქართველოსა და დასავლეთ ევროპის სახელმწიფოთა დაახლოებისათვის, უნიადაგო აღმოჩნდა.

თაობები ეზიარება მისი გენიით შექმნილ ნაწარმოებებს. დიახ, სულხან–საბას მოღვაწეობის პერიოდს სწორედ უწოდეს ენციკლოპედიური, ხოლო მას ამ მოძრაობის ჭეშმარიტ თავკაცი. ამ პერიოდშუ შეიკრიბა ქართველი ხალხის შემოქმედებითი ნიჭის მრავალი საუკუნეების ნამუშევარი, რათა შესწავლილი წარმოედგინათ და ცოდნა გამოეცათ შთამომავლობისათვის. დღეს საქარ|თველიშო მოქმედებს სულხან_საბა ორბელიანის სახელობის თეოლოგიის ფილოსოფიის კულტურისა და ისტორიის ინსტიტუტი. ტანძიაში კი დღესაც შემორჩენილია ძველი სასახლის ნანგრევები, მისი პატარა ეკლესია, რომელმაც წლების ქარტეხილებს გაუძლო და დღესაც ელოდება მნახველს.

წყარო: http://www.nplg.gov.ge


Responses

  1. none.ge magadia (y)

  2. me dzalian mixaria rom wavikitxe sulxan saba orbelianis biograpia

  3. kaia mara proza rato ver vipovne? umjobesi iqneboda tan rom xlavdes.

  4. me jalian mainteresebs , tu arian dges saqartveloshi misi namdvili memkvidreebi, gtxovt pasuxi mogvcet am sakitxze

  5. saba chems sheyvarebuls kvia da imito wavilitxe

  6. dzalian momewona magaria iyo.:)

  7. dzalian kargia

  8. magaria es kaci

  9. auuuuuu miyvarssssssss:*

  10. biograpia klass…*

  11. me saba mqvia da imitom wavikitxe

  12. dzalian kargi biograpiaa

  13. cemi sakvareli mwerali:)))

  14. magari adamiani iyo!!!!

  15. dz. magaria. mikvars es mwerali:*:)) tan tviton saxeli sabac dzaan mevasebaaa

  16. ceni sayvareli mceraliaaaaaaaaaaaaaaaaaaa

  17. saintereso biograpiaa

  18. magari mceralia

  19. dzalian kargia, dzalian momewona. bolos da bolos qartuli leqsikoni dawera…

  20. au dzalian magaria
    sulxan saba
    magar igavebs cerda

  21. :):):):)

  22. MAGARI KACIAAA

  23. gmerts ukvarda sakartvelo aseti adamiani rom mogvivlina

  24. me mixaria rom wavikitxe sulxan-saba orbelianis biografia! :D

  25. me dzaaaaaaaaaa miyvars sulxan saba orbelianis igavarakebi

  26. kargia

  27. vax ra magariaaa dzaaan momewona misi biograpiiaaa venacvale mwerals raaaa =D =D =D

  28. magaria dzaan

  29. dzaan magari mweralia dzalian momewona :*:*:*

  30. dzaalian miyvars es mwerali dzaan magariaaa

  31. chemi sopelic tandziashia

  32. magari vazkacia kargad agzdili

  33. magaria

  34. cuper kaci

  35. zalian saintereso biografiaa

  36. igi shems sayvarel mwerlebshi shedissss:*:*:*:*:*:*kai mwerali iyooo da mudam darsheba

  37. magari kacia

  38. მაგარი ადამიანი იყო……..

  39. kaia magram rom ar aweria sad gardaicvala

  40. magaria dzan

  41. magaria magram gardacvalebis tarigi ratom ar uweria?

  42. ძალიან მაგარი მწრალი იყოო…. ბიოგრაფიაც ძალიან კარგია და საინტერესო : ))

  43. vaiimee raa sacodaviii : ((( saqartveloshii ar dakrdzalees taviis miwazee :*:*:** Vgijdebii : (((

  44. magarii kaciii iyoo es admianii netav asetebii dgesec ibadebodneen )

  45. dzaliiann magarii katsii iyo ))) netav esetii xalxii dgesats ibadebodneen )) miyvars am adamianis shemoqmedebaa *)

  46. imena dvijoki xar chemi dedas vficavar:D:D:D:D:D:*:*:*:*:*:*:*:*:*:*

  47. magaria

  48. miyvars sulxan-saba Love

  49. dzalian miyvars sulxan saba magari mweralia ra

  50. dzalian magari adamiani iko gmertma bevri misces sakartvelos aseti xalxi,magram gardacvalebis tarigi rom ar ceria”!!!!

  51. magariaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaa

  52. magariiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiii

  53. dzalian mikvars sulxan-saba orbelianis wignebi

  54. imitom ki ar waikitxe saba rom gqvia an vighacis sheyvarebuls qvia saba imitom gqviat saba rom tvit saba iyo pirovneba ganumeorebali.

  55. magari sainteresoa :D

  56. :D ;)

  57. ძალიან მომეწონა იმიტომ რომ გარკვევით წერია ყველაფერი და მისი ბიოგრაფია სკოლისთვის მოვამზადეეე

  58. Magariaaa:*:*:Magra miyvarsss sulxan saba:D:D:D

  59. dzalian.momewona.da.es.chanaweri.skolistvis.movamdzade.

  60. momewona.magaria.:D

    dzaan.(K)

  61. dzalian momwons sulxan-saba mas dzalian kargi nawarmoebebi aq sheqmnili

  62. Magari iyo dzaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaan:-)B-)

  63. magariaa dzaaannn :D:D:D

  64. au davitanje :S:S sulxan sabas gashiinaarsebaas vedzeb da xo ver vnaxe :S:S:S:S:S

  65. mgaria dzaan

  66. მაგარია მაგარი :):):):):):)

  67. ძაან მაგარია სულხან_საბას ბიოგრაფია

  68. chemi erteri kvelaze sakvareli mwerali

  69. ამაღელვებელია, დამჭირდა და კიდევ ერთხელ გავიხსენე მისი ბიოგრაფია.

  70. dzlian magari kaci iyo, kaci kiara legenda.. hven mis nacarmoebze gavizardettt.

  71. dzaan magaria magari mweralia mara yvela erti da igives rato wert tan shecdomit :):):):):D:D:D:D

  72. kargi mweralia dzaan.dzaan miyvars misi igavarakebi:)

  73. dzan magaria

  74. am mwewrals dalian kargi igavarakebi aqvs,da chemi azrit sauketesoa. :D:D:D:D

  75. me ki sul kvelaperi akvs naswavli sulxan sabadze:p

  76. zdan momewona

  77. gmertma umravlos saqartvelos iseti nichieri adamianebi rogoric sulxan saba iyo

  78. magari kacia;d

  79. miyvars saba orbeliani

  80. მიყვარს სულხან საბა ორბელიანი ჩემი საყვარელი მწერალია

  81. yvelaferi kargadaa gadmocemuli
    momwons!!!!

  82. ძალიან ნიჭიერი პიროვნება იყო
    ღმერთმა უმრავლოს საქართველოს ასეთი ნიჭიერი ხალხი

  83. mikvars es mwerali me 3 -klasis moswave var da momwons misi igqav-arakebi da motxrobebic dzalian kargi ram qna vinc dado es biografia dzalian nichieri da ketili iyo da misi suli gmertma natelshi acxonos() (f) (f)

  84. dzalin gamomagda es chanaweri skolistvis

  85. magari mwerali iyo sulxan-saba gmertma gvimravlos eseti magari mwerlebi

  86. me dalian momwons sulxan-saba orbelianis igavarakebi!

  87. kai adamiani iyo

  88. dzaan magaria moxaruli var :* :)

  89. kargi kaci da gansakutrebit kargi meigave iyooo

  90. kaiaa magari mweralia

  91. magaria

  92. sulxan saba orbeliani martlac shesanishnavi moigave adamiani iyo

  93. სულხან საბას ,, სიბრძნე და სიცრუეა” არი მაგარი

  94. umagresi biograpiaa vin metanxmebaa

  95. Zalian kargad aris gadmocemuli sulxan sabas biografia zalian momewona magram gardacvalebis tarigi ar aris agnishnuli rac yvelaze mtavari da mnishnelovania

  96. შესანიშნავია…….. ,,სიბრძნე სიცრუისა”

  97. dzaan magari biograpiaaa

  98. me dzalian momewona da damainteresa sulxn sabam me am yvelafrit gmayofili var

  99. dzaan kargia miyvars sulxan saba orbelianis igavarakebi:)

  100. miyvars

  101. uagresad ganatlebuli adamiani iyo. bevri ram shesdzina man saqartvelos. mixaria rom amgvari adamianebi gvyavda qartvelebs :)

  102. Is martlac genialuri poeti iyo da ara marto poeti(y)

  103. magariia

  104. მაგარი მწერალია (Y) :D


Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

Categories

%d bloggers like this: